દિવાળી કે તહેવારો પર હલવાઈ જેવા દાણાદાર ચણાના લોટના લાડુ ઘરે જ કેવી રીતે બનાવવા? જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
તહેવારોનો માહોલ હોય કે પછી ઘરે કોઈ ખાસ શુભ પ્રસંગ, ભારતીય રસોડામાં મીઠાઈ વગરની ઉજવણી હંમેશા અધૂરી જ લાગે છે. તેમાં પણ જો વાત ‘ચણાના લોટના લાડુ’ એટલે કે બેસન લાડુની આવે, તો નાના બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી સૌના મોંમાં પાણી આવી જાય છે. શુદ્ધ ઘીની સોડમ, ચણાના લોટની સુગંધ અને ખાંડની મીઠાશથી ભરેલા આ લાડુ જ્યારે મોંમાં મુકવામાં આવે ત્યારે તદ્દન મખમલની જેમ ઓગળી જવા જોઈએ. પરંતુ ઘણીવાર એવું જોવા મળે છે કે લોકો ઘરે ખૂબ જ ઉત્સાહથી લાડુ બનાવે છે, છતાં ક્યારેક તેનો સ્વાદ કાચો લાગે છે અથવા તો તે બજાર જેવા દાણાદાર અને એકસરખા નથી બનતા. જો તમે પણ આ નાની-નાની મુશ્કેલીઓથી પરેશાન છો, તો રસોડાની કેટલીક સરળ ટિપ્સ અને યોગ્ય રેસીપી અપનાવીને તમે એકદમ પરફેક્ટ બેસન લાડુ બનાવી શકો છો.
બેસન લાડુ બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
એકદમ સ્વાદિષ્ટ અને પરફેક્ટ લાડુ બનાવવા માટે રસોડામાં ઉપલબ્ધ નીચે મુજબની સામગ્રી તૈયાર રાખવી:
ચણાનો લોટ (Besan): ૨ કપ (બને ત્યાં સુધી થોડો દરરો કે દાણાદાર લોટ સારો રહે છે)
દેશી ઘી: ૧/૨ કપ (જરૂર મુજબ થોડું વધ-ઘટ કરી શકાય)
દળેલી ખાંડ કે બૂરા ખાંડ: ૩/૪ કપ
એલચી પાવડર: ૧/૨ ચમચી
સમારેલી બદામ કે પિસ્તા: જરૂર મુજબ (વૈકલ્પિક, સજાવટ માટે)
ચણાના લોટના લાડુ બનાવવાની સરળ વિધિ
સૌપ્રથમ એક ભારે તળિયાવાળી કડાઈ લો, કારણ કે પાતળા તળિયાવાળી કડાઈમાં લોટ ખૂબ જ ઝડપથી તળિયે ચોંટી જાય છે અને બળી શકે છે. કડાઈમાં અડધો કપ ઘી ગરમ કરો. ઘી હૂંફાળું ગરમ થાય એટલે તેમાં ૨ કપ ચણાનો લોટ ઉમેરી દો. હવે ગેસની આંચ એકદમ ધીમી (Low Flame) કરી દો અને લોટને સતત હલાવતા રહીને શેકવાનું શરૂ કરો.
ચણાના લોટને શેકતી વખતે સૌથી મોટો ગુણધર્મી નિયમ ‘ધીરજ’ છે. લોટને તળિયે બેસવા ન દેવા માટે તેને સતત હલાવવો ખૂબ જ જરૂરી છે. ધીમા તાપે લોટને બરાબર શેકાવામાં આશરે ૧૫ થી ૨૫ મિનિટ જેટલો સમય લાગી શકે છે. જેમ-જેમ લોટ શેકાતો જશે તેમ-જેમ તેનો રંગ આછો સોનેરી થતો જશે અને ઘી છૂટું પડવાને કારણે એક અદભુત અને મનમોહક સુગંધ પૂરા ઘરમાં ફેલાઈ જશે. ચણાના લોટની રચના પણ એકદમ હલકી અને ઢીલી થઈ જશે. અહીં માત્ર રંગ જોઈને ગેસ બંધ ન કરી દેવો, પરંતુ લોટ અંદર સુધી સરસ રીતે શેકાઈ ગયો છે તેની ખાતરી કરવી અનિવાર્ય છે.
લોટ બરાબર શેકાઈ જાય પછી ગેસ બંધ કરી દો અને કડાઈને નીચે ઉતારીને લોટને ઠંડો થવા દો. જ્યારે મિશ્રણ હૂંફાળું ગરમ હોય (એટલે કે હાથ અડાડી શકાય તેવું) ત્યારે તેમાં દળેલી ખાંડ અને એલચી પાવડર ઉમેરો. જો લોટ ખૂબ ગરમ હશે તો ખાંડ ઓગળી જઈને ચાસણી જેવું થઈ જશે, તેથી તાપમાનનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ખાંડ અને એલચીને લોટ સાથે બરાબર મિક્સ કરી લો. હવે હાથમાં થોડું મિશ્રણ લઈને ગોળ-ગોળ આકાર આપીને સુંદર લાડુ વાળી લો. જો ઈચ્છો તો ઉપરથી બદામના ટુકડા લગાવીને તેને સજાવી શકો છો.
દાણાદાર અને ઉત્તમ લાડુ બનાવવા માટે ધ્યાનમાં રાખવાની મહત્વની ટિપ્સ
૧. વધુ તાપ પર લોટ ન શેકો: ક્યારેક ઉતાવળમાં લોકો ગેસની આંચ ઝડપી કરી દે છે, જેનાથી ચણાનો લોટ ઉપરથી બળી જાય છે અને અંદરથી કાચો રહે છે, પરિણામે સ્વાદ કડવો થઈ જાય છે. હંમેશા ધીમા તાપે જ લોટ શેકો.
૨. ગરમ લોટમાં ખાંડ ક્યારેય ન નાખો: જો તમે ખૂબ ગરમ ચણાના લોટમાં દળેલી ખાંડ ઉમેરી દેશો, તો ખાંડ ઓગળી જશે અને મિશ્રણ એકદમ કડક કે ચીકણું થઈ જશે. લોટ હૂંફાળો થાય પછી જ ખાંડ ભેળવો.
૩. એક જ સમયે વધુ પડતું ઘી ન રેડો: જો તમે શરૂઆતમાં જ ખૂબ બધું ઘી નાખી દેશો, તો મિશ્રણ ખૂબ પ્રવાહી અને વહેતું થઈ જશે, જેના કારણે લાડુનો ગોળ આકાર નહીં બને. હંમેશા જરૂરિયાત મુજબ જ ઘી ઉમેરવું.
૪. લોટ કાચો ન રહી જાય તેનું ધ્યાન રાખો: જો ચણાનો લોટ યોગ્ય રીતે શેકવામાં નહીં આવે, તો લાડુ ખાતી વખતે દાંત ચોંટશે અને કાચા લોટ જેવો સ્વાદ આવશે. સતત હલાવતા રહીને લોટનો કાચો સ્વાદ દૂર કરવો ખૂબ જ જરૂરી છે.
આ નાની-નાની બાબતોનું ધ્યાન રાખીને જો તમે ઘરે બેસન લાડુ બનાવશો, તો તે બજારનીમીઠાઈઓ જેવા જ સ્વાદિષ્ટ, દાણાદાર અને મોંમાં મુકતા જ ઓગળી જાય તેવા બનશે.
