સાઉદી અરામકોના ઓઇલ પ્લાન્ટ પર ડ્રોન હુમલો નિષ્ફળ, પરંતુ કાટમાળ પડતાં બેના મોત
દક્ષિણ-પૂર્વ સાઉદી અરેબિયામાં આવેલી અને વિશ્વની સૌથી મોટી તેલ ઉત્પાદક કંપનીઓમાંથી એક એવી ‘સાઉદી અરામકો’ (Saudi Aramco) ના મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ ફાસિલિટી પરિસરમાં બુધવારે એક અત્યંત દુઃખદ અને ચિંતાજનક દુર્ઘટના ઘટી હતી. એક શંકાસ્પદ અને ઘાતક હુમલાખોર ડ્રોનને હવામાં જ આંતરીને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેના સળગતા અને ભારે ખંડિત ટુકડાઓ (મલબો) સીધા ઓઇલ પ્લાન્ટ પરિસરમાં કાર્યરત કર્મચારીઓ તથા વાહનો પર આવી પડ્યા હતા. આ અચાનક બનેલી દુર્ઘટનામાં વિદેશી નાગરિકો સહિત બે નિર્દોષ કામદારોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે, જ્યારે અન્ય બે કર્મચારીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે.
સાઉદી અરેબિયાના ઊર્જા મંત્રાલયે (Saudi Energy Ministry) આ ઘટનાની વિગતો આપતા એક અધિકૃત નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, આ ડ્રોન હુમલો સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ની સરહદ નજીક આવેલા અત્યંત વ્યૂહાત્મક એવા ‘શેબાહ ઓઇલ ફિલ્ડ’ (Shaybah Oil Field) ને લક્ષ્ય બનાવીને કરવામાં આવ્યો હતો. સુરક્ષા દળોએ ડ્રોનને સમયસર આંતરી લીધું હોવા છતાં, તેના તૂટી પડેલા ટુકડાઓના ભારે ઘર્ષણ અને પ્રહારથી ત્યાં ઊભેલા એક કોન્ટ્રાક્ટરના વાહનમાં ભીષણ આગ ફાટી નીકળી હતી.
જાનહાનિ અને ઇજાગ્રસ્તોની વિગતો
મંત્રાલયના નિવેદન અનુસાર, આ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારા અને ઘાયલ થનારા તમામ વ્યક્તિઓ ત્યાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કરાર આધારિત કામ કરતા વિદેશી નાગરિકો હતા:
મૃતકો: હુમલા અને તેના પછી ફાટી નીકળેલી આગની લપેટમાં આવી જવાથી એક ફિલિપિનો (ફિલિપાઇન્સ) અને એક નેપાળી નાગરિકનું ઘટનાસ્થળે જ અથવા સારવાર દરમિયાન કરૂણ મોત નીપજ્યું હતું.
ઇજાગ્રસ્તો: મલબો વાગવાથી અને દાઝી જવાથી બે કર્મચારીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ઘાયલોમાં એક ભારતીય અને એક પાકિસ્તાની નાગરિકનો સમાવેશ થાય છે.
ઘટના બનતાની સાથે જ ઇમરજન્સી અને બચાવ ટુકડીઓ સ્થળ પર પહોંચી ગઈ હતી અને આગ પર કાબૂ મેળવીને ઘાયલોને નજીકની હોસ્પિટલમાં સારવાર અર્થે ખસેડવામાં આવ્યા હતા. મંત્રાલયે આ ડ્રોન ક્યાંથી અને કોના દ્વારા છોડવામાં આવ્યું હતું તે અંગે ચોક્કસ જૂથનું નામ આપવાનું ટાળ્યું છે, પરંતુ સમગ્ર મામલે ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
સાઉદી ઓઇલ સુવિધાઓ અને એરપોર્ટ પર વધી રહેલા હુમલા
છેલ્લા કેટલાક સમયથી સાઉદી અરેબિયાના ઊર્જા માળખાં (Energy Infrastructure) અને નાગરિક એરપોર્ટ પર આ પ્રકારના ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓની શ્રેણી જોવા મળી રહી છે. આ તમામ હુમલાઓ માટે મુખ્યત્વે પાડોશી દેશ યમનમાં સક્રિય અને ઈરાન સમર્થિત ‘હૂથી બળવાખોરો’ (Houthi Rebels) ને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે.
યમનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની સીધી અસર સાઉદી અરેબિયાની આર્થિક કરોડરજ્જુ સમાન ઓઇલ ફેસિલિટીઝ પર પડી રહી છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં બનેલી કેટલીક પ્રમુખ ઘટનાઓ આ મુજબ છે:
નાગરિકોની જાનહાનિ: ગત મહિને પણ હૂથી જૂથ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા એક ડ્રોનને સુરક્ષા દળોએ હવામાં નાશ કર્યો હતો, પરંતુ તેના મલબાની ચપેટમાં આવવાથી સાઉદી અરેબિયામાં રહેતા એક યમનની નાગરિકનું મોત થયું હતું. હૂથી બળવાખોરો દ્વારા સાઉદી પર વધારવામાં આવેલા હુમલાઓ બાદ આ પ્રથમ નિર્દોષ નાગરિકનું મૃત્યુ નોંધાયું હતું.
ઇસ્ટર્ન પ્રોવિન્સમાં આગની ઘટના: આ ચાલુ મહિનાની શરૂઆતમાં પણ સાઉદી અરેબિયાના પૂર્વ પ્રાંત (Eastern Province) માં આવેલી અરામકોની એક વહીવટી ઇમારત પર હુમલો થયો હતો, જેના કારણે ઇમારતના એક ભાગમાં મર્યાદિત પ્રમાણમાં આગ ફાટી નીકળી હતી.
આ પ્રકારના સતત થઈ રહેલા લક્ષ્યાંકિત હુમલાઓથી વૈશ્વિક કાચા તેલના પુરવઠા અને બજાર પર પણ ચિંતાના વાદળો ઘેરાયા છે, કારણ કે સાઉદી અરામકો વિશ્વના ઊર્જા પુરવઠામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
યમન સંઘર્ષ અને ચાર વર્ષના વિરામ બાદ ફરી ભડકેલી હિંસા
આ તાજેતરની ઘાતક ઘટના એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે યમનમાં સ્થિતિ વધુ કથળી રહી છે. યમનના હૂથી બળવાખોરો અને સાઉદી અરેબિયાના સમર્થન વાળી સરકારી દળો વચ્ચેનો સશસ્ત્ર સંઘર્ષ ફરી એકવાર તીવ્ર બન્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, છેલ્લા ચાર વર્ષથી બંને પક્ષો વચ્ચે એક પ્રકારનો નાજુક યુદ્ધવિરામ (Truce) જળવાઈ રહ્યો હતો, જેના કારણે સરહદી વિસ્તારમાં શાંતિનો અનુભવ થતો હતો. પરંતુ તાજેતરમાં જ આ યુદ્ધવિરામ સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડ્યો છે અને બંને પક્ષો વચ્ચે આક્રમક ગોળીબાર, ડ્રોન હુમલા અને હવાઈ હુમલાઓનું પ્રમાણ ઝડપથી વધી ગયું છે. આ યુદ્ધવિરામ ભંગ થયા બાદ હૂથી બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયાના આંતરિક વિસ્તારો, આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સ અને આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા પ્લાન્ટ્સને ફરીથી પોતાના નિશાના પર લેવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
મુત્સદ્દીગીરી અને અમેરિકાનું કડક પગલું: એમ્બેસી સ્ટાફને દેશ છોડવા આદેશ
સાઉદી અરેબિયામાં સતત વધી રહેલા ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓ તથા સુરક્ષાની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) એ પોતાના નાગરિકો અને રાજદ્વારી કર્મચારીઓની સુરક્ષા માટે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે.
વોશિંગ્ટનસ્થિત ‘યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ’ (US State Department) દ્વારા બુધવારે એક મહત્વપૂર્ણ સૂચના જારી કરવામાં આવી હતી, જેમાં સાઉદી અરેબિયામાં તૈનાત ગેર-જરૂરી (Non-essential) ગવર્નમેન્ટ કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારજનોને તાત્કાલિક અસરથી દેશ છોડીને સ્વદેશ પરત ફરી જવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના પ્રવક્તા ટોમી પિગોટ (Tommy Pigott) એ પત્રકારો અને માધ્યમો સાથે વાતચીત કરતા સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે:
“અમેરિકા દ્વારા સ્ટાફને પાછા બોલાવવાનો આ આકરો નિર્ણય સાઉદી અરેબિયા પર હૂથી જૂથ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા સતત અને જોખમી અટકાયતી હુમલાઓને કારણે લેવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને નાગરિક એરપોર્ટ અને સંવેદનશીલ આંતરરાષ્ટ્રીય સુવિધાઓને જે રીતે નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે, તેનાથી અમારા કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોની સુરક્ષા જોખમમાં મુકાઈ છે.”
