શેરબજારમાં જિયો પ્લેટફોર્મ્સની બમ્પર એન્ટ્રી! રોકાણકારોને પ્રથમ જ દિવસે કરાવ્યો તગડો નફો, જાણો ગ્લોબલ રેન્કિંગ.
ભારતના શેરબજારના ઇતિહાસમાં 28 ઓક્ટોબરનો દિવસ સુવર્ણ અક્ષરે નોંધાઈ ગયો છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની ડિજિટલ અને ટેકનોલોજી પાંખ ‘જીઓ પ્લેટફોર્મ્સ’ (Jio Platforms) એ શેરબજારમાં ધમાકેદાર ડેબ્યૂ કરીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. આ શાનદાર લિસ્ટિંગ સાથે જ જિયો પ્લેટફોર્મ્સ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (Market Cap) ની દ્રષ્ટિએ વિશ્વની છઠ્ઠી સૌથી મૂલ્યવાન લિસ્ટેડ ટેલિકોમ કંપની અને ચાઇના મોબાઇલ પછી એશિયાની બીજી સૌથી મોટી ટેલિકોમ કંપની બની ગઈ છે.
લિસ્ટિંગના દિવસે કંપનીનું કુલ માર્કેટ વેલ્યુએશન આશરે $131 બિલિયન એટલે કે ₹12.5 લાખ કરોડને આંબી ગયું હતું. આ સાથે જ જીઓ પ્લેટફોર્મ્સે ગ્લોબલ રેન્કિંગમાં ભારતની જ અન્ય દિગ્ગજ કંપની ભારતી એરટેલ (Bharti Airtel) ને પણ પાછળ છોડી દીધી છે.
દેશનો સૌથી મોટો IPO અને બમ્પર સબ્સ્ક્રિપ્શન
જિયો પ્લેટફોર્મ્સનો ₹30,213 કરોડનો આઈપીઓ (IPO) ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો પબ્લિક ઇશ્યૂ હતો. રોકાણકારો તરફથી આ ઇશ્યૂને અભૂતપૂર્વ પ્રતિસાદ મળ્યો હતો અને આખો આઈપીઓ કુલ 22.19 ગણો ભરાયો હતો. જેમાં ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટીટ્યુશનલ બાયર્સ (QIB) નો ક્વોટા 70.55 ગણો સબ્સ્ક્રાઇબ થયો હતો.
કંપનીએ પોતાના IPO ની અપર પ્રાઇસ બેન્ડ ₹1,119 નક્કી કરી હતી, જેની સામે શેરબજારમાં તેનો શેર ₹1,358 ના ભાવ પર લિસ્ટ થયો હતો. એટલે કે રોકાણકારોને લિસ્ટિંગના દિવસે જ 21.36% નો તગડો નફો (લિસ્ટિંગ ગેઇન) મળ્યો હતો.
વિશ્વભરની ટેલિકોમ કંપનીઓમાં ચાઇના મોબાઇલ $221 બિલિયનના માર્કેટ કેપ સાથે પ્રથમ ક્રમે છે, જેની પછી વેરિઝોન ($182 બિલિયન), ટી-મોબાઇલ ($157 બિલિયન), AT&T ($141 બિલિયન) અને જર્મનીની ડ્યુશ ટેલિકોમ ($135 બિલિયન) નો નંબર આવે છે. આ લિસ્ટિંગ સાથે જિયો પ્લેટફોર્મ્સ $131 બિલિયન સાથે છઠ્ઠા ક્રમે પહોંચી ગયું છે, જે $130 બિલિયનનું માર્કેટ કેપ ધરાવતી ભારતી એરટેલ કરતા સહેજ આગળ છે.
AI, ક્લાઉડ અને હોમગ્રોન ટેકનોલોજી બનશે વૃદ્ધિનું નવું એન્જિન
લિસ્ટિંગ થકી કંપનીએ ગ્લોબલ સ્તરે મોટું સ્થાન બનાવી લીધું છે, પરંતુ જિયો માટે આગામી સમયમાં સૌથી મોટો પડકાર પોતાની ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓનું વ્યાપારીકરણ (Monetisation) કરવાનો છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, એન્ટરપ્રાઇઝ સર્વિસિસ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીના ભાવિ વિકાસનો પાયો બનશે.
કંપનીના રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (RHP) મુજબ, 30 જૂન, 2026 સુધીમાં જિયો પાસે 7,220 પેટન્ટ અરજીઓ નોંધાયેલી છે. આ પેટન્ટ્સ 4G, 5G, 6G, ક્લાઉડ-નેટિવ કોર નેટવર્ક્સ અને AI-ડ્રાઇવ સાયબર સિસ્ટમ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં છે.
પોતાની સ્વદેશી (In-house) ટેકનોલોજી હોવાને કારણે જિયોને ગ્લોબલ વેન્ડર્સ પર નિર્ભર રહેવું પડતું નથી, જેથી ખર્ચ પર મોટો અંકુશ રહે છે. આ ઉપરાંત, કંપની ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ટેલિકોમ ઓપરેટર્સને પોતાની ટેકનોલોજીનું લાઇસન્સ આપીને પણ વધારાની કમાણી કરી શકે છે.
કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (CapEx) ઘટવાથી કેશ ફ્લો મજબૂત થશે
ટેલિકોમ સેક્ટરમાં નેટવર્ક ઊભું કરવા માટે મોટું મૂડી રોકાણ (CapEx) કરવું પડે છે. જાણીતી બ્રોકરેજ ફર્મ નોમુરા (Nomura) ના જણાવ્યા અનુસાર, જિયોનો ભારે રોકાણનો તબક્કો હવે પૂર્ણતાની આરે છે.
નેટવર્ક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળનો ખર્ચ ઘટવાથી કંપની પાસે ‘ફ્રી કેશ ફ્લો’ (Free Cash Flow) વધશે. આ નાણાકીય સ્વતંત્રતાના કારણે કંપની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન (Satcom) અને વિદેશી બજારોમાં સહેલાઈથી રોકાણ કરી શકશે. સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન ભવિષ્યમાં ગ્રામીણ અને દુર્ગમ વિસ્તારો સુધી કનેક્ટિવિટી પહોંચાડવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ અવસર બની શકે છે.
54 કરોડથી વધુ ગ્રાહકોનું મજબૂત નેટવર્ક
જિયો પ્લેટફોર્મ્સની સૌથી મોટી તાકાત તેનો વિશાળ ગ્રાહક આધાર છે. 30 જૂન, 2026 સુધીમાં રિલાયન્સ જિયો પાસે 53.33 કરોડ ગ્રાહકો હતા, જે ચાઇના મોબાઇલ પછી વિશ્વમાં કોઈ પણ એક દેશનો બીજો સૌથી મોટો ગ્રાહક આધાર છે.
આ ઉપરાંત, 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં જિયો પાસે 26.85 કરોડ 5G યુઝર્સ હતા, જે ચીન બહાર વિશ્વનો સૌથી મોટો 5G યુઝર બેઝ છે. લિસ્ટિંગ સમારોહ દરમિયાન જિયો પ્લેટફોર્મ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર આકાશ અંબાણીએ ગર્વથી જણાવ્યું હતું કે:
“અમારી સ્વદેશી સિસ્ટમ્સ અને પ્લેટફોર્મ્સ આજે 54 કરોડથી વધુ ગ્રાહકોને સેવા આપી રહ્યા છે. અમે આ સિસ્ટમ્સ તળિયેથી પોતે જ બનાવી છે, કારણ કે વૈશ્વિક સ્તરે ઉપલબ્ધ પરંપરાગત પ્લેટફોર્મ્સ ભારતની આટલી વિશાળ ક્ષમતા અને સ્કેલને સંભાળવા માટે સક્ષમ ન હતા.”
ગ્લોબલ ટેલિકોમ દિગ્ગજોના માર્ગે આગળ વધવાની યોજના
વિશ્વભરની મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓ હવે માત્ર કોલિંગ કે ડેટા વેચવા પૂરતી સીમિત નથી રહી. AT&T અને Verizon જેવી કંપનીઓ ફાઇબર નેટવર્ક અને એન્ટરપ્રાઇઝ સોલ્યુશન્સ પર ભાર મૂકી રહી છે. જિયો પણ આ જ ગ્લોબલ રોડમેપ પર ચાલીને ક્લાઉડ સોલ્યુશન્સ, AI એપ્લિકેશન્સ અને એન્ટરપ્રાઇઝ કનેક્ટિવિટી ક્ષેત્રે પોતાની કમાણી વધારશે.
