નોકરી જતી રહે તો પણ નાણાકીય ટેન્શન ગાયબ: જાણો પર્સનલ ફાઇનાન્સનો 3-6-9 રૂલ
માનવ જીવનમાં ક્યારે કેવા પ્રકારનું આર્થિક સંકટ અચાનક આવી પડે તેનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવવો અત્યંત મુશ્કેલ હોય છે. અચાનક નોકરી જતી રહેવી, પરિવારમાં કોઈ ગંભીર બીમારી કે મેડિકલ ઈમરજન્સી આવી જવી અથવા તો બિઝનેસમાં મોટું આર્થિક નુકસાન થવું જેવી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કોઈ પણ વ્યક્તિએ કરવો પડી શકે છે. આવા મુશ્કેલ સમયમાં જો તમારી પાસે પૂર્વ આયોજિત બચત ન હોય, તો દેવાના બોજ હેઠળ દબાઈ જવાની નોબત આવે છે. આ જ કારણે નાણાકીય નિષ્ણાતો દર મહિને નિયમિત રોકાણની સાથે એક અલગ ઈમરજન્સી ફંડ તૈયાર રાખવાની ખાસ સલાહ આપે છે.
શું છે ઈમરજન્સી ફંડનો 3-6-9 રૂલ?
ઈમરજન્સી ફંડ એ નાણાકીય સુરક્ષાનું એક એવું મજબૂત કવચ છે જે મુશ્કેલ સમયમાં તમારા દૈનિક અને જરૂરી ખર્ચાઓને સરળતાથી પહોંચી વળવામાં મદદ કરે છે. ફાઇનાન્સિયલ વર્લ્ડમાં ‘3-6-9 રૂલ’ ખૂબ જાણીતો છે. આ નિયમ અનુસાર તમારે તમારા દર મહિનાના અનિવાર્ય ખર્ચાઓના ૩, ૬ કે ૯ ગણા નાણાં ઈમરજન્સી ફંડ તરીકે અલગ રાખવા જોઈએ. આ ખર્ચાઓમાં ઘરનું ભાડું, ઘરના રાશનનો ખર્ચ, બાળકોની ફી, હોમ કે પર્સનલ લોનની EMI અને લાઈટ-પાણીના બિલ જેવા ફરજિયાત ખર્ચાઓનો સમાવેશ થાય છે.
તમારી નોકરી અને કમાણીના સ્ત્રોત આધારે આ ફંડનું વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે:
-
૩ મહિનાનું ફંડ: જે લોકોની નોકરી સંપૂર્ણપણે સ્થિર છે અને પરિવારમાં આવકના અન્ય સમાંતર સ્ત્રોત ઉપલબ્ધ છે, તેમણે ઓછામાં ઓછા ૩ મહિનાના ખર્ચ જેટલી રકમ અનામત રાખવી જોઈએ.
-
૬ મહિનાનું ફંડ: સામાન્ય પગારદાર (સેલેરીડ) કર્મચારીઓ માટે ૬ મહિનાના ખર્ચનું ફંડ સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. અચાનક નોકરી છૂટી જવાના કિસ્સામાં નવી નોકરી ન મળે ત્યાં સુધી આ ફંડ મોટો આશરો બને છે.
-
૯ થી ૧૨ મહિનાનું ફંડ: પોતાના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકો, ફ્રીલાન્સર્સ અથવા તો પરિવારમાં કમાનારા એકમાત્ર સભ્ય માટે ૯ થી ૧૨ મહિનાના ખર્ચ જેટલું ફંડ રાખવું વધુ સુરક્ષિત ગણાય છે.
ઉદાહરણ દ્વારા સમજો ફંડની ગણતરી
જો તમારો તમામ જરૂરી માસિક ખર્ચ ₹૩૦,૦૦૦ થાય છે, તો આ નિયમ મુજબ તમારું ઈમરજન્સી ફંડ આ પ્રમાણે હોવું જોઈએ: ૩ મહિનાના ખર્ચ માટે ₹૯૦,૦૦૦ ની રકમ, ૬ મહિનાના ખર્ચ માટે ₹૧,૮૦,૦૦૦ ની રકમ, ૯ મહિનાના ખર્ચ માટે ₹૨,૭૦,૦૦૦ ની રકમ અને ૧૨ મહિનાના સંપૂર્ણ રક્ષણ માટે ₹૩,૬૦,૦૦૦ નું ફંડ એકત્રિત કરવું જોઈએ.
ઈમરજન્સી ફંડ બનાવવાની અને સાચવવાની યોગ્ય રીત
ઈમરજન્સી ફંડ બનાવવા માટે સૌથી પહેલાં તમારા તમામ અનિવાર્ય માસિક ખર્ચાઓનું ચોક્કસ લિસ્ટ બનાવો. પગાર કે આવક થતાં જ તેમાંથી ૫% થી ૧૦% રકમ આપોઆપ ઈમરજન્સી એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર થાય તેવી સિસ્ટમ ગોઠવો.
આ ફંડને રોકતી વખતે લિક્વિડિટીનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ફંડનો અમુક હિસ્સો સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં રાખો જેથી તાત્કાલિક જરૂરિયાતે ઉપાડી શકાય. બાકીની રકમ લિક્વિડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા ઓનલાઈન એક ક્લિકથી તોડી શકાય તેવી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) માં રોકી શકાય છે, જ્યાં સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ કરતાં વધુ સારું વળતર પણ મળે છે.
આ ફંડને તમારા સામાન્ય ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયો કે શેરબજારના જોખમી રોકાણોથી હંમેશાં અલગ રાખવું જોઈએ. વેકેશન, નવી કાર, શોપિંગ કે બિનજરૂરી ખર્ચ માટે આ નાણાંનો ઉપયોગ ક્યારેય ન કરવો જોઈએ. દર વર્ષે મોંઘવારી અને વધતા ખર્ચ મુજબ આ ફંડની સમીક્ષા કરીને રકમ વધારતા રહેવું હિતાવહ છે.
