મણિપુરના કંગપોકપીમાં ફરી ભડકી હિંસા: ૩૦ થી વધુ ઘરોને આગી ચાંપી, વ્યાપક ગોળીબાર બાદ ભારે સુરક્ષા બળ તૈનાત
ઈશાન ભારતનું સરહદી રાજ્ય મણિપુર ફરી એકવાર હિંસાની લપેટમાં આવી ગયું છે. શાંતિ તરફ વધી રહેલા રાજ્યમાં અચાનક કંગપોકપી જિલ્લામાં વહેલી સવારે થયેલા સશસ્ત્ર હુમલાએ આખા વિસ્તારમાં ભય અને તણાવનું વાતાવરણ ઊભું કરી દીધું છે. સશસ્ત્ર અજાણ્યા હુમલાખોરો દ્વારા ગામડાઓ પર કરવામાં આવેલા અંધાધૂંધ હુમલામાં ૩૦ થી વધુ મકાનોને સળગાવી દેવામાં આવ્યા છે. આ ઘટના બાદ કંગપોકપી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF), કોબ્રા કમાન્ડો અને સ્થાનિક પોલીસનો કાફલો ખડકી દેવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં સમગ્ર વિસ્તારને સુરક્ષા દળોએ સીલ કરી દીધો છે અને આક્રમક રીતે કોમ્બિંગ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરની આ હિંસક ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે મણિપુરમાં વંશીય તણાવ હજુ પણ સપાટી પર જ છે અને સામાન્ય નાગરિકોનું જીવન સતત જોખમમાં મુકાઈ રહ્યું છે.
સવારના ચાર વાગ્યે હુમલો: ગોળીબાર અને આગચંપીનો સિલસિલો
સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને પોલીસ સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, મંગળવારે સવારે આશરે ૪:૦૦ વાગ્યાના સુમારે સશસ્ત્ર બળવાખોરોએ કંગપોકપી જિલ્લાના ટાપન ખુલ્લેન, ટાપન ખુનૌ અને મકુઈ પિપુરામ નામના ત્રણ લિયાંગમેઈ નાગા ગામોને નિશાન બનાવ્યા હતા.
હુમલાખોરોએ પહેલા ગામડાઓ પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો હતો, જેના કારણે ઘેરી ઊંઘમાં સૂતેલા ગ્રામજનોમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. પોતાનો જીવ બચાવવા માટે લોકો ઘર છોડીને નજીકના જંગલો તરફ ભાગવા મજબૂર બન્યા હતા. લોકો ભાગી રહ્યા હતા ત્યારે હુમલાખોરોએ ઘરો, વાહનો અને અન્ય મિલકતોને ટાર્ગેટ કરીને આગ ચાંપવાનું શરૂ કર્યું હતું.
આ ભયાનક ગોળીબારમાં એક સ્થાનિક ગ્રામજનને ગંભીર રીતે ગોળી વાગી હતી, જેને તાત્કાલિક સારવાર અર્થે નજીકની હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યો છે. સ્થળ પર પહોંચેલા સુરક્ષા દળો અને હુમલાખોરો વચ્ચે બપોરે ૧૨:૩૦ વાગ્યા સુધી સતત સાડા આઠ કલાક સુધી સામસામે ગોળીબાર ચાલતો રહ્યો હતો.
ઘટનાના એક દિવસ પહેલાં ૩ કુકી નાગરિકોની હત્યા
કંગપોકપીમાં આ નવી હિંસા કોઈ અચાનક બનેલી ઘટના નથી, પરંતુ તે અગાઉના દિવસે થયેલી હિંસાની પ્રતિક્રિયા અથવા ચાલુ તણાવનો જ એક ભાગ માનવામાં આવે છે. સોમવારે જ તૈખાંગ કુકી ગામમાં થયેલા ભયાનક ગોળીબારમાં બે મહિલાઓ સહિત ત્રણ કુકી નાગરિકોના મોત થયા હતા, જ્યારે અન્ય ચાર લોકો ગંભીર રીતે ઘવાયા હતા.
સતત બે દિવસમાં થયેલી બે મોટી હિંસક ઘટનાઓએ કંગપોકપી અને તામેંગલોંગ સરહદી વિસ્તારોમાં સ્થિતિ અત્યંત નાજુક બનાવી દીધી છે. વિસ્તારમાં વસતા કુકી-જો અને નાગા સમુદાયો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો જમીન અને વંશીય તણાવ હવે ફરી એકવાર લોહિયાળ મોડ લઈ રહ્યો છે.
CRPF અને કોબ્રા યુનિટ તૈનાત: વિસ્તાર લશ્કરી છાવણીમાં ફેરવાયો
ઘટનાની જાણ થતાં જ રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય હરકતમાં આવ્યું હતું. સ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને મણિપુર પોલીસ સાથે કેન્દ્રીય અર્ધસૈનિક દળો (CRPF) ની વધારાની કંપનીઓ અને જંગલ યુદ્ધમાં નિષ્ણાત એવી ‘કોબ્રા’ (CoBRA) યુનિટના જવાનોને તાત્કાલિક અસરથી ઘટનાસ્થળે રવાના કરવામાં આવ્યા હતા.
સુરક્ષા દળોએ વિસ્તારમાં પહોંચીને સૌથી પહેલા આગ પર કાબૂ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને રક્ષણ આપ્યું હતું. જોકે, પ્રાથમિક તપાસમાં જ ૩૦ થી વધુ ઘરો સંપૂર્ણપણે બળીને ખાખ થઈ ગયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. અનેક વાહનો, અનાજનો સંગ્રહ અને ઘરવખરીનો સામાન પણ રાખ થઈ ગયો છે. હાલ આખા વિસ્તારમાં કરફ્યુ જેવો માહોલ છે અને સુરક્ષા દળો શંકાસ્પદ વિસ્તારોમાં સર્ચ ઓપરેશન ચલાવી રહ્યા છે.
કુકી અને નાગા સમુદાયો વચ્ચે વધતો સંઘર્ષ
મણિપુરમાં છેલ્લા એક વર્ષથી વધુ સમયથી મૈતેઈ અને કુકી સમુદાય વચ્ચે વંશીય સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી આ હિંસામાં એક નવો વળાંક આવ્યો છે, જ્યાં હવે કુકી-જો અને નાગા સમુદાયો વચ્ચે પણ હિંસક અથડામણો વધી રહી છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર:
મે મહિનાથી હિંસામાં વધારો: ૧૩ મે પછીના સમયગાળામાં જ બંને સમુદાયો વચ્ચે થયેલી અલગ-અલગ હિંસક ઘટનાઓમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા ૧૭ લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે.
ઓચિંતો હુમલો (Ambush): ૨૭ ઓગસ્ટના રોજ થયેલા એક કથિત ઓચિંતા હુમલામાં ૪ નાગા નાગરિકો માર્યા ગયા હતા.
વળતો હુમલો: તેના જવાબમાં ૩૧ ઓગસ્ટના રોજ ૩ કુકી નાગરિકોની ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી.
આ સતત વધી રહેલી વેરની ભાવનાને કારણે સામાન્ય લોકો ભયના ઓછાયા હેઠળ જીવી રહ્યા છે.
વિસ્થાપિતોની સ્થિતિ અને માનવીય સંકટ
આ તાજી હિંસાને કારણે અંકલેશ્વર જેવા વિસ્તારોથી દૂર સરહદી ગામડાઓમાં માનવીય સંકટ વધુ ઘેરું બન્યું છે. પોતાના ઘરો બળી ગયા બાદ સેંકડો લોકો બેઘર બન્યા છે.
ગામના લોકો હાલમાં નજીકના સુરક્ષિત વિસ્તારો, ચર્ચો અને સરકારી રાહત કેમ્પોમાં આશરો લઈ રહ્યા છે. નાના બાળકો, મહિલાઓ અને વૃદ્ધો માટે ખોરાક, પીવાનું સ્વચ્છ પાણી અને તબીબી સહાય પહોંચાડવી એ સ્થાનિક પ્રશાસન માટે મોટો પડકાર બની ગયો છે.
સ્થાનિક ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે સુરક્ષા દળો હોવા છતાં અજાણ્યા આતંકીઓ અથવા સશસ્ત્ર જૂથો આધુનિક હથિયારો સાથે આવીને ગામડાઓને સળગાવી દે છે, જેનાથી સામાન્ય લોકોની સુરક્ષા પર મોટા સવાલો ઊભા થયા છે.
પ્રશાસન અને સૈન્યની પડકારજનક સ્થિતિ
મણિપુરના ડુંગરાળ વિસ્તારોમાં ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ એટલી જટિલ છે કે સુરક્ષા દળો માટે તાત્કાલિક મદદ પહોંચાડવી મુશ્કેલ બને છે. જંગલો અને પહાડી રસ્તાઓનો લાભ ઉઠાવીને હુમલાખોરો ઘટનાને અંજામ આપીને સરળતાથી ગાયબ થઈ જાય છે.
સ્થાનિક પ્રશાસને નાગરિકોને અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપવા અને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી છે. આ ઉપરાંત, સોશિયલ મીડિયા પર ભડકાઉ સમાચારો કે વીડિયો ફેલાતા અટકાવવા માટે ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પર પણ કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
