Mutual Fund SIP Guide: મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં દર મહિને SIP ચાલુ હોવા છતાં કેમ નથી બની રહ્યું મોટું ફંડ? જાણો રોકાણકારોને નડતી ૭ મુખ્ય ભૂલો
વર્તમાન સમયમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં એસઆઈપી (SIP – Systematic Investment Plan) ના માધ્યમથી દર મહિને નિયમિત રોકાણ કરવાનો ક્રેઝ સતત વધી રહ્યો છે. નાના રોકાણકારોથી લઈને નોકરીયાત વર્ગ સુધીના લોકો તેને નાણાકીય શિસ્ત અને લાંબા ગાળે મોટું ભંડોળ (Wealth Creation) બનાવવાનો સૌથી ઉત્તમ અને સલામત માર્ગ માને છે. જોકે, ઘણા રોકાણકારો સાથે એવું બને છે કે તેઓ વર્ષો સુધી દર મહિને સમયસર હપ્તા ભરે છે, છતાં પણ જ્યારે તેઓ પોતાના પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા કરે છે ત્યારે તેમને અપેક્ષા મુજબનું વળતર કે ભંડોળ જોવા મળતું નથી.
જો તમારી સાથે પણ આવું બની રહ્યું હોય, તો ફંડ ખરાબ હોવાને બદલે તમારી રોકાણ કરવાની પદ્ધતિ અથવા વ્યૂહરચનામાં કેટલીક ખામીઓ હોઈ શકે છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન ફક્ત શરૂ કરી દેવાથી કામ પૂરું નથી થતું, પરંતુ તેને યોગ્ય રીતે મેનેજ કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ એવી ૭ મોટી ભૂલો વિશે, જે તમારા SIP ના વળતરને સીધી અસર કરે છે.
૧. સ્પષ્ટ લક્ષ્ય (Financial Goal) વગર SIP ની શરૂઆત કરવી
મોટાભાગના લોકો જ્યારે બીજા લોકોને જોઈને અથવા ફક્ત ટેક્સ બચાવવા કે કોઈના કહેવાથી SIP શરૂ કરી દે છે, ત્યારે તેઓ કોઈ ચોક્કસ ધ્યેય નક્કી કરતા નથી. જો તમારી પાસે એ સ્પષ્ટતા ન હોય કે આ પૈસાની જરૂર ક્યારે અને કયા કામ માટે છે (જેમ કે બાળકોનું શિક્ષણ, ઘર ખરીદવું કે રિટાયરમેન્ટ), તો તમે યોગ્ય ફંડ કે રોકાણનો સમયગાળો (Time Horizon) પસંદ કરી શકતા નથી. લક્ષ્ય વગરનું રોકાણ અધવચ્ચેથી અટકી જવાની શક્યતા વધુ રહે છે.
૨. બજારની ચાલ જોઈને વારંવાર ફંડ બદલ્યા કરવું
બજારમાં સહેજ પણ ઉતાર-ચઢાવ આવે કે તુરંત કેટલાક રોકાણકારો અધીરા થઈ જાય છે. પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં રહેલા ફંડનું પ્રદર્શન થોડા સમય માટે નબળું પડે એટલે તેઓ તેને બંધ કરીને બીજા ઉત્તમ દેખાવ કરતા ફંડ તરફ દોડી જાય છે. વારંવાર ફંડ બદલવાથી અથવા ચાલુ SIP અટકાવી દેવાથી રોકાણની સાતત્યતા તૂટી જાય છે અને કમ્પાઉન્ડિંગ એટલે કે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજનો મળવો જોઈતો અસલ ફાયદો મળતો નથી.
૩. ફક્ત તાજેતરના શોર્ટ-ટર્મ રિટર્ન જોઈને ફંડ પસંદ કરવું
જે ફંડે છેલ્લા છ મહિના કે એક-બે વર્ષમાં ૪૦ થી ૫૦ ટકા જેટલું મબલખ વળતર આપ્યું હોય, તેને જ શ્રેષ્ઠ માની લેવું એ રોકાણકારોની મોટી ભૂલ છે. જે ફંડ ભૂતકાળમાં સારું દોડ્યું હોય તે ભવિષ્યમાં પણ એવું જ પ્રદર્શન કરશે તેની કોઈ ગેરેંટી હોતી નથી. ફંડની પસંદગી કરતી વખતે તેના પાછલા ૫ થી ૧૦ વર્ષના ટ્રેક રેકોર્ડ, ફંડ મેનેજરની ક્ષમતા, ફંડની રોકાણ પદ્ધતિ અને તેની સાથે જોડાયેલા જોખમોનો ઊંડો અભ્યાસ કરવો જરૂરી છે.
૪. આવક વધવા છતાં વર્ષો સુધી SIP ની રકમ ન વધારવી
મોંઘવારી સતત વધી રહી છે અને તેની સાથે તમારી આવક કે પગારમાં પણ વાર્ષિક ધોરણે વધારો થાય છે. પરંતુ જો તમે તમારી SIP ની રકમ પાંચ કે દસ વર્ષ પહેલાં જેટલી હતી એટલી જ રાખશો, તો ભવિષ્યના મોંઘવારી આધારિત લક્ષ્યો સુધી પહોંચવું અશક્ય બની જશે. નાણાકીય સલાહકારો દર વર્ષે આવકના પ્રમાણમાં SIP માં ૧૦ થી ૧૫ ટકાનો વધારો (Step-Up SIP) કરવાની સલાહ આપે છે, જે લાંબા ગાળે તમારા કલેક્શનમાં બમણો કે તીવ્ર વધારો કરી શકે છે.
૫. બજાર ઘટે કે મંદી આવે ત્યારે ગભરાઈને SIP અટકાવી દેવી
શેરબજારમાં કરેક્શન કે મંદી એ રોકાણ પ્રક્રિયાનો એક કુદરતી ભાગ છે. જ્યારે બજાર ઘટે છે ત્યારે ગભરાઈને SIP બંધ કરી દેવી એ સૌથી નુકસાનકારક નિર્ણય સાબિત થાય છે. વાસ્તવમાં, મંદીના સમયે બજાર નીચા મથાળે હોય ત્યારે તમને સમાન રકમમાં ફંડના વધુ યુનિટ્સ (Rupee Cost Averaging) મળે છે. જ્યારે બજાર ફરી તેજીમાં આવે છે ત્યારે આ વધારાના યુનિટ્સ જ મજબૂત કમાણી કરાવી આપે છે.
૬. જરૂરિયાત કરતાં વધુ ફંડ્સમાં પૈસા વેડફી દેવા (Over-Diversification)
વૈવિધ્યકરણ (Diversification) ના નામે ઘણા લોકો ૧૦ થી ૧૫ અલગ-અલગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ખરીદી લે છે. આનાથી પોર્ટફોલિયોને ટ્રેક કરવો અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. વધુમાં, જો તમે પસંદ કરેલા મોટાભાગના ફંડ્સ એક સરખી જ કંપનીઓમાં રોકાણ કરતા હોય, તો સાચું ડાઇવર્સિફિકેશન મળતું નથી અને વળતર સરેરાશથી પણ નીચું જતું રહે છે. સામાન્ય રીતે ૩ થી ૫ સારા ફંડ્સનો પોર્ટફોલિયો પૂરતો માનવામાં આવે છે.
૭. SIP ને પૈસા બમણા કરવાનો ઝડપી શોર્ટકટ માનવો
ઘણા રોકાણકારો એવું વિચારીને આવે છે કે SIP માં પૈસા મૂકવાથી બે-ત્રણ વર્ષમાં જ તેમના નાણાં બમણા થઈ જશે. એસઆઈપી એ કોઈ લોટરી કે શોર્ટકટ નથી, પરંતુ ધીરજપૂર્વક સંપત્તિ સર્જન કરવાનો માર્ગ છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડનું વળતર સંપૂર્ણપણે બજારના જોખમોને આધીન હોય છે. તેથી, ટૂંકા ગાળાની ક્ષણિક ચિંતા કરવાને બદલે તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા (Risk Appetite) મુજબ લઘુત્તમ ૭ થી ૧૦ વર્ષનો સમયગાળો રાખીને આગળ વધવું જોઈએ.
