કિર્ગિસ્તાનમાં એમબીબીએસ ભણતા ભારતીય છાત્રો માટે મુશ્કેલી વધી, સ્ટેટ એક્રેડિટેશન ન મળતા 13 કૉલેજો રદ!
વિદેશોમાં અને ખાસ કરીને કિર્ગિસ્તાન (Kyrgyzstan) થી એમબીબીએસ (MBBS) ની અભ્યાસ કરનાર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારો માટે એક અત્યંત ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કિર્ગિસ્તાન સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી નવી સ્ટેટ એક્રેડિટેશન (State Accreditation) પ્રક્રિયામાં ત્યાંની 13 મુખ્ય મેડિકલ સંસ્થાઓ અને કૉલેજો નિર્ધારિત ધોરણો (Standards) ને પૂરા કરવામાં સંપૂર્ણપણે અસફળ રહી છે.
આ મોટી કાર્યવાહી બાદ આ યુનિવર્સિટીઓમાં અગાઉથી અભ્યાસ કરી રહેલા હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર એક મોટું સંકટ અને અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાવા લાગ્યા છે. ભારતીય દૂતાવાસે પણ આ વર્ષના જૂન મહિનામાં એક એડવાઈઝરી જારી કરીને આ સંસ્થાઓની સ્થિતિ વિશે વિદ્યાર્થીઓને સાવચેત કર્યા હતા. આવો વિસ્તારથી જાણીએ કે આખો મામલો શું છે, કઈ સંસ્થાઓ આ યાદીમાં સામેલ છે અને વિદ્યાર્થીઓ સામે હવે કઈ-કઈ મોટી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ ગઈ છે.
શું છે આખો મામલો અને કેમ બ્લેકલિસ્ટ થઈ આ સંસ્થાઓ?
કિર્ગિસ્તાન સરકારે દેશની તમામ મેડિકલ યુનિવર્સિટીઓ અને કૉલેજો માટે સ્ટેટ એક્રેડિટેશન (રાજકીય માન્યતા) મેળવવાનું અનિવાર્ય કરી દીધું છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા પૂરી કરવાની અંતિમ સમયમર્યાદા 1 જૂન 2026 નક્કી કરવામાં આવી હતી.
સરકાર દ્વારા આ તપાસ પ્રક્રિયા સંસ્થાઓમાં શિક્ષણની ગુણવત્તા, ફૅકલ્ટી અને સ્ટાફની યોગ્યતા, ક્લિનિકલ સુવિધાઓ, તકનીકી સંસાધનો અને શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોના આધારે કરવામાં આવી હતી. જે સંસ્થાઓને આ માન્યતા નથી મળી શકી, તેઓ માત્ર નવા વિદ્યાર્થીઓનું એડમિશન લેવા માટે પ્રતિબંધિત નથી થઈ, પરંતુ તેઓ રાજ્ય ધોરણના એજ્યુકેશન ડૉક્યુમેન્ટ (ડિગ્રી) પણ જારી કરી શકતી નથી. કડક ધોરણો પૂરા ન કરવાની સ્થિતિમાં આ સંસ્થાઓના શૈક્ષણિક લાયસન્સને પણ સ્થગિત કરવામાં આવી શકે છે.
કઈ 13 મેડિકલ સંસ્થાઓને નથી મળી માન્યતા?
ભારતીય દૂતાવાસ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી એડવાઈઝરી અને કિર્ગિસ્તાનના શિક્ષણ મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, જે 13 મેડિકલ સંસ્થાઓને માન્યતા નથી મળી, તેમના નામ નીચે મુજબ છે:
એવિસેના ઇન્ટરનેશનલ મેડિકલ યુનિવર્સિટી (Avicenna International Medical University)
એડમ યુનિવર્સિટી (ADAM University)
રૉયલ મેટ્રોપોલિટન યુનિવર્સિટી (Royal Metropolitan University)
અલ્તામિમી ઇન્ટરનેશનલ યુનિવર્સિટી (Altamimi International University)
અલા-ટૂ ઇન્ટરનેશનલ યુનિવર્સિટી (Ala-Too International University)
ઇન્ટરનેશનલ મેડિકલ યુનિવર્સિટી (International Medical University)
કિર્ગિઝ મેડિકલ એન્ડ ડેન્ટલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ (Kyrgyz Medical and Dental Institute)
સાલિમબેકોવ યુનિવર્સિટી (Salymbekov University)
યુરેશિયન ઇન્ટરનેશનલ યુનિવર્સિટી (Eurasian International University)
બિશ્કેક ઇન્ટરનેશનલ મેડિકલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ (Bishkek International Medical Institute)
ઇન્ટરનેશનલ યુનિવર્સિટી ઑફ મેડિસિન એન્ડ સાયન્સ (International University of Medicine and Science)
સેન્ટ્રલ એશિયન ઇન્ટરનેશનલ મેડિકલ યુનિવર્સિટી (Central Asian International Medical University)
ઓશ ઇન્ટરનેશનલ મેડિકલ યુનિવર્સિટી (Osh International Medical University)
વિદ્યાર્થીઓ સામે ટ્રાન્સફર અને ડિગ્રીની મોટી મૂંઝવણ
આ બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરી રહેલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સામે હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે જો તેમને અન્ય કોઈ માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે, તો તેમનો જૂનો અભ્યાસ, ક્રેડિટ્સ (Credits) અને ભારતમાં મેડિકલ રજિસ્ટ્રેશનની પાત્રતાનું શું થશે?
ટ્રાન્સફરની વ્યવસ્થા: કિર્ગિસ્તાનના સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે 3 ઓગસ્ટે એક ટ્રાન્સફર પ્રક્રિયા જારી કરી છે, જે અંતર્ગત પ્રભાવિત વિદ્યાર્થીઓને અન્ય માન્યતા પ્રાપ્ત મેડિકલ સંસ્થાઓમાં મોકલવાની વાત કરવામાં આવી છે.
અસ્પષ્ટતા અને ચિંતા: જોકે સ્થાનિક પ્રશાસન અને દૂતાવાસ ટ્રાન્સફરની પ્રક્રિયામાં લાગેલા છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના મનમાં હજુ પણ ઘણા ગંભીર પ્રશ્નો બનેલા છે. જેમ કે—શું ટ્રાન્સફર પછી તેમનો અગાઉથી પૂરો થયેલો ક્લિનિકલ ટ્રેનિંગ અને અભ્યાસ માન્ય રહેશે? જૂના ક્રેડિટ્સ નવી સંસ્થામાં કઈ રીતે એડજસ્ટ કરવામાં આવશે?
ભારતમાં મેડિકલ રજિસ્ટ્રેશન પર NMCના કડક નિયમો
આ પૂરો મામલો એટલા માટે પણ ખૂબ જ ગંભીર છે કારણ કે ભારતમાં વિદેશથી ભણીને આવતા મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) ના નિયમો અત્યંત કડક છે.
એનએમસીના ‘ફૉરેન મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ લાયસન્સ રેગ્યુલેશન’ ના નિયમો મુજબ, મેડિકલ શિક્ષણ, ટ્રેનિંગ અને ઇન્ટર્નશિપ સાથે જોડાયેલી તમામ શરતોને કડકાઈથી પૂરી કરવી અનિવાર્ય હોય છે. નિયમોમાં આ સ્પષ્ટ શરત છે કે આખો અભ્યાસક્રમ, ટ્રેનિંગ અને ઇન્ટર્નશિપની પ્રક્રિયા એક જ વિદેશી મેડિકલ સંસ્થામાંથી પૂરી કરવામાં આવી હોવી જોઈએ. આવી સ્થિતિમાં, જો વિદ્યાર્થીઓની સંસ્થા વચ્ચેથી બદલવામાં આવે છે, તો ભારત પરત ફર્યા બાદ તેમના માટે મેડિકલ પ્રેક્ટિસનું લાયસન્સ એટલે કે રજિસ્ટ્રેશન મેળવવું કાયદાકીય રીતે મુશ્કેલ બની શકે છે.
આ જ કારણ છે કે વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓ આ સ્થિતિમાં સરકાર અને દૂતાવાસ પાસે પૂરી સ્પષ્ટતાની માંગ કરી રહ્યા છે. ભારતીય દૂતાવાસે પણ વિદ્યાર્થીઓને સલાહ આપી છે કે તેઓ તેમની યુનિવર્સિટી અને કોર્સની વર્તમાન સ્થિતિની તપાસ એનએમસીના પ્રવર્તમાન નિયમોના આધારે જ કરે.
