AI ની દુનિયામાં નવો આંચકો: હુવાવે અને ચીની કંપનીઓએ વધાર્યા ચિપ્સના દામ, જાણો શું છે સાચું કારણ!
વિશ્વભરમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ની વધી રહેલી માંગ વચ્ચે ચીનના સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગને એક નવો અને મોટો આંચકો લાગ્યો છે. ગ્લોબલ માર્કેટમાં હાઈ-બેન્ડવિડ્થ મેમરી (High-Bandwidth Memory – HBM) ની સર્જાયેલી ભારે અછત અને વધતી કિંમતોને કારણે હુવાવે (Huawei) અને કેમ્બ્રિકોન (Cambricon) જેવી ચીનની અગ્રણી AI ચિપમેકર કંપનીઓએ તેમના વર્તમાન અને આગામી જનરેશનના AI પ્રોસેસર્સના ભાવમાં તીવ્ર વધારો કરવાની ફરજ પડી છે.

કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે વર્ચસ્વ જમાવવાની હોડમાં ચીનને વધુ એક મોટા પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. અમેરિકન ટેકનોલોજી જાયન્ટ એનવીડિયા (Nvidia) ના વિકલ્પ તરીકે દેશમાં જ AI ચિપ્સ બનાવવાનો દાવો કરતી ચીનની અગ્રણી કંપનીઓએ પોતાના પ્રોસેસર્સના ભાવમાં તીવ્ર વધારો કરી દીધો છે. હાઈ-બેન્ડવિડ્થ મેમરી (HBM) ની ભારે અછત અને તેના કારણે વધી રહેલા ઉત્પાદન ખર્ચને લીધે હુવાવે (Huawei) અને કેમ્બ્રિકોન (Cambricon) જેવી દિગ્ગજ ચિપમેકર્સ કંપનીઓએ પોતાના વર્તમાન અને આગામી જનરેશનના પ્રોસેસર્સ મોંઘા કરી દીધા છે.
હુવાવે અને અન્ય કંપનીઓ દ્વારા મોટો ભાવવધારો
ચીનની અગ્રણી ટેલિકોમ અને ટેકનોલોજી કંપની હુવાવે પોતાના સૌથી અદ્યતન એક્સીલેરેટર કાર્ડ ‘આસેન્ડ 950DT’ (Ascend 950DT) ની કિંમત વધારીને 2,50,000 યુઆન (આશરે 37,255 ડૉલર) કરતાં પણ વધુ કરી દીધી છે. આ વધારો સામાન્ય નથી, પરંતુ ગ્રાહકોને માત્ર બે મહિના પહેલાં આપવામાં આવેલા ક્વોટેશન કરતાં 20% થી 50% સુધીનો ઉછાળો દર્શાવે છે. કરારની શરતોના આધારે આ કિંમતમાં તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. હુવાવે જાહેર કર્યું છે કે આ ચિપ 2026ના ચોથા ક્વાર્ટરમાં માર્કેટમાં ઉપલબ્ધ થશે.
માત્ર હુવાવે જ નહીં, પરંતુ બીજિંગ આધારિત ‘કેમ્બ્રિકોન’ કંપનીએ પણ તેની આગામી જનરેશન ચિપ ‘690’ ના ભાવમાં બે મહિના પહેલાંના અંદાજ કરતાં 20% થી 30% નો વધારો ઝીંકી દીધો છે. આ ઉપરાંત, ચીનની નાની AI ચિપ નિર્માતા કંપનીઓ જેવી કે મેટાએક્સ (MetaX) અને ઈલુવાતાર કોરેક્સ (Iluvatar CoreX) એ પણ પોતાના પ્રોસેસર્સની કિંમતોમાં આ પ્રકારનો જ મોટો વધારો કર્યો છે.
કિંમતો વધવા પાછળનું મુખ્ય કારણ: HBM ની અછત
AI એક્સીલેરેટર ચિપ્સ બનાવવા માટે હાઈ-બેન્ડવિડ્થ મેમરી (HBM) અત્યંત મહત્વનો ભાગ છે. HBM એ વર્ટીકલી સ્ટેક્ડ (એકબીજા પર ગોઠવાયેલી) મેમરી ચિપ્સનો સમૂહ છે, જે પ્રોસેસરને ખૂબ જ ઝડપથી અને વિશાળ પ્રમાણમાં ડેટા પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા આપે છે. AI મોડેલ્સના ટ્રેનિંગ અને પ્રોસેસિંગ માટે આ ટેકનોલોજી અનિવાર્ય ગણાય છે.
વિશ્વમાં HBM માર્કેટ પર મુખ્યત્વે દક્ષિણ કોરિયાની ‘SK હાયનિક્સ’ (SK Hynix) અને ‘સેમસંગ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ’ (Samsung) તેમજ અમેરિકાની ‘માઈક્રોન ટેકનોલોજી’ (Micron) નું પ્રભુત્વ છે. ડિસેમ્બર 2024માં અમેરિકા સરકારે ચીન પર અદ્યતન HBM ઉત્પાદનોની નિકાસ કરવા અંગેના નિયંત્રણો વધુ સખત બનાવ્યા હતા.
અમેરિકી પ્રબંધીઓને કારણે ચીની કંપનીઓને અધિકૃત માર્ગેથી આ મેમરી ચિપ્સ મેળવવામાં ભારે મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. પરિણામે, ચીની ચિપ નિર્માતાઓએ ગ્રે-માર્કેટ (અધિકૃત સિવાયના બજાર) ના રસ્તેથી પુરવઠો મેળવવો પડી રહ્યો છે. ગ્રે-માર્કેટમાં આ HBM ચિપ્સ ચીન બહારના વૈશ્વિક બજાર કરતાં ઘણી ગણી વધારે કિંમતે વેચાઈ રહી છે. કોઈ પણ AI પ્રોડક્ટના ઉત્પાદન ખર્ચમાં મેમરીનો મોટો હિસ્સો હોય છે, તેથી આ મોંઘી મેમરી ખરીદવાના કારણે તૈયાર AI કાર્ડ્સના ભાવ સીધા વધી ગયા છે.

ટેકનિકલ વિગતો અને જૂના મોડેલ્સના વધી રહેલા દર
હુવાવેના જણાવ્યા અનુસાર, તેની નવી આસેન્ડ 950 સિરીઝમાં બે પ્રોપ્રાઈટરી (પોતાની માલિકીની) HBM ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે:
HiBL 1.0: આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ Ascend 950PR ચિપમાં થશે.
HiZQ 2.0: આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ Ascend 950DT ચિપમાં કરવામાં આવશે.
તકનીકી રીતે, 950DT મોડેલ મુખ્યત્વે વિશાળ AI મોડેલ્સ વિકસાવવા અને જવાબ જનરેટ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે 950PR મોડેલ મોડેલ સુધી વિનંતી પહોંચે તે પહેલાં વપરાશકર્તાના ડેટાને પ્રોસેસ કરવાનું કામ કરે છે. જોકે, હુવાવેએ આ મેમરીનું ઉત્પાદન ક્યાં અને કેવી રીતે થઈ રહ્યું છે તેની સ્પષ્ટતા કરી નથી.
નવા મોડેલ્સની સાથે હુવાવેના જૂના જનરેશનના પ્રોસેસર્સની કિંમતો પણ આકાશે આંબી રહી છે. વર્ષની શરૂઆતમાં જે ‘આસેન્ડ 950PR’ કાર્ડ 60,000 યુઆનમાં મળતું હતું, તેની કિંમત હવે વધીને 80,000 યુઆનથી વધુ થઈ ગઈ છે (આશરે 30% નો વધારો). તેવી જ રીતે, જૂનું ‘આસેન્ડ 910C’ બોર્ડ વર્ષના પ્રારંભે 90,000 યુઆનમાં મળતું હતું, જે હવે વધીને 1,10,000 યુઆનથી વધુ કિંમતે વેચાઈ રહ્યું છે.
ચીનની AI ઈન્ડસ્ટ્રી પર વિપરીત અસર
ચીન સરકાર પોતાના દેશી ટેકનોલોજી ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપીને એનવીડિયા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માગે છે. અમેરિકી નિષેધ પછી ચીનની 50 અબજ ડૉલરની AI ચિપ માર્કેટમાં એક મોટી ખાલી જગ્યા ઊભી થઈ હતી, જેનો લાભ ચીની કંપનીઓને મળ્યો હતો. પરંતુ હવે HBM ના પુરવઠામાં સર્જાયેલી આ કટોકટી ચીની કંપનીઓ માટે બોટલનેક (મોટો અવરોધ) બની ગઈ છે.
કિંમતોમાં થયેલા આ સતત વધારાને કારણે ચીનમાં AI કોમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા ઊભી કરવાનો ખર્ચ ખૂબ જ વધી ગયો છે. જે સ્થાનિક કંપનીઓ AI મોડેલ્સ વિકસાવવા માગે છે, તેમના માટે પણ બજેટ બહાર જવાની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. હુવાવે, કેમ્બ્રિકોન, મેટાએક્સ અને ઈલુવાતાર કોરેક્સ જેવી કંપનીઓએ આ ભાવવધારા અને મેમરીની અછત અંગે અત્યાર સુધી કોઈ અધિકૃત ટિપ્પણી કરી નથી, પરંતુ ટેકનોલોજી ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો મેમરીનો પુરવઠો સરળ નહીં થાય, તો ચીનની સ્વદેશી AI ક્રાંતિની ઝડપ ધીમી પડી શકે છે.
