વંદે માતરમ પર કૉંગ્રેસમાં ફસાયો પેચ: રાહુલ-સોનિયા ગાંધીના સંકેત છતાં પૂર્ણ ગીત ગવાયું, BJPના સવાલો પર જયરામ રમેશનો ખુલાસો
દિલ્હી સ્થિત કૉંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે આયોજિત સ્વતંત્રતા દિવસ સમારોહ દરમિયાન “વંદે માતરમ” રાષ્ટ્રીય ગીતના ગાનને લઈને એક નવો રાજકીય વિવાદ છેડાઈ ગયો છે. ધ્વજવંદન બાદ કાર્યક્રમમાં જ્યારે “વંદે માતરમ” ગાવાનું શરૂ થયું ત્યારે રાહુલ ગાંધી અને સોનિયા ગાંધીના હાવભાવ અને શારીરિક ભાષાને લઈને ભારતીય જનતા પાર્ટીએ કૉંગ્રેસ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. બીજી તરફ, કૉંગ્રેસના સીનિયર નેતા જયરામ રમેશે આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતા ૧૯૩૭ની કૉંગ્રેસ કાર્યકારી સમિતિની બેઠક અને રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની ઐતિહાસિક સલાહનો સંદર્ભ આપીને ભાજપના આરોપોને ફગાવી દીધા છે.
કાર્યક્રમ દરમિયાન શું બન્યું?
સ્વતંત્રતા દિવસના કાર્યક્રમ દરમિયાન જ્યારે “વંદે માતરમ” ગાન નિર્ધારિત ભાગ (પ્રથમ બે પંક્તિઓ)થી આગળ વધીને પૂર્ણ સ્વરૂપમાં ગાવાનું ચાલુ રહ્યું, ત્યારે રાહુલ ગાંધી અને સોનિયા ગાંધીએ તેને રોકવાનો ઈશારો કર્યો હોવાનું દૃશ્ય સામે આવ્યું હતું. જોકે, ત્યાં હાજર કાર્યકરો અને કૉંગ્રેસ સેવા દળના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ લાલજી દેસાઈએ મધ્યસ્થતા કરી હતી. લાલજી દેસાઈએ બંને નેતાઓને આખું ગીત ગાવા માટે સમજાવ્યા હતા, જેના પછી કાર્યકરોએ સંપૂર્ણ “વંદે માતરમ” ગાયું હતું.
ગીત પૂર્ણ થયા બાદ રાહુલ ગાંધી અને સોનિયા ગાંધી લાલજી દેસાઈ સાથે આ અંગે ગંભીર ચર્ચા કરતા જોવા મળ્યા હતા. આ સમગ્ર ઘટનાનો વિડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ ભાજપે કૉંગ્રેસ પાર્ટીની રાષ્ટ્રભક્તિ પર સવાલો ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.
ભાજપના પ્રહારો: શાહનવાઝ હુસૈને ગણાવી દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટના
ભાજપના નેતા શાહનવાઝ હુસૈને આ મુદ્દે કૉંગ્રેસ પર આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું કે, દેશના સ્વતંત્રતા દિવસે કૉંગ્રેસ મુખ્યાલયમાં જ રાષ્ટ્રીય ગીત “વંદે માતરમ” ગાતા અટકાવવાનો પ્રયાસ કરવો એ અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ બાબત છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે કૉંગ્રેસનો ઇતિહાસ હંમેશા વંદે માતરમ અને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોના સન્માન પ્રત્યે વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, તેમણે લાલ કિલ્લા પર યોજાયેલા સત્તાવાર સ્વતંત્રતા દિવસ સમારોહમાં રાહુલ ગાંધી અને મલ્લિકાર્જુન ખડગેની ગેરહાજરી સામે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
કૉંગ્રેસનો વળતો પ્રહાર: ‘સોનિયા ગાંધી ખડગેજી માટે ખુરશી માંગતા હતા’
ભાજપના આક્ષેપો પર પક્ષનો પક્ષ રાખતા જયરામ રમેશે સ્પષ્ટ કર્યું કે વંદે માતરમ ગાવા અંગે કૉંગ્રેસમાં કોઈ વિવાદ નથી. તેમણે જણાવ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પર ઘટનાનું ખોટું વર્ણન કરવામાં આવી રહ્યું છે. સોનિયા ગાંધી ગીત અટકાવવાનો ઈશારો નહોતા કરી રહ્યા, પરંતુ તેઓ કૉંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે ખૂબ લાંબા સમયથી ઊભા હોવાથી તેમના માટે ખુરશી લાવવાની વાત કરી રહ્યા હતા.
૧૯૩૭ની બેઠક અને ગુરુદેવ ટાગોરની સલાહનો સંદર્ભ
ઐતિહાસિક સંદર્ભ ટાંકીને જયરામ રમેશે વધુમાં જણાવ્યું કે ૨૮ ઓક્ટોબર, ૧૯૩૭ના રોજ કલકત્તામાં યોજાયેલી કૉંગ્રેસ કાર્યકારી સમિતિ (CWC)ની બેઠકમાં “વંદે માતરમ” ગાન અંગે ચર્ચા થઈ હતી. તે સમયે ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે સલાહ આપી હતી કે તમામ સમુદાયોની લાગણીઓ અને સર્વસંમતિને ધ્યાનમાં રાખીને કૉંગ્રેસના જાહેર કાર્યક્રમોમાં ગીતના માત્ર શરૂઆતના ભાગ (પ્રથમ બે છંદો)નું જ ગાન કરવું જોઈએ. કૉંગ્રેસ પક્ષ દાયકાઓથી આ પરંપરાનું પાલન કરતો આવ્યો છે.
LIVE: Independence Day Flag Hoisting | Congress President Shri @kharge | AICC HQ, New Delhi https://t.co/dcTfDyqhFa
— Congress (@INCIndia) August 15, 2026
વડાપ્રધાનના ભાષણ પર જયરામ રમેશના પ્રહારો
વંદે માતરમ વિવાદની સાથે સાથે જયરામ રમેશે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સ્વતંત્રતા દિવસના સંબોધન પર પણ નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ૧૨ વર્ષ સુધી સતત સંબોધન આપ્યા પછી પણ વડાપ્રધાનના ભાષણમાં દેશ માટે કોઈ નવો વિઝન કે નીતિગત રોડમેપ જોવા મળ્યો નથી.
તેમણે ઉમેર્યું કે અગાઉ વડાપ્રધાન પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ અને સામાજિક કાર્યકરો માટે ‘અર્બન નક્સલ’ જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરતા હતા, પરંતુ બાદમાં તેમની જ સરકારે વિરોધ પક્ષો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી (Caste Census) જેવી માંગણીઓને સ્વીકારવી પડી હતી. રમેશે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે હવે જ્યારે જૂના શબ્દો અસરકારક નથી રહ્યા, ત્યારે વડાપ્રધાન પોતાના વિરોધીઓનું વર્ણન કરવા માટે ‘માનસિક નક્સલી’ જેવા નવા શબ્દો ઘડી રહ્યા છે
