અભિનેતા ઈમરાન ખાનને મોટી રાહત: હાઈકોર્ટે ‘લીવ ઈન્ડિયા નોટિસ’ પર ૭ ડિસેમ્બર સુધી લગાવી રોક
બોલિવૂડ અભિનેતા ઈમરાન ખાન મુંબઈમાં દેશના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થવાના મામલે મોટી કાનૂની મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. આ ઘટના બાદ બોમ્બે હાઈકોર્ટ દ્વારા લેવાયેલા સખત વલણ અને આકરી ફટકાર બાદ અભિનેતા ઈમરાન ખાને અદાલત સમક્ષ સોગંદનામું રજૂ કરીને બિનશરતી માફી માંગી લીધી છે. આ સાથે જ તેમણે અદાલતને ખાતરી આપી છે કે તેઓ ભવિષ્યમાં આવા કોઈ પણ રાજકીય કે સામાજિક વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેશે નહીં.
બોમ્બે હાઈકોર્ટની આકરી ટિપ્પણી અને OCI કાર્ડનો વિવાદ
આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન બોમ્બે હાઈકોર્ટે અત્યંત ગંભીર અને સખત ટિપ્પણીઓ કરી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ઈમરાન ખાન ‘ઓવરસીઝ સિટિઝન ઓફ ઈન્ડિયા’ (OCI) કાર્ડ ધારક છે. વિદેશી નાગરિકત્વ અને OCI દરજ્જો ધરાવતા હોવાને કારણે તેમને ભારત દેશની કે દેશની બંધારણીય સંસ્થાઓની ટીકા કરવાનો કે વિરોધ પ્રદર્શનમાં સક્રિયપણે ભાગ લેવાનો કોઈ કાનૂની અધિકાર મળતો નથી.
અદાલતે અભિનેતા ઈમરાન ખાનને આદેશ આપ્યો હતો કે તેઓ અદાલતમાં લિખિત સોગંદનામું (Affidavit) દાખલ કરીને પોતાના આ કૃત્ય બદલ બિનશરતી માફી માંગે અથવા પોતાના વર્તન માટે ઊંડો અફસોસ વ્યક્ત કરે. આ સાથે જ કોર્ટે તેમની સામે શરત મૂકી હતી કે તેમણે ભવિષ્યમાં દેશમાં ચાલતા SIR (વિશેષ તપાસ/ઇન્ટેલિજન્સ રિપોર્ટ સંબંધિત) અથવા કોઈ પણ અન્ય સરકારી નીતિઓ સામેના પ્રદર્શનોમાં ભાગ નહીં લેવાની મજબૂત ખાતરી આપવી પડશે.
સોગંદનામું અને લીવ ઈન્ડિયા નોટિસ પર સ્ટે
હાઈકોર્ટની આકરી ફટકાર અને સ્પષ્ટ આદેશ બાદ અભિનેતા ઈમરાન ખાને અદાલતના નિયમોનું પાલન કરતાં ત્વરિત સોગંદનામું રજૂ કર્યું હતું. આ સોગંદનામામાં તેમણે પોતાના પગલાં બદલ બિનશરતી માફી માંગી હતી અને ભવિષ્યમાં આવા કોઈ પણ વિરોધ કે આંદોલનકારી કાર્યક્રમોથી દૂર રહેવાની કાયદેસરની બાંયધરી આપી હતી.
અભિનેતા દ્વારા બિનશરતી માફીનામાનું સોગંદનામું સ્વીકાર્યા બાદ બોમ્બે હાઈકોર્ટે તેમને મોટી કામચલાઉ રાહત આપી છે. અદાલતે સત્તાવાળાઓ દ્વારા ઈમરાન ખાન વિરુદ્ધ જાહેર કરવામાં આવેલી ‘લીવ ઈન્ડિયા નોટિસ’ (ભારત છોડવાની નોટિસ) ના અમલ પર ૭ ડિસેમ્બર સુધી રોક લગાવી દીધી છે. અદાલતના આ નિર્ણયથી અભિનેતાને દેશમાં રહેવા માટે ડિસેમ્બરના પહેલા અઠવાડિયા સુધીનો સમય મળ્યો છે, જ્યારે આ મામલે આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.
OCI કાર્ડ ધારકો માટે મહત્વપૂર્ણ કાનૂની પાઠ
આ સમગ્ર ઘટનાએ ભારતમાં રહેતા તમામ OCI કાર્ડ ધારકો માટે એક મોટો કાનૂની દાખલો બેસાડ્યો છે. બંધારણીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, OCI કાર્ડ ધારકોને ભારતમાં રહેવા, કામ કરવા અને મુસાફરી કરવાના ઘણા અધિકારો મળે છે, પરંતુ તેમને દેશની રાજકીય પ્રક્રિયાઓમાં ભાગ લેવાનો, મતદાન કરવાનો કે સરકાર તથા બંધારણીય સંસ્થાઓ વિરુદ્ધ જાહેર વિરોધ પ્રદર્શનો યોજવાનો કે તેમાં જોડાવાનો અધિકાર નથી હોતો.
ઈમરાન ખાન જેવા જાણીતા અભિનેતા સામેની આ કાર્યવાહીથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે કાયદો દેશના તમામ નાગરિકો અને વિદેશી OCI હોલ્ડર્સ માટે સમાન છે. હવે ૭ ડિસેમ્બરના રોજ થનારી આગામી સુનાવણી પર સૌની નજર ટકેલી છે કે હાઈકોર્ટ આ મામલે કાયમી ધોરણે શું આખરી નિર્ણય સંભળાવે છે.
