હવે LPG સિલિન્ડરની અછતનો ડર ગાયબ: કેન્દ્ર સરકારે સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવા લીધો મોટો નિર્ણય
દેશમાં આગામી દિવસોમાં તહેવારોની મોસમ અને લગ્નસરાની સીઝન શરૂ થઈ રહી છે. આવા સમયે રસોઈ ગેસ એટલે કે LPG સિલિન્ડરની માંગમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળતો હોય છે. ભૂતકાળમાં વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને કારણે ગેસના પુરવઠા પર ઊભા થયેલા પ્રશ્નો અને ગ્રાહકોની મૂંઝવણને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે અત્યારથી જ આગોતરું આયોજન કરી લીધું છે. ભારત સરકારે ભવિષ્યમાં દેશમાં એલપીજીની કોઈ અછત ન સર્જાય તે માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને કડક નિર્ણયો લીધા છે.
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે જારી કરેલા એક સત્તાવાર આદેશ મુજબ, દેશની તમામ જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની તેલ રિફાઇનરીઓ તથા અપસ્ટ્રીમ તેલ કંપનીઓ માટે રસોઈ ગેસના દૈનિક ઉત્પાદનનો મહત્તમ ક્વોટા નક્કી કરી દેવામાં આવ્યો છે.

વૈશ્વિક સંકટ વચ્ચે ભારતનું આગોતરું પગલું
હકીકતમાં, તાજેતરમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવના કારણે લાલ સમુદ્ર (Red Sea) અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા પ્રમુખ દરિયાઈ વેપાર માર્ગો પરથી થતો સપ્લાય પ્રભાવિત થયો હતો. આ આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટીને લીધે વિદેશથી ભારત આવતો એલપીજી સપ્લાય જોખમમાં મૂકાવાની શક્યતા ઊભી થઈ હતી.
આવી આંતરરાષ્ટ્રીય વિષમ પરિસ્થિતિઓથી દેશના નાગરિકોને બચાવવા માટે સરકારે ભારતભરમાં એલપીજીનો એક વિશાળ “સપ્લાય બફર” એટલે કે કટોકટી માટેનો ઇમરજન્સી સ્ટોક બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ અંતર્ગત દેશની ૨૧ થી ૨૪ મુખ્ય તેલ રિફાઇનરીઓને પોતાની પૂર્ણ ઉત્પાદન ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરીને સામૂહિક રીતે દરરોજ મહત્તમ ૬૩,૮૧૦ મેટ્રિક ટન એલપીજી પેદા કરવાના સ્પષ્ટ આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
કટોકટીના સમયે પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરાશે
સરકાર દ્વારા કંપનીઓને સોંપવામાં આવેલો આ બેઝ ક્વોટા સામાન્ય દિવસોમાં રિફાઇનરીઓને પોતાની કામગીરી ચલાવવામાં સુગમતા આપશે. પરંતુ જેવો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પુરવઠાનો કોઈ મોટો તણાવ કે કટોકટી ઊભી થશે, કે તરત જ આ નિર્દેશ સંપૂર્ણ કડકતા સાથે તાત્કાલિક અમલી બની જશે. તે સમયે તમામ તેલ રિફાઇનરીઓએ કોઈપણ ભોગે આ નક્કી કરેલો ઉત્પાદન ક્વોટા પૂરો કરવો અનિવાર્ય રહેશે, જેથી દેશના સામાન્ય ગ્રાહકોને ગેસ સિલિન્ડર મેળવવામાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.

આજે દેશમાં શું છે LPG ના દરો?
બીજી તરફ, દેશભરમાં રસોઈ ગેસના ભાવ અંગે વાત કરીએ તો આજે ૧૮ ઓગસ્ટના રોજ ઘરેલુ અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના દરો મુખ્યત્વે સ્થિર રહ્યા છે. તાજેતરમાં ૧ ઓગસ્ટના રોજ કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ૧૯૨ રૂપિયાથી લઈને ૨૦૯ રૂપિયા સુધીનો મોટો અને રાહતરૂપ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.
આજના તાજા ભાવ મુજબ, દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામનો ઘરેલુ સિલિન્ડર ૯૪૨ રૂપિયા અને ૧૯ કિલોનો કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ૨,૭૩૮ રૂપિયામાં મળી રહ્યો છે. આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ૯૪૧.૫૦ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ૨,૬૯૧.૫૦ રૂપિયા નોંધાયો છે.
નોઈડામાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ૯૩૯.૫૦ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ ૨,૭૩૮ રૂપિયામાં વેચાઈ રહ્યો છે. જયપુરમાં ઘરેલુ રેટ ૯૪૫.૫૦ રૂપિયા તથા કોમર્શિયલ રેટ ૨,૭૬૫.૫૦ રૂપિયા છે. ચંદીગઢમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ૯૫૧.૫૦ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ ૨,૭૬૦ રૂપિયા છે. કોલકાતામાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ૯૬૮ રૂપિયા અને કોમર્શિયલનો ભાવ ૨,૮૭૨.૫૦ રૂપિયા છે.
દક્ષિણ ભારત અને પૂર્વ ભારતના શહેરોમાં ભાવ થોડા ઊંચા જોવા મળે છે, જેમાં હૈદરાબાદમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ૯૯૪ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ ૨,૯૮૫ રૂપિયા છે. જ્યારે બિહારની રાજધાની પટનામાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ૧,૦૩૧.૫૦ રૂપિયા અને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ૩,૦૧૮ રૂપિયાના ભાવે મળી રહ્યો છે.
