બ્રિક્સ સ્પીકર્સ ફોરમ માં ઈરાનનું પ્રતિનિધિમંડળ રહેશે હાજર: સ્પીકર ગાલિબાફ અણધાર્યા સંજોગોના કારણે ભારત પ્રવાસે નહીં આવી શકે
ભારતની રાજધાની નવી દિલ્હીમાં ૨૬ અને ૨૭ ઑક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ આયોજિત થનારા ૧૨મા બ્રિક્સ સ્પીકર્સ ફોરમ (BRICS Speakers Forum) ના ભવ્ય આયોજન અગાઉ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ફરી એકવાર વધી રહેલા ગંભીર લશ્કરી તણાવ અને અણધાર્યા રાજકીય પરિબળોના કારણે ઈરાનની સંસદ (ઇસ્લામિક કન્સલ્ટેટિવ એસેમ્બલી) ના અધ્યક્ષ ડો. મોહમ્મદ બાકર ગાલિબાફે તેમનો ભારત પ્રવાસ તાત્કાલિક અસરથી રદ કરી દીધો છે.
નવી દિલ્હી સ્થિત ઈરાની દૂતાવાસે એક સત્તાવાર વિજ્ઞપ્તિ જારી કરીને આ અંગેની વિધિવત જાણકારી આપી છે. ભારતીય સંસદના સેન્ટ્રલ હોલ ખાતે લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાની અધ્યક્ષતામાં યોજાનારા આ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કરવાના છે. આ સમિટમાં રશિયા અને ચીન સહિત બ્રિક્સના સભ્ય દેશોના પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ અને ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
ઈરાની દૂતાવાસનો સ્પષ્ટતાપૂર્ણ સંદેશ
ઈરાનના દૂતાવાસે જારી કરેલા નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે, “નવી દિલ્હીમાં ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઇરાનનું દૂતાવાસ એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે કેટલાક અણધાર્યા સંજોગો અને દેશની તાકીદની પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને સંસદના અધ્યક્ષ ડો. મોહમ્મદ બાકર ગાલિબાફ બ્રિક્સ દેશોના સ્પીકર્સની આ બેઠકમાં વ્યક્તિગત રીતે ભાગ લઈ શકશે નહીં.”
જોકે, દૂતાવાસે એ વાત પર ભાર મૂક્યો હતો કે ઈરાનનું એક સક્ષમ સંસદીય પ્રતિનિધિમંડળ આ સંમેલનમાં પૂરજોશમાં ભાગ લેશે. બ્રિક્સના સક્રિય અને જવાબદાર સભ્ય તરીકે ઈરાન આ જૂથની તમામ બેઠકોમાં ઉચ્ચ સ્તરીય અને અસરકારક ભાગીદારી માટે કટિબદ્ધ છે.
ઈરાની દૂતાવાસે ભારત સરકાર દ્વારા બેઠક માટે કરવામાં આવેલી ઉત્કૃષ્ટ વ્યવસ્થા અને આતિથ્ય સત્કારની મુક્ત મને પ્રશંસા કરી હતી તેમજ બ્રિક્સ સ્પીકર્સ ફોરમના સફળ આયોજન માટે શુભકામનાઓ પાઠવી હતી.
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના વાદળો અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો વિવાદ
સ્પીકર ગાલિબાફનો પ્રવાસ રદ થવા પાછળ પશ્ચિમ એશિયા (મધ્ય પૂર્વ) માં વધતી જતી યુદ્ધની સંભાવનાઓ મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહી છે. ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના સૈન્ય ટકરાવની આશંકાએ સમગ્ર વિશ્વની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે.
અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓના હાઇ એલર્ટ બાદ વોશિંગ્ટને જોર્ડન, લેબેનોન, કતાર અને યુનાઇટેડ આરબ અમીરાત (UAE) સ્થિત પોતાના દૂતાવાસોમાંથી બિન-જરૂરી કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે.
બીજી તરફ, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડની નૌકાદળે પણ કડક ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા વેપારી જહાજોને લશ્કરી સુરક્ષા આપવાનું જાળવી રાખશે, તો ઈરાન પ્રદેશમાં આવેલા યુએસ સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવશે.
વૈશ્વિક ઊર્જા વેપાર માટે હોર્મુઝનો જળમાર્ગ અત્યંત સંવેદનશીલ છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાગચીએ પણ ચેતવણી આપી છે કે આ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધવાથી નાગરિકોના જીવન અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ગંભીર ભય પેદા થશે.
રાજકીય સમીકરણો અને અમેરિકી નીતિઓ
મધ્ય પૂર્વની આ અસ્થિરતા વચ્ચે અમેરિકામાં પણ આંતરિક રાજકીય ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું એપ્રુવલ રેટિંગ ઘટવાના અહેવાલો વચ્ચે અમેરિકી વહીવટીતંત્ર ઈરાન પ્રત્યે કડક વલણ અપનાવી રહ્યું છે.
ઈરાની સ્પીકર ગાલિબાફ, જેમણે તાજેતરના મહિનાઓમાં વોશિંગ્ટન સાથેના પરદા પાછળના રાજદ્વારી વાટાઘાટોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી, તેમનું અત્યારે તેહરાનમાં રહેવું આંતરિક સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ અનિવાર્ય બન્યું છે.
આ તમામ તણાવપૂર્ણ સ્થિતિઓ વચ્ચે પણ નવી દિલ્હીમાં યોજાનાર બ્રિક્સ સ્પીકર્સ ફોરમ બહુપક્ષીય સંસદીય સંબંધોને મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ મંચ સાબિત થશે તેવું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
