કેનેડાના ધુમાડા માટે ટ્રમ્પ આકરા પાણીએ, કહ્યું – ‘પ્રદૂષણની કિંમત ચૂકવવી પડશે’
અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે હાલમાં રાજદ્વારી તણાવ ચરમસીમા પર છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડાથી આવતી ઝેરી હવા અને ધુમાડાને લઈને આકરા પાણીએ આવીને કેનેડા પર વધારાનો ‘ટેરિફ’ (આયાત શુલ્ક) લાદવાની ધમકી આપી છે. આ વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે કેનેડાના જંગલોમાં લાગેલી ભીષણ આગનો ધુમાડો દક્ષિણ દિશાના પવનો સાથે અમેરિકાના અનેક રાજ્યોમાં ફેલાઈ ગયો, જેના કારણે ત્યાંની હવા અત્યંત પ્રદૂષિત અને જોખમી સ્તર પર પહોંચી ગઈ છે.
ટ્રમ્પનો આકરો મિજાજ અને આક્ષેપો
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર કેનેડાની ટીકા કરતા તેને “જાણીજોઈને કરાયેલી બેદરકારી” (willful negligence) ગણાવી છે. તેમણે કેનેડા પર પોતાના જંગલો અને ઝાડીઓનું યોગ્ય સંચાલન ન કરવાનો આરોપ લગાવતા કહ્યું કે, અમેરિકા કોઈ પણ કારણ વિના કેનેડાની આ “ગંદી, પ્રદૂષિત અને સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક” હવાનું આક્રમણ સહન કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે આ પ્રદૂષણથી અમેરિકાને જે અબજો ડોલરનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે, તેની ભરપાઈ કેનેડા પાસેથી કરવામાં આવશે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે, “આ પ્રદૂષણની કિંમત કેનેડા દ્વારા હાલમાં ચૂકવવામાં આવતા ટેરિફમાં ઉમેરી દેવી જોઈએ.” તેમણે આ મુદ્દે કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની સાથે પણ વાતચીત કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે, જેથી જાણી શકાય કે ઓટ્ટાવા આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે કેવા પગલાં લઈ રહ્યું છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
હાલમાં કેનેડાના વિવિધ ભાગોમાં, ખાસ કરીને ઓન્ટારિયોમાં સેંકડો જંગલની આગ (wildfires) સક્રિય છે. નાસાના જણાવ્યા અનુસાર, કેનેડામાં લગભગ ૮૫૦થી વધુ સક્રિય આગ છે, જેનો ધુમાડો અમેરિકાના ૨૦થી વધુ રાજ્યોમાં ફેલાઈ ચૂક્યો છે. આને કારણે ઉત્તર-મધ્ય અમેરિકાથી લઈને પૂર્વોત્તર સુધીના શહેરોમાં વાયુ ગુણવત્તા માટે એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું છે. સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે આ સૂક્ષ્મ કણો (fine particulate matter) બાળકો, વૃદ્ધો અને અસ્થમા કે હૃદયના રોગથી પીડાતા લોકો માટે અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.
કેનેડા અને નિષ્ણાતોનો પક્ષ
બીજી તરફ, ઘણા વૈજ્ઞાનિકો અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જંગલની આગ અને તેનો ધુમાડો રાજકીય સીમાઓને માનતા નથી. નિષ્ણાતોના મતે, કેનેડાના દૂરના જંગલોમાં આગને નિયંત્રિત કરવી અત્યંત મુશ્કેલ છે, અને તેને માત્ર ‘ફોરેસ્ટ મેનેજમેન્ટ’થી રોકી શકાતી નથી, કારણ કે આ આબોહવા પરિવર્તન (climate change) અને ભીષણ ગરમી સાથે જોડાયેલી એક મોટી વૈશ્વિક સમસ્યા છે. કેનેડાના અધિકારીઓનો એવો પણ તર્ક છે કે બંને દેશોએ આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવાની સંયુક્ત જવાબદારી નિભાવવી જોઈએ.
અમેરિકી સાંસદોમાં પણ નારાજગી
આ માત્ર રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની ચિંતા નથી. અમેરિકાના ઘણા રિપબ્લિકન સાંસદોએ પણ કેનેડા સામે આકરા તેવર અપનાવ્યા છે. મિશિગનના કેટલાક સાંસદોએ કેનેડાને પત્ર લખીને ચેતવણી આપી છે કે, “અમેરિકી ફેફસાં કેનેડાની નિષ્ક્રિયતાની કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે.”
હાલમાં, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આ ધમકી વ્યાપારિક સંબંધોમાં નવી ખટાશ પેદા કરી શકે છે. જો વાસ્તવમાં કેનેડાની ચીજવસ્તુઓ પર ટેરિફ વધારવામાં આવે, તો તે બંને દેશો વચ્ચે પહેલાથી ચાલી રહેલા વ્યાપારિક સમીકરણોને ગંભીર રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે. આગામી દિવસો નક્કી કરશે કે શું રાજદ્વારી વાટાઘાટોથી આ પર્યાવરણીય સંકટનો કોઈ ઉકેલ આવે છે, કે પછી આ વિવાદ આર્થિક યુદ્ધમાં ફેરવાઈ જશે.
