આપત્તિના સમયના નાણાં ક્યાં સુરક્ષિત રાખવા? જાણો ઇમરજન્સી ફંડ માટેનો શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ
જીવનમાં અચાનક મુસીબતો ક્યારેય તારીખ કે સમય પૂછીને નથી આવતી. અચાનક નોકરી છૂટી જવી, ઘરમાં કોઈની તબિયત બગડવી અથવા મોટો આર્થિક ખર્ચ સામે આવી જવો — આવા સમયે દરેક વ્યક્તિ સૌથી પહેલા પોતાની બચત તરફ નજર દોડાવે છે. મુસીબતના આ સમયમાં માત્ર એ જ પૈસા કામ આવે છે, જેને કોઈપણ નુકસાન વિના તુરંત ઉપાડી શકાય. નાણાકીય નિષ્ણાતો હંમેશાં કહે છે કે ઇમરજન્સી ફંડ (આપત્તિ ભંડોળ) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મોટો નફો કમાવવાનો નથી હોતો, પરંતુ તેનો હેતો ફક્ત એટલો જ હોય છે કે જ્યારે તમને પૈસાની સખત જરૂર હોય, ત્યારે તે રકમ કોઈપણ અડચણ વગર તમારા હાથમાં આવી જાય.
હવે મોટો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે આ ઇમરજન્સી ફંડને કઈ જગ્યાએ સુરક્ષિત રાખવું જોઈએ? શું તેને બેંક FD માં રાખવું યોગ્ય છે, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવું જોઈએ કે પછી શેર બજારમાં મૂકવું વધુ સારું રહેશે? આવો વિગતવાર સમજીએ.
શેર બજાર કે ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં ઇમરજન્સી ફંડ રાખવું કેમ જોખમી છે?
ઘણા લોકો વધુ રિટર્ન મેળવવાની લાલચમાં ઇમરજન્સીના નાણાં પણ શેર બજારમાં રોકી દે છે, જેને નિષ્ણાતો એકદમ ખોટું પગલું માને છે. શેર બજારની ચાલ ક્યારેય એકસરખી નથી રહેતી. અહીં ભાવ દરરોજ ઉપર-નીચે થતા રહે છે.
ધારો કે તમને કોઈ મેડિકલ ઇમરજન્સી માટે પૈસાની સખત જરૂર છે, અને બરાબર તે જ દિવસે બજારમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયાયો હોય. આવી સ્થિતિમાં તમારી જમા કરેલી મૂડી ઘટી ગઈ હશે. લાચારીના માહોલમાં તમારે નુકસાન સહન કરીને તમારા શેર વેચવા પડશે. આથી, આપત્તિજનક બચતને ક્યારેય પણ શેર બજારના જોખમો અને ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે ન મૂકવી જોઈએ.
આ જ નિયમ ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પર પણ લાગુ પડે છે. લાંબા ગાળે ઇક્વિટી ફંડ્સ વધુ વળતર આપી શકે છે, પરંતુ તેનું સીધું કનેક્શન શેર બજાર સાથે જ હોય છે. જ્યારે અચાનક પૈસા ઉપાડવાનો સમય આવશે, ત્યારે તમારા ફંડની સાચી વેલ્યુ કેટલી હશે તેની કોઈ ખાતરી આપી શકતું નથી.
બેંક એફડી (FD) સૌથી સારો અને સુરક્ષિત વિકલ્પ કેમ છે?
શેરો અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની સરખામણીમાં બેંક એફડી (ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ) એ સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો છે. ખાસ કરીને ટૂંકા ગાળાની એફડી ઇમરજન્સી ફંડ માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તેમાં સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તમારું અસલ રોકાણ (Principal Amount) સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે અને તેના પર બજારના ઘટાડા કે વધારાની કોઈ જ અસર થતી નથી.
આ ઉપરાંત, જો તમે આખો પૈસો સામાન્ય બચત ખાતા (Savings Account) માં રાખો છો, તો તેના પર ખૂબ જ ઓછું વ્યાજ મળે છે. તેના બદલે જો તમે ટૂંકા ગાળાની એફડીમાં આ રકમ રાખો, તો બચત ખાતા કરતા થોડું વધુ વ્યાજ પણ મળે છે અને જરૂર પડ્યે તેને તુરંત તોડી પણ શકાય છે. આનાથી તમારું ધન સુરક્ષિત પણ રહે છે અને જરૂરિયાતના સમયે આસાનીથી મળી પણ જાય છે.
બચત ખાતું અને નાની એફડીનો યોગ્ય તાલમેલ
નિષ્ણાતોનું સૂચન છે કે ઇમરજન્સી ફંડના બધા જ પૈસા કોઈ એક લાંબા ગાળાની સાદી એફડીમાં લૉક ન કરી દેવા જોઈએ. સૌથી સમજદારીભર્યો રસ્તો એ છે કે આ ફંડને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે:
ફંડનો એક નાનો હિસ્સો બચત ખાતામાં અથવા સ્વીપ-ઇન (Sweep-in) એફડી સુવિધા સાથે રાખવો જોઈએ, જેથી અચાનક આવતા નાના-મોટા ખર્ચ તુરંત પૂરા થઈ શકે.
ફંડનો બાકીનો મોટો હિસ્સો ટૂંકા ગાળાની એફડી માં રાખવો જોઈએ.
આ પદ્ધતિ અપનાવવાથી પૈસાની તાત્કાલિક ઉપલબ્ધતા પણ જળવાઈ રહે છે અને જમા મૂડી પર સારું એવું વ્યાજ પણ મળતું રહે છે.
