પોતે દૂધ દોહ્યું અને આપ્યો મોટો સંદેશ! બોટાદના ગોરડકા ગામમાં રાજ્યપાલશ્રીનો અનોખો અંદાજ
ગુજરાતના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજી રાજ્યમાં પ્રાકૃતિક ખેતી (Natural Farming) નો વ્યાપ વધારવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ રહે છે. તાજેતરમાં બોટાદ જિલ્લાના ગોરડકા ગામ ખાતે આવેલા એક પ્રાકૃતિક કૃષિ ફાર્મમાં રાજ્યપાલનો ખેતી અને પ્રકૃતિ પ્રત્યેનો અથાહ પ્રેમ અને આત્મીયતા પ્રત્યક્ષ રીતે અનુભવાયા હતા. રાજ્યપાલએ પોતે ખેતરમાં ઊતરીને, ગાયનું દૂધ દોહીને અને ખેડૂતો સાથે ખાટલે બેસીને ગૌ-આધારિત કૃષિનું મહત્વ સમજાવ્યું હતું.
ગાયનું દૂધ દોહીને આપ્યો ગૌ-આધારિત ખેતીનો સંદેશ
ગોરડકા ગામમાં આવેલા પ્રાકૃતિક કૃષિ ફાર્મની મુલાકાત દરમિયાન રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીએ કોઈ પણ જાતના રાજટોળ વગર અત્યંત સહજતાથી દેશી ગાયનું દૂધ દોહ્યું હતું. તેમણે ઉપસ્થિત ખેડૂતોને સમજાવ્યું હતું કે ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ગાય માત્ર પૂજનીય નથી, પરંતુ તે આપણી કૃષિ અને આર્થિક સમૃદ્ધિનો મુખ્ય આધાર સ્તંભ છે.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે એક દેશી ગાયના છાણ અને મૂત્રમાંથી જીવામૃત અને બીજામૃત બનાવીને એક ખેડૂત ૩૦ એકર જમીનમાં સફળતાપૂર્વક પ્રાકૃતિક ખેતી કરી શકે છે. રાસાયણિક ખાતરો અને ઝેરી જંતુનાશક દવાઓથી મુક્ત થઈને જો ખેડૂત દેશી ગાય આધારિત ખેતી અપનાવશે, તો ખેતીનો ખર્ચ શૂન્ય થઈ જશે અને જમીનની ફળદ્રુપતા અકબંધ રહેશે.
“જંગલોમાં ખાતર કોણ નાખવા જાય છે?” — પ્રકૃતિમાંથી ખેતી શીખવા રાજ્યપાલનું આહવાન
ખેડૂતો સાથે સંવાદ સાધતા રાજ્યપાલએ ખૂબ જ રસપ્રદ અને આંખ ઉઘાડનારું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “જંગલમાં ક્યારેય કોઈ રાસાયણિક ખાતર નાખવા જતું નથી કે તેને સિંચાઈનું પાણી આપવા જતું નથી, છતાં પણ જંગલોના વૃક્ષો હંમેશા હરિયાળા અને ફળદ્રુપ રહે છે. કારણ કે પ્રકૃતિ પોતે જ તેનું પોષણ કરે છે. આપણે પણ કૃત્રિમ પદ્ધતિઓ છોડીને પ્રકૃતિ પાસેથી જ ખેતીનો આ મૂળભૂત પાઠ શીખવાની જરૂર છે.”
જમીનની તંદુરસ્તી અંગે વાત કરતા તેમણે ઉમેર્યું હતું કે:
-
ઓર્ગેનિક કાર્બનનું મહત્વ: જમીનમાં ઓર્ગેનિક કાર્બન (જૈવિક કાર્બન) નું પ્રમાણ જેટલું વધારે હશે, જમીન તેટલી જ વધુ જીવંત અને સૂક્ષ્મ જીવાણુઓથી સમૃદ્ધ બનશે.
-
આચ્છાદન (Mulching): ખેતરમાં પાકના અવશેષોનું આચ્છાદન કરવાથી જમીનમાં ભેજ જળવાઈ રહે છે, અળસિયાની સંખ્યા વધે છે અને જમીનનું ધોવાણ અટકે છે.
તેમણે ખેડૂતોને આહવાન કર્યું હતું કે જમીનની કથળતી જતી તંદુરસ્તી સુધારવા અને આવનારી પેઢીને સુપોષિત ખોરાક પૂરો પાડવા માટે પ્રાકૃતિક ખેતી જ એકમાત્ર આદર્શ વિકલ્પ છે.
“અમારા માટે ગૌરવની ક્ષણ”: પ્રેરિત ખેડૂત અલ્પેશભાઈ કળથીયાના ઉદ્ગાર
રાજ્યપાલની આ મુલાકાતથી ગદગદ થયેલા ગોરડકા ગામના પ્રાકૃતિક ખેડૂત અલ્પેશભાઈ રાઘવભાઈ કળથીયાએ પોતાનો હૃદયપૂર્વકનો અનુભવ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “રાજ્યના બંધારણીય વડા પોતે સીધા અમારા ખેતરે પધાર્યા અને ખૂબ જ આત્મીયતાથી અમારી સાથે ખેતીના પાયાના મુદ્દાઓ પર વાત કરી, તે અમારા સમગ્ર ગામ અને ખેડૂત સમાજ માટે અત્યંત ગૌરવની ક્ષણ છે.”
અલ્પેશભાઈએ વધુમાં ઉમેર્યું કે, “રાજ્યપાલ પાસે પ્રાકૃતિક ખેતીનો ઊંડો અને વ્યવહારુ અનુભવ છે. તેમના અનુભવસભર માર્ગદર્શનથી અમને પ્રાકૃતિક ખેતીની બારીકીઓ સમજવામાં મદદ મળી છે અને આ પદ્ધતિને વધુ આગળ ધપાવવા માટે એક નવો ઉત્સાહ અને નવી દિશા સાંપડી છે.”
ગોરડકાના ખેડૂતોમાં સમૃદ્ધિનો નવો વિશ્વાસ
રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીની આ મુલાકાત બાદ ગોરડકા અને આસપાસના ગ્રામીણ વિસ્તારોના ખેડૂતોમાં પ્રાકૃતિક ખેતી પ્રત્યેનો આત્મવિશ્વાસ બમણો થયો છે. રાસાયણિક ખેતીના લીધે વધી રહેલા ખર્ચ અને જમીનની ઘટી રહેલી ફળદ્રુપતા સામે પ્રાકૃતિક ખેતી એક સચોટ ઉકેલ બનીને ઊભરી રહી છે.
ગોરડકાના ખેડૂતોએ સંકલ્પ કર્યો હતો કે તેઓ પ્રકૃતિ સાથે સાંજસ્ય સાધીને ખેતી કરશે અને અન્ય ખેડૂતોને પણ ઝેરમુક્ત, ગૌ-આધારિત ખેતી અપનાવવા માટે પ્રેરિત કરશે. રાજ્યપાલની આ પ્રેરણાદાયી મુલાકાતે “પ્રકૃતિ સાથે ખેતી અને ખેતી સાથે સમૃદ્ધિ” ના મંત્રને સાર્થક કરી બતાવ્યો છે.
