ફર્સ્ટ ઇમ્પ્રેશનથી લઈને બોડી લેંગ્વેજ સુધી, જાણો ઇન્ટરવ્યુ ક્રેક કરવાની સાચી રીત
આજના સમયમાં સરકારી કે પ્રાઇવેટ સેક્ટરમાં નોકરી મેળવવી એ કોઈ મોટા પડકારથી ઓછું નથી. જ્યારે આપણે કોઈ ઇન્ટરવ્યુ માટે જઈએ છીએ, ત્યારે આપણા મનમાં એક અજીબ ડર અને ઉત્સાહ બંને સાથે ચાલી રહ્યા હોય છે. આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો મહિનાઓ સુધી પુસ્તકોમાં માથું ખપાવે છે, ડિગ્રીઓ મેળવે છે અને પોતાના વિષયના દરેક ખૂણાને ઊંડાણપૂર્વક તૈયાર કરે છે. આપણને લાગે છે કે જો આપણને વિષયનું પૂરું જ્ઞાન છે, તો નોકરી આપણા હાથમાં જ છે. પરંતુ ઘણીવાર એવો કડવો અનુભવ સામે આવે છે કે બધું જ આવવા છતાં, ઇન્ટરવ્યુ પછી હાથમાં માત્ર નિરાશા જ આવે છે.
શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આવું કેમ થાય છે? શા માટે એક એવો ઉમેદવાર જેની પાસે જબરદસ્ત નોલેજ છે, તે ઇન્ટરવ્યુ રૂમમાંથી ઉદાસ થઈને પાછો ફરે છે અને ક્યારેક ઓછો ભણેલો પરંતુ કોન્ફિડેન્ટ વ્યક્તિ બાજી મારી જાય છે? હકીકત એ છે કે રિક્રૂટર કે ઇન્ટરવ્યુઅર માત્ર તમારી પાસે રહેલા પુસ્તકીય જ્ઞાનની પરીક્ષા નથી લઈ રહ્યા હોતા, પરંતુ તેઓ એ ચકાસી રહ્યા હોય છે કે તમે એક વ્યક્તિ તરીકે કેવા છો, ઓફિસના વાતાવરણમાં કેવી રીતે ઢળશો અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં કેવી પ્રતિક્રિયા આપશો.
જો તમે પણ આગામી દિવસોમાં કોઈ જોબ ઇન્ટરવ્યુનો હિસ્સો બનવા જઈ રહ્યા છો, અને તમે વારંવાર એ નાની નાની ભૂલોને કારણે છૂટી જાઓ છો જેને સુધારી શકાય છે, તો આ લેખ તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આવો વિગતવાર જાણીએ પર્સનાલિટી ડેવલપમેન્ટના તે ચાર ગોલ્ડન રૂલ્સ વિશે, જે ઇન્ટરવ્યુ રૂમમાં તમારી સફળતાના રસ્તાને સંપૂર્ણપણે બદલી શકે છે.
પહેલો નિયમ: ફર્સ્ટ ઇમ્પ્રેશન જ છે સૌથી મોટું હથિયાર
એક જૂની કહેવત છે— “ફર્સ્ટ ઇમ્પ્રેશન ઇઝ ધ લાસ્ટ ઇમ્પ્રેશન.” જ્યારે તમે ઇન્ટરવ્યુ રૂમના દરવાજાને ખોલીને અંદર પગ મૂકો છો, ત્યારે શરૂઆતની કેટલીક જ ક્ષણોમાં ઇન્ટરવ્યુઅરના મનમાં તમારી એક માનસિક છબી (Mental Image) બની જાય છે. તે પળે તમે શું બોલી રહ્યા છો, તે કદાચ પછીથી મહત્વનું રહેશે, પરંતુ તમે કેવા દેખાઈ રહ્યા છો અને તમારું બોડી પોસ્ચર કેવું છે, તે સૌથી પહેલા નોટિસ કરવામાં આવે છે.
-
ડ્રેસિંગ સેન્સ: હંમેશાં એવા કપડાં પહેરો જે સાફ-સુથરા, ઇસ્ત્રી કરેલા અને તે પ્રોફેશનને અનુકૂળ હોય જેમાં તમે જઈ રહ્યા છો. ખૂબ ભપકાદાર રંગો કે પાર્ટી વેર કપડાં પહેરવાનું ટાળો. ફોર્મલ કે નીટ સેમી-ફોર્મલ અટાયર હંમેશાં એક પ્રોફેશનલ અને ગંભીર છબી રજૂ કરે છે.
-
સમયનું પાલન: ઇન્ટરવ્યુના નક્કી કરેલા સમયથી ઓછામાં ઓછા ૧૫-૨૦ મિનિટ પહેલા સ્થળ પર પહોંચો. ઉતાવળમાં પહોંચવાથી તમારા કપાળ પર તણાવ અને પરસેવો આવી જાય છે, જેનાથી તમારો આત્મવિશ્વાસ ડગી જાય છે. સમયસર પહોંચવાથી તમને તમારી જાતને શાંત કરવાની પૂરી તક મળે છે.
-
સ્માઇલ અને અભિવાદન: રૂમમાં પ્રવેશ કરતી વખતે ચહેરા પર હળવું કુદરતી સ્મિત રાખો. પેનલમાં બેઠેલા લોકોનું અભિવાદન (Good Morning/Afternoon) કરો. વગર પરવાનગીના ક્યારેય તમારી ખુરશી પર બેસો નહીં. જ્યારે તેઓ બેસવાનું કહે, ત્યારે શાિનતાથી બેસો.
બીજો નિયમ: કમ્યુનિકેશન સ્કિલ અને બોલવાની સાચી રીત
ઇન્ટરવ્યુમાં માત્ર એ મહત્વનું નથી કે તમે શું બોલી રહ્યા છો, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ એ મહત્વનું છે કે તમે તેને કેવી રીતે બોલી રહ્યા છો. ઘણીવાર લોકો પોતાની વાત સાબિત કરવાના ચક્કરમાં ખૂબ ભારે-ભરખમ શબ્દોનો ઉપયોગ કરે છે અથવા તો પોતાની વાતને વગર કારણે ખેંચતા રહે છે. ઇન્ટરવ્યુઅર્સ પાસે સમયની અછત હોય છે, તેથી તેઓ સ્પષ્ટતા અને સચોટતા પસંદ કરે છે.
-
સરળ અને સ્પષ્ટ ભાષા: તમારા જવાબોને હંમેશાં સરળ, સ્પષ્ટ અને મુદ્દાસર (To the point) રાખો. જે પૂછવામાં આવ્યું છે, માત્ર તેનો જ સચોટ જવાબ આપો. વગર મતલબની વાર્તાઓ બનાવવાનું ટાળો, કારણ કે તેનાથી ઇન્ટરવ્યુઅરનું ધ્યાન ભટકી જાય છે.
-
ઈમાનદારી સૌથી મોટો ગુણ: જો તમને કોઈ એવો સવાલ પૂછવામાં આવે જેનો જવાબ તમને બિલકુલ ખબર નથી, તો બનાવટી વાતો બનાવીને કે તુક્કા લગાવીને વાત સંભાળવાનો પ્રયાસ બિલકુલ ન કરો. જૂઠું પકડાઈ જવા પર તમારું આખું ઇન્ટરવ્યુ બગડી શકે છે. તેના બદલે વિનમ્રતાથી એ સ્વીકારી લો કે “સર, હાલમાં મને આના વિશે પૂરી માહિતી નથી, પરંતુ હું આના વિશે ચોક્કસથી વાંચવા માંગીશ.” આ તમારો મોટો સ્વભાવ અને શીખવાની લગન દર્શાવે છે.
ત્રીજો નિયમ: તમારી બોડી લેંગ્વેજ ખોલી નાખે છે બધા રાઝ
તમે મોંથી ભલે ગમે તેટલી સારી અને મીઠી વાતો કરી લો, પરંતુ તમારી બોડી લેંગ્વેજ (Body Language) ક્યારેય જૂઠું બોલતી નથી. આ તમારા અંદર ચાલી રહેલો ડર, આત્મવિશ્વાસની કમી અથવા અતિ-આત્મવિશ્વાસને ખુલ્લેઆમ બયા કરી દે છે. એક શાંત અને સકારાત્મક શારીરિક ભાષા તમારું અડધું ઇન્ટરવ્યુ ત્યાં જ જીતી લે છે.
-
આઈ કોન્ટેક્ટ: જ્યારે પણ તમે કોઈ સવાલનો જવાબ આપો, ત્યારે ઇન્ટરવ્યુઅરની આંખોમાં જોઈને વાત કરો. નીચે જમીન તરફ જોવું કે ઇ3-તેર દીવાલો સામે જોવું એ આત્મવિશ્વાસની કમી દર્શાવે છે. જો પેનલમાં ચાર લોકો બેઠા છે, તો જવાબ આપતી વખતે બધા તરફ સહજ નજર ફેરવો.
-
બેચેનીથી બચો: ઘણા લોકોની આદત હોય છે કે ઘબરાહટમાં તેઓ પોતાની પેન સાથે રમવા લાગે છે, આંગળીઓ ચટકાવવા લાગે છે, ખુરશી પર સતત હલતા રહે છે કે વારંવાર પોતાની કાંડાની ઘડિયાળ કે મોબાઈલ (જે સાયલન્ટ હોવો જોઈએ) જોવા લાગે છે. આ બધી બાબતો ખૂબ જ નેગેટિવ ઇમ્પ્રેશન છોડે છે.
-
સીધા બેસો: હંમેશાં તમારી કરોડરજ્જુને સીધી રાખીને સહજ મુદ્રામાં બેસો. ખૂબ જ તાણથી બેસવું કે ખૂબ જ ઝૂકીને બેસવું—બંને સ્થિતિઓ ખોટી છે. તમારા ચહેરા પર એક સકારાત્મક અને ઉર્જાવાન ભાવ જળવાઈ રહેવો જોઈએ.
ચોથો નિયમ: હોમવર્ક એટલે કે કંપની અને રોલની પૂરી જાણકારી
ઘણા બધા ઉમેદવારો વગર કોઈ તૈયારીએ માત્ર પોતાનું રેઝ્યુમે લઈને ઇન્ટરવ્યુમાં જતા રહે છે. તેઓ વિચારે છે કે ત્યાં જે પૂછવામાં આવશે, ઓન-ધ-સ્પોટ જવાબ આપી દઈશું. આ ખૂબ મોટી ભૂલ છે. કોઈપણ કંપનીમાં જતા પહેલા તેના વિશે પૂરી રિસર્ચ કરવી એ તમારી બુદ્ધિમત્તા દર્શાવે છે.
-
કંપની વિશે જાણો: તમે જે કંપની માટે ઇન્ટરવ્યુ આપવા જઈ રહ્યા છો, તેની સ્થાપના ક્યારે થઈ, તેના ફાઉન્ડર કોણ છે, કંપનીનો મુખ્ય બિઝનેસ શું છે, હાલમાં કંપનીએ શું ખાસ સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે—આ બધી બેઝિક માહિતી તમારી પાસે હોવી જોઈએ.
-
જોબ રોલને સમજો: તમે જે પદ માટે પસંદ થવાના છો, તેની દૈનિક જવાબદારીઓ (Responsibilities) શું હશે, તેના વિશે સ્પષ્ટતા રાખો. જ્યારે તમે ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન કંપનીની સિદ્ધિઓ કે તેના વિઝનનો ઉલ્લેખ કરો છો, ત્યારે રિક્રૂટર્સને એ સ્પષ્ટ અનુભવ થાય છે કે તમે આ નોકરીને લઈને ખરેખર ગંભીર અને ઉત્સુક છો.
ઘણા ઉમેદવારો કોઈ તૈયારી કર્યા વિના, ફક્ત તેમના રેઝ્યૂમે સાથે ઇન્ટરવ્યુમાં જાય છે. તેઓ ધારે છે કે તેઓ સ્થળ પર જ પ્રશ્નોના જવાબ આપી શકે છે. આ એક મોટી ભૂલ છે. કંપનીની મુલાકાત લેતા પહેલા તેની સંપૂર્ણ તપાસ કરવી એ તમારી બુદ્ધિમત્તા દર્શાવે છે.
