હરિત ઉર્જા ક્ષેત્રે રોજગારીને વેગ: ભુજ ખાતે ગ્રીન એનર્જી સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સનો શુભારંભ
ગુજરાતના ભુજ ખાતે આજે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને દૂરગામી પરિણામ લાવનાર પગલું લેવામાં આવ્યું છે. અદાણી સમૂહની ક્ષમતા-નિર્માણ અને કૌશલ્ય શાખા એવી ‘અદાણી સ્કીલ્સ એન્ડ એજ્યુકેશને’ (ASE) કચ્છ યુનિવર્સિટીના સહકારથી કચ્છ યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં ગ્રીન એનર્જી સંબંધિત કૌશલ્ય નિર્માણ અને ક્ષમતા સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટેના અત્યાધુનિક ‘સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ’નું ભવ્ય ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. રાજ્યના રાજ્યપાલ દેવવ્રત પાઠકે પોતાના વરદ્ હસ્તે આ કેન્દ્રને ખુલ્લું મૂક્યું હતું, જે આગામી સમયમાં કચ્છના યુવાનો માટે રોજગારીના નવા દ્વાર ખોલી નાખશે.
કચ્છમાં હરિત ઉર્જા પ્રકલ્પો અને રોજગારીની અભૂતપૂર્વ તકો
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી કચ્છ જિલ્લો રિન્યુએબલ એનર્જી અથવા તો પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જાના ક્ષેત્રે વૈશ્વિક નકશા પર ચમકી રહ્યો છે. અહીં વિકસી રહેલા વિવિધ વિશાળ પ્રકલ્પોના કારણે નવીનીકરણીય ઉર્જા માળખાના નિર્માણ, સંચાલન અને જાળવણી માટે તાલીમ પામેલા કુશળ લોકોની માંગ અદભુત રીતે વધી ગઈ છે. આ વરવી વાસ્તવિકતાને ધ્યાનમાં રાખીને, હરિત ઉર્જા ક્ષેત્રે કૌશલ્ય ઘડતર સહિતની પ્રવૃત્તિઓ અંતર્ગત અદાણી જૂથ દ્વારા છેલ્લા બે વર્ષમાં જ કચ્છ જિલ્લામાં ૨૧,૦૦૦ થી વધુ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીની સુવર્ણ તકોનું સફળ સર્જન કરવામાં આવ્યું છે. આ નવું સેન્ટર આ દિશામાં વધુ એક મોટું મારુંલસ્ટોન સાબિત થશે.
યુવાનોને ઘરઆંગણે જ ઉદ્યોગલક્ષી તાલીમની ભેટ
આ વિશેષ સેન્ટર નવીનીકરણીય ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં મૂલ્ય વર્ધક ભૂમિકાઓ માટે વિદ્યાર્થીઓને સર્વાંગી રીતે તૈયાર કરશે. ઉદ્યોગોની અંદર જે પ્રકારની ટેકનિકલ જરૂરિયાતો હોય છે, તેને પૂર્ણ કરવામાં આ કેન્દ્ર ખૂબ જ મોટી મદદ પૂરી પાડશે. આનાથી વિશેષ, આપણા સ્થાનિક યુવાનોને ઘરની નજીક જ ઉદ્યોગ-સાથે સીધા સંકળાયેલ ઉચ્ચ કક્ષાની તાલીમ મેળવવાની અમૂલ્ય તક મળશે. હવે યુવાનોએ તાલીમ કે રોજગાર માટે મોટા શહેરો તરફ લંબાવવું નહીં પડે, પરંતુ કચ્છમાં જ રહીને તેઓ વૈશ્વિક કક્ષાની કુશળતા હસ્તગત કરી શકશે.
વિશિષ્ટ અભ્યાસક્રમો અને વાર્ષિક ૧૦,૦૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ
આ કેન્દ્રનું માળખું એટલું સુવ્યવસ્થિત છે કે તે દર વર્ષે કચ્છ યુનિવર્સિટીના ૧૦,૦၀၀ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ અત્યાધુનિક ક્ષેત્રોમાં નિષ્ણાત બનાવશે. આ સેન્ટરમાં સોલાર પીવી ટેક્નોલોજી, વિન્ડ એનર્જી, હાઇબ્રિડ સિસ્ટમ્સ અને બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (BESS) તેમજ ડિજિટલ અને ઔદ્યોગિક ઓટોમેશન જેવા વિષયો પર વિશેષ તાલીમી કાર્યક્રમો યોજાશે. માત્ર તાલીમ પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતા, આ કેન્દ્ર ગ્રીન એનર્જીના ક્ષેત્રમાં એપ્લાઇડ રિસર્ચ (વ્યવહારુ સંશોધન) અને ઉદ્યોગસાહસિકતા (એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ) ને પણ સક્રિયપણે ટેકો પૂરો પાડશે, જેથી યુવાનો નોકરી શોધનાર નહીં પણ નોકરી આપનાર બની શકે.
અદાણી ગ્રુપની પ્રતિબદ્ધતા: દેશના ભવિષ્યને સશક્ત બનાવવું
આ પ્રસંગે પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરતા અદાણી ગ્રુપના ડિરેક્ટર કરણ અદાણીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતના ભવિષ્યને ઉજ્જવળ અને મજબૂત આકાર આપે તેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં સક્રિયપણે કામ કરવાનો અદાણી ગ્રુપનો હંમેશાથી મુખ્ય પ્રયાસ રહ્યો છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે ગ્રીન એનર્જી એક એવું અદ્ભુત ક્ષેત્ર છે જે આપણા દેશની આર્થિક પ્રગતિ અને આપણી આવનારી ભાવિ પેઢી એમ બંને માટે અત્યંત મહત્વનું છે. આ વૈશ્વિક સ્તરનું ‘સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ’ એ વાતની સંપૂર્ણ ખાતરી કરશે કે આપણા વિદ્યાર્થીઓ માત્ર સામાન્ય નોકરીઓ પૂરતા જ સીમિત ન રહે, પરંતુ ભારત અને સમગ્ર વિશ્વભરમાં ઉભરતી તમામ નવી અને આધુનિક તકો માટે પૂરી રીતે સજ્જ બને.
શૂન્યવકાશ દૂર કરી શિક્ષણથી રોજગાર સુધીની સફર
અદાણી સ્કિલ્સ એન્ડ એજ્યુકેશનના મુખ્ય કારોબારી અધિકારી (CEO) રોબિન ભૌમિકે આ પ્રોજેક્ટ વિશે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, ઝડપથી વિકસી રહેલા રિન્યુએબલ એનર્જી ઉદ્યોગની સામે તેને ટેકો પૂરો પાડી શકે તેવું જરૂરી વિશિષ્ટ કાર્યબળ (Skilled Workforce) એ જ ઝડપે તૈયાર થઇ રહ્યું નથી. ઉદ્યોગની માંગ અને ઉપલબ્ધ તાલીમ વચ્ચેના આ શૂન્યવકાશ (Gap) ને દૂર કરવા માટે કચ્છ યુનિવર્સિટી સાથે મળીને વર્ગખંડમાં સઘન કામ કરવામાં આવશે. અમે ઉદ્યોગની વાસ્તવિક જરૂરિયાતો મુજબ વિદ્યાર્થીઓને તૈયાર કરીને તેમને શિક્ષણથી સીધા જ રોજગાર તરફ આગળ વધવામાં સફળ માર્ગદર્શન પૂરું પાડીશું.
ખાવડાનો વિશાળ ગ્રીન એનર્જી પાર્ક અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતો
વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં ભારતે ૫૦૦ ગીગાવોટ નોન-ફોસિલ (બિન-અશ્મિભૂત) ઇંધણ-આધારિત ક્ષમતા હાંસલ કરવાનું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જેના માટે દેશ મોટા પાયે નવીનીકરણીય ઉર્જાનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે. આ રાષ્ટ્રીય લક્ષ્ય મોટા પાયે માળખાગત સુવિધાઓ અને વિશેષ તકનીકી કુશળતા બંનેની માંગને ખૂબ જ વેગ આપી રહ્યું છે. કચ્છની ધરતી પર આ ભવ્ય વૃદ્ધિ અત્યારથી જ સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. અદાણી સમૂહ દ્વારા કચ્છના ખાવડા ખાતે અંદાજે ૫૩૮ ચોરસ કિલોમીટરના વિશાળ વિસ્તારમાં ફેલાયેલો ૩૦ ગીગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતો અતિ-વિશાળ નવીનીકરણીય ઉર્જા પાર્ક વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ વિરાટ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં સૌર, પવન, ઉર્જા સંગ્રહ અને ડિજિટલ તકનીકોમાં નિષ્ણાત અને કુશળ કાર્યબળની ભારે માંગ ઊભી કરશે.
આધુનિક ઢાંચો: શીખવું, પ્રયોગ કરવો અને પ્રમાણિત થવું
વર્ગખંડનું જ્ઞાન, સિમ્યુલેશનનો મજબૂત આધાર અને વ્યવહારુ (Practical) શિક્ષણને અનોખી રીતે આવરી લેતું આ સેન્ટર એક ઉત્તમ માળખાગત કારકિર્દી ઘડતરના માર્ગના ઢાંચાને અનુસરશે, જેમાં ‘શીખો, પ્રેક્ટિસ કરો, અનુભવ મેળવો અને પ્રમાણિત થાઓ’નો અભિગમ અપનાવવામાં આવશે. આ કેન્દ્રના અભ્યાસક્રમમાં સૌર PV (Solar PV), પવન ઉર્જા (Wind Energy), નવીનીકરણીય એકીકરણ, BESS (બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ) અને માઇક્રોગ્રીડ્સ સિવાય ઔદ્યોગિક ઉપકરણોના નિરીક્ષણ અને નિયંત્રણ માટે ‘સુપરવાઇઝરી કંટ્રોલ એન્ડ ડેટા એક્વિઝિશન’ (SCADA), ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) આધારિત ઉર્જા ડેટા અને સ્માર્ટ-ગ્રીડ જેવી અત્યાધુનિક તકનીકોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
