કોક અને પેપ્સીના વેચાણમાં રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળો! ઝીરો-શુગર ડ્રિંક્સે બજારમાં મચાવી ધમાકો.
ભારતના આશરે ૬૦ હજાર કરોડ રૂપિયાના વિશાળ સોફ્ટ ડ્રિંક માર્કેટમાં હાલમાં એક ખૂબ જ મોટો અને રસપ્રદ બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત થયેલા લોકો હવે ગળપણવાળી અથવા વધુ ખાંડવાળી કોલ્ડ ડ્રિંક્સ પીવાનું ટાળી રહ્યા છે. તેના બદલે, શુગર-ફ્રી (વગર શખ્કરની) અથવા લો-શુગર (ઓછી ખાંડવાળી) ડ્રિંક્સ લોકોની પહેલી પસંદ બની રહી છે.
ચાલુ વર્ષ ૨૦૨૬ ના જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરના આંકડા દર્શાવે છે કે પેપ્સીકોના કુલ વોલ્યુમમાં ઝીરો-શુગર અને લો-શુગર ડ્રિંક્સની હિસ્સેદારી બમણી થઈને રેકોર્ડ ૮૮ ટકા પર પહોંચી ગઈ છે. જ્યારે ગત વર્ષે આ જ સમયગાળામાં આ આંકડો માત્ર ૪૪ ટકા હતો. એટલું જ નહીં, બજારની સૌથી મોટી કંપની કોકા-કોલાની ડાઈટ અને લાઈટ ડ્રિંક્સની બિક્રી પણ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં બમણી થઈ ગઈ છે.
મોંઘી ખાંડ વચ્ચે સોફ્ટ ડ્રિંક કંપનીઓને મળી મોટી રાહત
લોકોની ખાણી-પીણીની આ બદલાયેલી આદતોએ કોલ્ડ ડ્રિંક બનાવતી કંપનીઓને આર્થિક રીતે મોટી રાહત આપી છે. આ વર્ષે દેશમાં ખાંડના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. ગયા વર્ષે જે ખાંડ ૪૦ થી ૫૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો મળતી હતી, તે આ વર્ષે વધીને ૫૮ થી ૬૫ રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગઈ છે.
ખરાબ હવામાનને કારણે ગન્ને (શેરડી) ના પાકને થયેલું નુકસાન, ઓછું ઘરેલુ ઉત્પાદન, તહેવારોની સિઝનની ભારે માંગ અને વૈશ્વિક સપ્લાયમાં ઘટાડો થવાને કારણે ખાંડ આટલી મોંઘી થઈ છે. પેપ્સીકોની બોટલિંગ પાર્ટનર ‘વરુણ બેવરેજીસ’ (VBL) ના જણાવ્યા અનુસાર, લો-શુગર અને નો-શુગર પ્રોડક્ટ્સનું વેચાણ વધવાથી તેમને મોંઘી ખાંડની મારથી બચવામાં ખૂબ મદદ મળી છે. પશ્ચિમ એશિયાના સંકટને કારણે કાચા માલના ભાવ વધ્યા હોવા છતાં, ખાંડનો વપરાશ ઘટવાથી કંપની પોતાનો ગ્રોસ માર્જિન બચાવવામાં સફળ રહી છે. પેપ્સીકોના આ આંકડાઓમાં શુગર-ફ્રી પેપ્સી, ૭ અપ શુગર-ફ્રી, એવરવેસ સોડા અને એક્વાફિના પાણીનું વેચાણ પણ સામેલ છે.
ડાઈટ કોકે તોડ્યા રેકોર્ડ, માર્કેટમાં આવશે નવા ડ્રિંક્સ
આ વધતા બજારને જોઈને કોકા-કોલા પણ ખૂબ જ આક્રમક રણનીતિ અપનાવી રહી છે. કંપની શુગર-ફ્રી થમ્સ અપ, કોક ઝીરો, ડાઈટ કોક, સ્પ્રાઈટ ઝીરોની સાથે-સાથે સ્વેપ્સના શુગર-ફ્રી ફ્લેવર્ડ ડ્રિંક્સને પણ ઝડપથી આગળ વધારી રહી છે. આ સિવાય કંપની પોતાના વૈશ્વિક ડ્રિંક ‘કોક ઝીરો ઝીરો’ ને પણ મોટા પાયે બજારમાં ઉતારવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ખાસ ડ્રિંકમાં ન તો ખાંડ હોય છે અને ન તો કેફીન.
કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ૫ વર્ષોમાં ડાઈટ અને લાઈટ ડ્રિંક્સનું યોગદાન ૩૦ ટકા આસપાસ હતું, જે આ વર્ષે વધીને ૬૦ ટકાને પાર નીકળી ગયું છે. ખાસ વાત એ છે કે પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધને કારણે સપ્લાય પ્રભાવિત થવાથી એલ્યુમિનિયમ કેનની ભારે તંગી સર્જાઈ હતી, છતાં વેચાણમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
નવા ખેલાડીઓની એન્ટ્રીથી બજારમાં જામ્યો મુકાબલો
ઝીરો-શુગર કેટેગરીની ગતિ હવે સામાન્ય મીઠી ડ્રિંક્સની સરખામણીમાં બમણી ઝડપી થઈ ગઈ છે. બજારમાં અચાનક વધેલી આ માંગને પહોંચી વળવા માટે કંપનીઓ પોતાનું ઉત્પાદન ખૂબ જ ઝડપથી વધારી રહી છે. આ રેસમાં હવે માત્ર પેપ્સી કે કોકા-કોલા જ નથી, પરંતુ અનેક નવા બ્રાન્ડ્સ પણ મેદાનમાં ઉતરી આવ્યા છે.
તાજેતરમાં જ લોકપ્રિય બ્રાન્ડ ‘લાહોરી જીરા’ એ પોતાનું પહેલું શુગર-ફ્રી વેરિઅન્ટ બજારમાં ઉતાર્યું છે. તેવી જ રીતે રિલાયન્સ કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સનું ‘કેમ્પા’ અને વીબા ફૂડ્સનું ‘જાયરો’ પણ ઝીરો-શુગર કોલા લઈને આવ્યા છે. આ સ્પષ્ટ સંકેત છે કે આવનારા દિવસોમાં વગર ખાંડવાળી કોલ્ડ ડ્રિંક્સનું બજાર હજુ ઘણું મોટું થવાનું છે અને ગ્રાહકો માટે વિકલ્પો પણ વધવાના છે.
