ખનન ક્ષેત્રે GMDCની સફળતા, રાજ્યના વિકાસ માટે સરકારને કરોડોનું ડિવિડન્ડ
ગુજરાતના ઔદ્યોગિક અને આર્થિક વિકાસમાં જાહેર ક્ષેત્રના સાહસો (PSUs) હંમેશાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતા આવ્યા છે. આ શ્રેણીમાં દેશની અગ્રણી અને પ્રતિષ્ઠિત ખનન કંપનીઓમાં સ્થાન ધરાવતી ગુજરાત મિનરલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (GMDC) દ્વારા વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ના નાણાકીય વર્ષ માટે રાજ્ય સરકારના હિસ્સાનો રૂ. ૨૨૩.૫૪ કરોડનો ડિવિડન્ડ ચેક મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને ગાંધીનગર ખાતે સપ્રેમ અર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસંગે કંપનીના ચેરમેન અને રાજ્યના મુખ્ય સચિવ એમ. કે. દાસે મુખ્યમંત્રીને રૂબરૂ મળીને આ રકમનો ચેક સુપ્રત કર્યો હતો.
છ દાયકાથી પણ વધુ સમયથી રાજ્યના વિકાસનું મજબૂત એન્જિન
જી.એમ.ડી.સી.ની સ્થાપના વર્ષ ૧૯૬૩માં કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી લઈને આજ સુધી, છેલ્લાં છ દાયકાથી પણ વધુ સમયથી આ સંસ્થા ગુજરાતના કુદરતી ખનિજ સંસાધનોનું વૈજ્ઞાનિક, સક્ષમ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ (Scientific, Efficient and Sustainable) રીતે ઉત્ખનન કરીને રાજ્યની પ્રગતિમાં યોગદાન આપી રહી છે.
રાજ્યના ઉદ્યોગોને જરૂરી કાચો માલ અને ઇંધણ પૂરું પાડવામાં જી.એમ.ડી.સી. કરોડરજ્જુ સમાન સાબિત થઈ છે. કંપનીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર ખનન કરવાનો નથી, પરંતુ પર્યાવરણની સમતુલા જાળવીને રાજ્યના અર્થતંત્રને ગતિ આપવાનો છે.
ખનિજ ક્ષેત્રે વિશાળ પોર્ટફોલિયો અને વિવિધતા
જી.એમ.ડી.સી. રાજ્ય અને દેશના ઔદ્યોગિક એકમો માટે જરૂરી એવા મહત્વના ખનિજોના ઉત્ખનન અને વેચાણ ક્ષેત્રે અગ્રેસર છે. કંપની મુખ્યત્વે નીચે મુજબના ખનિજો સાથે સંકળાયેલી છે:
લિગ્નાઇટ (Lignite): જે વીજ ઉત્પાદન અને ટેક્સટાઇલ્સ, કેમિકલ જેવા ઉદ્યોગો માટે અતિ મહત્વનું છે.
બોક્સાઇટ (Bauxite): એલ્યુમિનિયમ ઉદ્યોગ માટે પાયાનું ઘટક.
લાઈમસ્ટોન (Limestone): સિમેન્ટ ઉત્પાદન માટે ઉપયોગી.
ફ્લોરસ્પાર અને સિલિકા સેન્ડ: કાચ અને અન્ય રાસાયણિક ઉદ્યોગો માટે જરૂરી.
પોતાના આ વિશાળ ઉત્પાદન પોર્ટફોલિયોના કારણે જી.એમ.ડી.સી. રાજ્યના ઉદ્યોગોને વ્યાજબી દરે અને સાતત્યપૂર્ણ રીતે કાચો માલ પૂરો પાડે છે.
ગુજરાત બહાર પણ વિસ્તરણ: ઓડિશામાં મેળવ્યા ૩ મહત્વના કોલસા બ્લોક્સ
પોતાની ક્ષમતાઓનો વિસ્તાર કરતા જી.એમ.ડી.સી. હવે માત્ર ગુજરાત પૂરતી સીમિત ન રહેતા દેશના અન્ય રાજ્યોમાં પણ પગપેસારો કરી રહી છે. આ વ્યૂહાત્મક યોજનાના ભાગરૂપે કંપનીએ ઓડિશા રાજ્યમાં બૈતરણી વેસ્ટ, બુરાપહાર અને કુદાનાલી-લુબરી એમ ત્રણ મહત્વના કોલસા (Coal) બ્લોક્સ મેળવવામાં મોટી સફળતા હાસલ કરી છે.
આ કોલસા બ્લોક્સના વિકાસથી ગુજરાતના થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ અને ઉદ્યોગોને લાંબા ગાળા માટે સુરક્ષિત અને સસ્તું ઇંધણ મળી રહેશે, જેનાથી રાજ્યની ઊર્જા સુરક્ષા (Energy Security) અત્યંત મજબૂત બનશે.
હરિત ઊર્જા અને ભવિષ્યના વ્યૂહાત્મક ખનિજો પર ધ્યાન
બદલાતા સમય સાથે જી.એમ.ડી.સી. પોતાના પરંપરાગત બિઝનેસ મોડેલથી આગળ વધીને ભવિષ્યની જરૂરિયાતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે:
નવીનીકરણ ઊર્જા (Renewable Energy): કંપની સોલાર અને વિન્ડ પાવર જેવા ગ્રીન એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે.
રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સ (Rare Earth Elements): આધુનિક ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ડિફેન્સ ઉદ્યોગો માટે અતિ ઉપયોગી ખનિજોનું સંશોધન.
તાંબુ (Copper) અને વ્યૂહાત્મક ખનિજો: ભવિષ્યના ટેકનોલોજીકલ વિકાસ માટે જરૂરી મિનરલ્સ પર ધ્યાન આપવાની કામગીરી.
પર્યાવરણીય પડકારો અને ભવિષ્યની ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રની માંગને પહોંચી વળવા માટે જી.એમ.ડી.સી.નો આ દ્રષ્ટિકોણ રાજ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થશે.
મુખ્યમંત્રી દ્વારા સરાહના
ડિવિડન્ડ ચેક સ્વીકારતી વખતે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે જી.એમ.ડી.સી.ના સંચાલન, નાણાકીય શિસ્ત અને ઉત્કૃષ્ટ દેખાવની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે, જાહેર ક્ષેત્રના આ સાહસની મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિ રાજ્યના વિકાસ કાર્યો માટે વધુ સંસાધનો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદરૂપ બને છે.
