વલસાડ જિલ્લામાં ફૂડ વિભાગની લાલ આંખ: ખાણી-પીણીના વેપારીઓમાં ફાફડાટ, અનેક રેસ્ટોરન્ટ્સને નોટિસ અને દંડ
વલસાડ જિલ્લાના નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય અને ખાદ્ય સુરક્ષા સાથે ખિલવાડ કરતા વેપારીઓ સામે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગે લાલ આંખ કરી છે. વાપી, પારડી, સંજાણ અને ઉમરગામ સહિતના તમામ મોટા અને નાના શહેરી વિસ્તારોમાં ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસરોની ટીમે સઘન ચેકિંગ ઝુંબેશ હાથ ધરી છે. આ તપાસનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને શુદ્ધ, સ્વચ્છ અને ગુણવત્તાયુક્ત ખોરાક મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. ફૂડ વિભાગની આ અચાનક કાર્યવાહીથી જિલ્લાના ખાણી-પીણીના વેપારીઓ અને રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોમાં ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ છે.
આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરનારાઓ સામે કડક વલણ
જિલ્લા ફૂડ વિભાગની ટીમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી આ ઝુંબેશ દરમિયાન માત્ર મોટા હોટેલ્સ કે રેસ્ટોરેન્ટ જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક કેટરર્સ અને હોસ્પિટલના કેન્ટીનોની પણ આકસ્મિક મુલાકાત લેવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન એ બાબત પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું કે ખાદ્ય પદાર્થો બનાવતી વખતે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ (FSSAI) ના શિડ્યૂલ-4 ના નિયમોનું યોગ્ય પાલન થાય છે કે નહીં.
તપાસ દરમિયાન અનેક પેઢીઓમાં ગંભીર ખામીઓ અને બેદરકારી સામે આવી હતી. કેટલીક જગ્યાએ રસોડામાં ભારે ગંદકી, ખુલ્લા ખાદ્ય પદાર્થો, અને જીવજંતુઓનો ઉપદ્રવ જોવા મળ્યો હતો, તો કેટલીક જગ્યાએ કામ કરતા કર્મચારીઓના મેડિકલ ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ કે પાણીના ક્વોલિટી રિપોર્ટ જ ગાયબ હતા.
ક્યાં ક્યાં અને શું કાર્યવાહી કરવામાં આવી?
ફૂડ વિભાગ દ્વારા વલસાડ જિલ્લાના વિવિધ વિસ્તારોમાં કરવામાં આવેલી ચકાસણીની વિગતો નીચે મુજબ છે:
બોમ્બે રેસ્ટોરન્ટ (નામપાડા, સંજાણ): આ રેસ્ટોરન્ટની તપાસ દરમિયાન શિડ્યૂલ-4 ના નિયમોનું ઉલ્લંઘન જોવા મળ્યું હતું. કર્મચારીઓના મેડિકલ રિપોર્ટ તેમજ વપરાશના પાણીનો વોટર ટેસ્ટિંગ રિપોર્ટ અધૂરો હતો. વધુમાં, પેસ્ટ કંટ્રોલનો અભાવ હતો અને ખુલ્લા કિચનમાં જાળી ન હોવાથી જીવજંતુઓનો પ્રવેશ રોકી શકાય તેમ નહોતો. આ તમામ ક્ષતિઓ બદલ પેઢીને ઇમ્પ્રૂવમેન્ટ નોટિસ પાઠવવામાં આવી છે.
બોમ્બે કેટરસ હેન્ડ રેસ્ટોરન્ટ (ઉમરગામ રોડ, સંજાણ): અહીં તપાસ કરતા અત્યંત ગંભીર બાબત સામે આવી હતી. આ પેઢી પાસે ફૂડ વિભાગનું જરૂરી લાઈસન્સ કે નોંધણી જ નહોતી. નિયમોના ભંગ બદલ સ્થળ પરથી ફૂડ સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા હતા. લાઈસન્સ વિના ધંધો કરવા બદલ કમ્પાઉન્ડિંગ ઓફેન્સ હેઠળ દંડનીય કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહી બાદ સંચાલકે સ્વેચ્છાએ પેઢી બંધ કરી દીધી હતી.
ખાના ખજાના રેસ્ટોરન્ટ (ઉમરગામ): આ રેસ્ટોરન્ટમાં સ્વચ્છતા જળવાયેલી જોવા મળી હતી, પરંતુ મેડિકલ અને વોટર રિપોર્ટ ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેમને પણ સુધારાત્મક નોટિસ આપવામાં આવી છે.
નિયમોનું પાલન કરતી અન્ય પેઢીઓ: વાપીના ચલા રોડ સ્થિત બી.કે. ફૂડ (વોક ઓન ફાયર), નૂતન નગરની હોટલ કેસરી, સંજાણની સનસાઈન ફેમિલી રેસ્ટોરન્ટ અને પારડીની હોટલ શ્રીનાથ એન્ડ ગેસ્ટ હાઉસ ખાતે તપાસ દરમિયાન શિડ્યૂલ-4 અને સ્વચ્છતાના નિયમોનું યોગ્ય પાલન થતું હોવાનું જણાતા તંત્રએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. આ સિવાય સમવીર હોસ્પિટલ LLP અને હોટલ એપીકલ જેવી અન્ય સંસ્થાઓમાં પણ આકસ્મિક તપાસ કરવામાં આવી હતી.
શિડ્યૂલ-4 અને સ્વચ્છતાના નિયમો શા માટે જરૂરી છે?
ફૂડ સેફ્ટી એક્ટ હેઠળ દરેક ખાદ્ય વ્યવસાયિક માટે શિડ્યૂલ-4 ના નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. આ નિયમો ગ્રાહકોના આરોગ્યની સુરક્ષા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે:
સ્ટાફનું મેડિકલ ફિટનેસ: રસોડામાં કામ કરતા કારીગરોને કોઈ સંક્રામક કે ચામડીના રોગ ન હોવા જોઈએ. જો કર્મચારી પોતે અસ્વસ્થ હશે, તો બેક્ટેરિયા ખોરાકમાં ભળી શકે છે.
વોટર ક્વોલિટી રિપોર્ટ: રસોઈ અને પીવા માટે વપરાતું પાણી બેક્ટેરિયા મુક્ત અને શુદ્ધ હોવું જોઈએ. તેનું સમયાંતરે લેબોરેટરી ટેસ્ટિંગ કરાવવું જરૂરી છે.
પેસ્ટ કંટ્રોલ અને કિચન હાઇજીન: રસોડામાં માખી, મચ્છર, વંદા કે ઉંદર જેવા જીવજંતુઓ ન હોવા જોઈએ. આ માટે યોગ્ય પેસ્ટ કંટ્રોલ અને બારી-બારણાં પર ઝીણી જાળીઓ હોવી અનિવાર્ય છે.
લાઇસન્સ વિના વેપાર કરનારાઓ સામે લાલ આંખ
ફૂડ સેફ્ટી વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વલસાડ જિલ્લામાં કોઈપણ નાના કે મોટા વેપારીને FSSAI લાઈસન્સ કે રજિસ્ટ્રેશન વગર ખાદ્ય પદાર્થોનું વેચાણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. અનધિકૃત રીતે ચાલતી પેઢીઓ સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરીને ભારે દંડ વસૂલવામાં આવશે અને જરૂર પડે તો આવી પેઢીઓને સીલ પણ કરવામાં આવશે.
તંત્રની અપીલ અને આગળની વ્યૂહરચના
વલસાડ જિલ્લાના ડેઝિગ્નેટેડ ફૂડ ઓફિસર આશિષ વલવીએ આ અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, “ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે સમાધાન સાંખી લેવામાં આવશે નહીં. જિલ્લામાં તમામ ખાણી-પીણીના સ્થળો પર આ પ્રકારની સરપ્રાઇઝ ચેકિંગ ચાલુ જ રહેશે. જે વેપારીઓ નિયમોનું પાલન નથી કરતા તેમને તાત્કાલિક ધોરણે સુધારો કરવા આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.”
તેમણે જિલ્લાના તમામ ખાદ્ય પદાર્થોના વેપારીઓને અપીલ કરી છે કે તેઓ પોતાના લાઈસન્સ રિન્યૂ કરાવી લે, કર્મચારીઓના હેલ્થ સર્ટિફિકેટ નિયમિત કરાવે અને રસોડામાં ઉચ્ચ કક્ષાની સ્વચ્છતા જાળવી રાખે.
