શું તમે પણ જાણો છો USB પોર્ટના આ કલર કોડિંગ વિશે?
જ્યારે તમે તમારા લેપટોપ કે કમ્પ્યુટરને ધ્યાનથી જુઓ છો, ત્યારે તેમાં બનેલા USB પોર્ટ્સની અંદર તમને અલગ-અલગ રંગો નજરે પડે છે. ક્યારેક વાદળી, ક્યારેક કાળો તો ક્યારેક લાલ કે પીળો રંગ નજરે ચડે છે! પહેલી નજરે આ રંગો માત્ર ડિઝાઈન કે લુકનો હિસ્સો લાગે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ રંગો પાછળ તમારી પેનડ્રાઈવ, હાર્ડ ડિસ્ક અને ચાર્જિંગની સ્પીડ સાથે જોડાયેલા મોટા રહસ્યો છુપાયેલા હોય છે.
પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે USB પોર્ટના રંગો શા માટે અલગ-અલગ હોય છે? અને આજકાલ આવી રહેલા USB-C (Type-C) પોર્ટમાં આ રંગોવાળો ફરક કેમ ગાયબ થઈ ગયો છે? આવો, આ ટેકનોલોજીને ખૂબ જ સરળ ભાષામાં સમજીએ.
USB પોર્ટના રંગોનો અર્થ શું છે? (Color Coding)
કમ્પ્યુટર અને ટેક કંપનીઓ યૂઝર્સની સરળતા માટે USB પોર્ટ્સમાં Color-Coding નો ઉપયોગ કરે છે, જેથી તમને વગર મેન્યુઅલ વાંચ્યે તરત જ ખબર પડી જાય કે કયો પોર્ટ કેટલો ઝડપી કામ કરશે:
સફેદ રંગ (White Port – USB 1.x): આ USB ની સૌથી જૂની ટેકનોલોજી છે. તેની ડેટા ટ્રાન્સફર સ્પીડ ખૂબ જ ધીમી (લગભગ 1.5 Mbps થી 12 Mbps) હતી. આજકાલ આ પોર્ટ ખૂબ જ ઓછો જોવા મળે છે.
કાળો રંગ (Black Port – USB 2.0): આ ખૂબ જ લોકપ્રિય પોર્ટ રહ્યો છે. તેની ડેટા ટ્રાન્સફર સ્પીડ 480 Mbps સુધીની હોય છે. પેનડ્રાઈવ, કીબોર્ડ કે માઉસ જેવી સામાન્ય ચીજોને કનેક્ટ કરવા માટે આનો ઉપયોગ આજે પણ થાય છે.
વાદળી રંગ (Blue Port – USB 3.0 / USB 3.1 Gen 1): વાદળી રંગનો પોર્ટ ‘SuperSpeed USB’ ની ઓળખ છે. તેની ટ્રાન્સફર સ્પીડ 5 Gbps સુધીની હોય છે, એટલે કે કાળા પોર્ટ કરતા લગભગ 10 ગણી વધુ ઝડપી. ભારે ફાઇલો કે 4K વિડિયો ટ્રાન્સફર કરવા માટે વાદળી પોર્ટનો ઉપયોગ થાય છે.
ચમકતો વાદળી અથવા ટીલ રંગ (Teal Blue – USB 3.1 Gen 2): આ વાદળી પોર્ટનું જ અપગ્રેડેડ વર્ઝન છે. તેની સ્પીડ 10 Gbps સુધી પહોંચી જાય છે.
લાલ અથવા નારંગી રંગ (Red/Orange Port – USB 3.2 અથવા Sleep & Charge): આ પોર્ટ માત્ર ખૂબ જ ઝડપી ડેટા ટ્રાન્સફર (20 Gbps સુધી) જ નથી કરતું, પરંતુ તેમાં Sleep-and-Charge ફીચર પણ હોય છે. એટલે કે જો તમારું લેપટોપ બંધ (Off) કે સ્લીપ મોડમાં પણ હોય, તો પણ તમે આનાથી તમારો ફોન કે પાવર બેંક ચાર્જ કરી શકો છો.
પીળો અથવા લીલો રંગ (Yellow/Green Port): પીળા રંગનો પોર્ટ પણ મુખ્ય રૂપથી ‘Always-On’ ચાર્જિંગ માટે હોય છે. કમ્પ્યુટર બંધ હોવા છતાં પણ તે સતત પાવર સપ્લાય આપતો રહે છે.
USB-C (Type-C)માં રંગોનો ફરક કેમ નથી દેખાતો?
આજકાલના નવા લેપટોપ અને સ્માર્ટફોનમાં તમને માત્ર નાના, ઓવલ (Oval) શેપવાળા USB-C પોર્ટ્સ જ જોવા મળે છે. તેમાં કોઈ વાદળી કે લાલ રંગ હોતો નથી. જેના મુખ્ય કારણો આ મુજબ છે:
યુનિવર્સલ ડિઝાઈન અને કોમ્પેક્ટ સાઈઝ: USB-C પોર્ટ ખૂબ જ નાના અને પાતળા બનાવવામાં આવે છે. તેમની અંદર કલર-કોડિંગ માટે જગ્યા ખૂબ જ ઓછી હોય છે, જેનાથી ડિઝાઈન ખરાબ લાગી શકે છે.
એક જ પોર્ટ, અનેક કામ: USB-C માત્ર ડેટા ટ્રાન્સફર માટે નથી. તે Power Delivery (PD), DisplayPort (વિડિયો આઉટપુટ), અને Thunderbolt જેવી તમામ એડવાન્સ ટેકનોલોજીને એકસાથે સપોર્ટ કરે છે.
લોગો (Logo) થી ઓળખ: USB-C પોર્ટની ક્ષમતા ઓળખવા માટે કંપનીઓ પોર્ટની બાજુમાં નાનું આઈકન અથવા લોગો (જેમ કે થન્ડરબોલ્ટ માટે વીજળીના કડાકાનું નિશાન, અથવા ‘SS’ SuperSpeed માટે) બનાવી દે છે.
આગલી વખતે જ્યારે તમે તમારા લેપટોપમાં પેનડ્રાઈવ કે એક્સટર્નલ હાર્ડ ડ્રાઈવ લગાવો, ત્યારે યોગ્ય રંગનો પોર્ટ પસંદ કરવાનું ભૂલતા નહીં! જો તમારે મોટી ફાઇલ તુરંત ટ્રાન્સફર કરવી હોય તો હંમેશા વાદળી અથવા લાલ પોર્ટનો જ ઉપયોગ કરો.
