ડાઉ જોન્સમાં 900 પોઈન્ટનો પ્રચંડ ઉછાળો! પણ શું આ તેજી પાછળ મોટો ખતરો છુપાયેલો છે?
કંપનીઓના મજબૂત ત્રિમાસિક પરિણામો છતાં, વિતેલા અઠવાડિયે વોલ સ્ટ્રીટ પર રોકાણકારોનું ધ્યાન કોર્પોરેટ કમાણી પરથી હટીને ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) તણાવ અને હેડલાઇન્સ તરફ વળી ગયું હતું. આના કારણે અમેરિકી શેરબજારના મૂડમાં મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો છે. એક તરફ ડાઉ જોન્સ (Dow Jones) અને S&P 500 એ ઓલ-ટાઈમ હાઈ એટલે કે રેકોર્ડ ઉચ્ચ સપાટીને સ્પર્શ કર્યો, તો બીજી તરફ જે પરિબળોને લીધે આ તેજી આવી હતી તે પોતે જ ખૂબ જ અનિશ્ચિત અને અસ્થિર હતા.
ક્રૂડ ઓઇલ અને ભૌગોલિક રાજકારણ: તેજીથી મંદી અને ફરી ચિંતા!
અઠવાડિયાની શરૂઆત શેરબજાર માટે ખૂબ જ આશાસ્પદ રહી હતી. મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં રાજદ્વારી ઉકેલ આવવાની શક્યતાઓને કારણે મંગળવારે ડાઉ જોન્સમાં લગભગ 900 પોઈન્ટનો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓનો સૌથી મોટો દૈનિક વધારો હતો. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ફરી ખોલવા અને તણાવ ઓછો કરવા માટે સમજૂતી થઈ રહી હોવાના અહેવાલોથી કચા તેલના ભાવમાં ભારે કડાકો બોલાયો હતો.
વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિએટ (WTI) ક્રૂડ ઓઇલમાં માત્ર એક જ સત્રમાં 6% થી વધુનો જંગી ઘટાડો નોંધાયો હતો. આનાથી શેરબજારને મોટો ટેકો મળ્યો અને ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માં રોકાણ ધરાવતા ટેક્નોલોજી શેરોમાં પ્રચંડ તેજી આવી. અઠવાડિયાના મધ્ય સુધીમાં S&P 500 અને ડાઉ જોન્સે નવી ઊંચાઈઓ સર કરી હતી.
જોકે, આ ઉત્સાહ ઝાઝા દિવસ ટક્યો નહીં. ગુરુવાર અને શુક્રવાર આવતા સુધીમાં ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું. ઈરાને સ્પષ્ટતા કરી દીધી કે ઓમાન સાથેની કોઈપણ સમજૂતી હેઠળ યુએસ (US) અને ઈઝરાયેલના જહાજોને હોર્મુઝમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી મળશે નહીં, અને આ જળમાર્ગ માત્ર કડક શરતો સાથે જ ખોલવામાં આવશે. આ મૂંઝવણને કારણે તેલના પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓ ફરી જાગી અને બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) ફરી વધીને બેરલ દીઠ $84.32 પર પહોંચી ગયું. તેલના ભાવમાં આવી તીવ્ર અસ્થિરતા સમગ્ર મેક્રો-ઇકોનોમિક દ્રશ્યને ઝડપથી બદલી રહી છે.
ફેડરલ રિઝર્વનું નરમ વલણ અને રોજગારીના નબળા આંકડા
આ વૈશ્વિક ઉથલપાથલ વચ્ચે, યુએસથી એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ આર્થિક ડેટા સામે આવ્યો છે. જુલાઈ મહિનાના ‘નોન-ફાર્મ પેરોલ્સ’ રિપોર્ટ અનુસાર, અમેરિકામાં 23,000 નોકરીઓ ઘટી છે અને અગાઉના મહિનાઓના આંકડામાં પણ 103,000 નોકરીઓનો ઘટાડો સુધારવામાં આવ્યો છે.
લેબર માર્કેટના આ નબળા ચિત્રને કારણે, સપ્ટેમ્બરમાં યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ (US Fed) દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો કરવાની શક્યતા ઘટીને માત્ર 44% જેટલી રહી ગઈ છે. સ્ટોક માર્કેટના તેજીવાળાઓ માટે આ સમાચાર ઉત્સાહજનક હતા, કારણ કે વ્યાજદરમાં ઘટાડાની આશાથી S&P 500 અને નાસ્દાક (Nasdaq) રેકોર્ડ સપાટીએ પહોંચ્યા હતા, જ્યારે 10-વર્ષની યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ ઘટીને 4.64% ની આસપાસ આવી ગઈ હતી.
ઘટતી બોન્ડ યીલ્ડ અને નબળા પડતા ડોલરે યુએસ માર્કેટમાં રોકાણને વેગ આપ્યો છે, પરંતુ આ સ્થિતિ બેધારી તલવાર જેવી છે. અમોવા એસેટ મેનેજમેન્ટના તજજ્ઞ પીટર ગ્રાફના જણાવ્યા મુજબ, રોજગાર બજારમાં મંદી ભવિષ્યના આર્થિક વિકાસ અને ગ્રાહકોના ખર્ચ કરવાની ક્ષમતા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે.
ભારત અને NRI રોકાણકારો પર અસર: એક સુવર્ણ તક
વિશ્વના આ બદલાતા સમીકરણો વચ્ચે ભારત NRI રોકાણકારો માટે એક મજબૂત અને સલામત વિકલ્પ તરીકે ઊભરી રહ્યું છે:
1. ભારતીય બજાર – એક સલામત ઓએસિસ (Safe Haven)
છેલ્લા બે વર્ષના સામાન્ય પ્રદર્શન પછી, ભારતીય શેરોના મૂલ્યાંકનમાં થયેલા તાજેતરના કરેક્શને વિદેશી રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. યુએસ માર્કેટમાં એઆઈ (AI) પ્રત્યેનો ઉત્સાહ થોડો શાંત થતાં અને ‘પેક્સ સિલિકા’ (Pax Silica) જેવા વિઝન દ્વારા સપ્લાય ચેઇનના પુનઃનિર્માણ પ્રયાસો વચ્ચે ભારત AI અને મેન્યુફેક્ચરિંગ માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. ઇક્વિરસ ફેમિલી ઓફિસના મિતેશ શાહના જણાવ્યા અનુસાર, બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) હાલમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ, સંરક્ષણ (Defence), અને પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewable Energy) જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારે રસ દાખવી રહ્યા છે.
2. ડેટ માર્કેટ અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટની તક
અત્યાર સુધી યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ્સમાં મળતા ઊંચા વ્યાજદરને કારણે રોકાણકારો ત્યાં રોકાણ કરતા હતા, પરંતુ હવે અમેરિકામાં યીલ્ડ ઘટતા રોકાણકારોનું ધ્યાન ભારત તરફ ગયું છે.
-
હાલમાં, FCNR(B) ડિપોઝિટ પર USD માં 6% થી 7%+ વ્યાજ મળી રહ્યું છે, જે યુએસ ટ્રેઝરી કરતાં 200 થી 300 બેસિસ પોઈન્ટ વધુ છે, અને તેમાં ચલણના ઉતાર-ચઢાવ (Currency Risk) નું કોઈ જોખમ નથી.
-
રૂપિયામાં રોકાણ કરવા માંગતા NRI માટે ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સ ખૂબ સારા ‘રિયલ યીલ્ડ’ ઓફર કરી રહ્યા છે, જે લાંબા ગાળાના નાણાકીય આયોજન માટે ઉત્તમ છે.
3. ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમો અને ટેરિફની ચિંતા
જોકે, અહીં કેટલાક પડકારો પણ છે. યુએસ સેનેટે એવું વિધેયક પસાર કર્યું છે જે રાષ્ટ્રપતિને રશિયન ઓઇલની ખરીદી મુદ્દે ભારત પર 100% સુધીનો ટેરિફ લગાવવાની સત્તા આપે છે. આ ઉપરાંત, ટેક્સ્ટાઇલ જેવા ભારતના શ્રમ-સઘન ઉદ્યોગો પર હાલમાં 10% થી 12.5% જેવા યુએસ ટેરિફની અસર પડી રહી છે. આમ છતાં, ભારતની મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને આર્થિક પાયો આ બાહ્ય ઝાટકાઓ સામે ઢાલ બનીને ઊભા છે.
આ અઠવાડિયે કઈ બાબતો પર નજર રાખવી?
-
યુએસ સીપીઆઈ (US CPI – ફુગાવાના આંકડા): બુધવારે જાહેર થનાર ફુગાવાનો રિપોર્ટ ફેડરલ રિઝર્વની આગામી મીટિંગ માટે અત્યંત નિર્ણાયક રહેશે. જો કોર CPI 0.22% કે તેથી વધુ આવે છે, તો વ્યાજદરમાં વધારાની ચિંતા ફરી ઊભી થશે, જેનાથી બોન્ડની કિંમતો અને ટેક શેરોમાં તીવ્ર કડાકો આવી શકે છે.
-
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની સ્થિતિ: યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટોની નવી વિગતો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ નક્કી કરશે. જો તેલનો ભાવ $85 પ્રતિ બેરલને વટાવી જશે, તો ભારત માટે આયાત બિલ વધશે, જે મોંઘવારી અને રાજકોષીય ખાધ પર દબાણ લાવી શકે છે.
-
ડોલર કેરી ટ્રેડ (Dollar Carry Trade): યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) 99.6 ની આસપાસ એટલે કે બે મહિનાની નીચલી સપાટીએ હોવાથી ભારતીય શેરબજાર જેવા ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સમાં વિદેશી ભંડાળનો પ્રવાહ વધ્યો છે. પરંતુ જો અમેરિકામાં ફુગાવાના આંકડા આશ્ચર્યજનક આવશે, તો ભારતીય રૂપિયો (INR) ડોલર સામે દબાણમાં આવી શકે છે.
NRI રોકાણકારો માટે આખરી નિષ્કર્ષ
વૈશ્વિક સ્તરે કેટલીક અનિશ્ચિતતાઓ ચોક્કસપણે છે, પરંતુ ભારતની આર્થિક પાયાની તાકાત (Fundamentals) ખૂબ જ મજબૂત છે. ભારતીય બજારમાં થયેલું તાજેતરનું કરેક્શન, યુએસ ફેડનું વ્યાજદરમાં રાહત આપતું વલણ અને ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇનમાં ભારતનું વધતું મહત્વ NRI રોકાણકારો માટે એક અદ્ભુત તક ઊભી કરે છે.
ચલણના જોખમ (Currency Risk) ને ઘટાડવા માટે NRIs એ ભારતની મજબૂત સ્થાનિક ઈન્ડસ્ટ્રીઝમાં રોકાણ કરવું જોઈએ. આજના અસ્થિર માર્કેટનો લાભ લઈને FCNR(B) ડિપોઝિટ્સ અને GIFT સીટી ફંડ્સ જેવા કર-મુક્ત અને હેજ્ડ સાધનો દ્વારા ભારતીય બજારમાં પોતાનું રોકાણ વધારવું એ વર્તમાન સમયની શ્રેષ્ઠ નાણાકીય વ્યૂહરચના સાબિત થઈ શકે છે. તાજેતરમાં યુએસ એમ્બેસેડર સેર્ગીયો ગોરે પણ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “યુએસ-ઇન્ડિયા પાર્ટનરશિપમાં અસીમ ક્ષમતા છે”, ખાસ કરીને કર્ણાટકના ટેક ઈકોસિસ્ટમમાં, જે ભારતની લાંબા ગાળાની વિકાસયાત્રા પર મહોર મારે છે.
