મનોરંજન જગતમાં મોટો ભૂકંપ! ડીઝ્નીમાંથી હજારો લોકોની નોકરી પર તોળાતું સંકટ.
વિશ્વની સૌથી મોટી મનોરંજન કંપનીઓમાં સ્થાન ધરાવતી ડીઝ્ની (Disney) પર ફરી એકવાર મોટા પાયે કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી મુક્ત કરવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. કંપની પોતાના વાર્ષિક ખર્ચમાં ધરખમ ઘટાડો કરવા માટે એક મોટા પ્લાન પર ઝડપથી કામ કરી રહી છે. આ વ્યૂહરચના હેઠળ આવનારા સમયમાં હજારો કર્મચારીઓની છટણી થઈ શકે છે.
જોકે, કંપની તરફથી હજુ સુધી કેટલા કર્મચારીઓ પ્રભાવિત થશે કે છટણી કઈ તારીખથી શરૂ થશે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું નથી. પરંતુ કંપનીના આંતરિક સૂત્રો અનુસાર, બજેટ કાપ અને કર્મચારીઓની છટણી માટેનું પ્રારંભિક કામ અને તૈયારીઓ પૂર્ણ સ્તરે શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
મેનેજર્સને બજેટમાં ૨૦% ઘટાડો કરવાનો સખત આદેશ
બ્લૂમબર્ગના એક અહેવાલ મુજબ, ડીઝ્નીના વરિષ્ઠ સંચાલકોએ પોતાના વિવિધ વિભાગોના મેનેજર્સને સ્પષ્ટ અને સખત સૂચનાઓ આપી દીધી છે. મેનેજર્સને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ પોતાના વિભાગના વાર્ષિક ઓપરેશનલ ખર્ચમાં ઓછામાં ઓછો ૨૦ ટકા સુધીનો ઘટાડો કરવાના રસ્તા શોધી કાઢે.
જ્યારે પણ કોઈ વિભાગને ૨૦ ટકા જેટલું મોટું બજેટ ઘટાડવાનો ટાર્ગેટ આપવામાં આવે છે, ત્યારે મેનેજર્સ પાસે કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડવા (Staff Reduction) સિવાય બીજો કોઈ મોટો વિકલ્પ બચતો નથી. આથી જ કર્મચારીઓની છટણીની સાથે સાથે દૈનિક કામકાજના અન્ય ખર્ચાઓ પર પણ કાતર ફેરવવામાં આવશે.
આ બાબતે માહિતગાર લોકોનું કહેવું છે કે બજેટમાં થનારી આ કાપણી સમગ્ર કંપનીમાં એકસરખી નહીં હોય. ડીઝ્નીના જુદા જુદા બિઝનેસ વર્ટિકલ્સ પર તેની અલગ અલગ અસર જોવા મળશે. ખાસ કરીને કંપનીના વિશ્વપ્રસિદ્ધ થીમ પાર્ક્સ, ટીવી નેટવર્ક્સ અને ફિલ્મ સ્ટુડિયો જેવા મહત્વના વિભાગો પર આ છટણીની સૌથી વધુ અસર પડી શકે છે.
બચાવેલા નાણાંથી ભવિષ્યના બિઝનેસને ચમકાવવાની તૈયારી
ડીઝ્નીનું આ સમગ્ર પગલું માત્ર નાણાં બચાવવા પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તેની પાછળ એક મોટી વ્યાપારી વ્યૂહરચના છુપાયેલી છે. કંપની એવા ક્ષેત્રોમાં મોટું રોકાણ કરવા માંગે છે જ્યાં ભવિષ્યમાં વૃદ્ધિ (Growth) ની શક્યતાઓ વધુ આશાસ્પદ છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ખર્ચમાં કાપ મૂકીને જે ભંડોળ એકઠું કરવામાં આવશે, તેનો એક મોટો હિસ્સો કંપનીના વધુ નફાકારક કારોબારમાં ફરીથી રોકવામાં આવશે. આ બચતમાંથી મેળવેલા નાણાંનો ઉપયોગ:
નવી અને આકર્ષક ફિલ્મ-ટીવી પ્રોગ્રામિંગ બનાવવા માટે,
આધુનિક ટેકનોલોજી અપગ્રેડ કરવા માટે,
ગ્લોબલ થીમ પાર્ક્સનો વિસ્તાર કરવા માટે, અને
કંપનીના કમાઉ એવા ક્રૂઝ શિપ (Cruise Ship) બિઝનેસમાં નવા રોકાણ માટે કરવામાં આવશે.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ડીઝ્નીએ પોતાના ‘એડજસ્ટેડ અર્નિંગ્સ પર શેર’ (Adjusted EPS) માં બે આંકડામાં (Double-Digit) વૃદ્ધિ મેળવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ નાણાકીય ધ્યેયને હાંસલ કરવા માટે જ કંપની માટે ખર્ચ પર કાબૂ મેળવવો સૌથી પ્રાથમિક જરૂરિયાત બની ગઈ છે.
સમગ્ર મનોરંજન ઉદ્યોગમાં કેમ મચી છે ખળભળાટ?
અહીં નોંધનીય બાબત એ છે કે ખર્ચ ઘટાડવા કે સ્ટાફ ઓછો કરવાના મામલે માત્ર ડીઝ્ની જ એકલી કંપની નથી. છેલ્લા ૨-૩ વર્ષથી સમગ્ર વૈશ્વિક એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી આર્થિક દબાણ હેઠળથી પસાર થઈ રહી છે. નેટફ્લિક્સ (Netflix), સોની પિક્ચર્સ એન્ટરટેઇનમેન્ટ (Sony Pictures Entertainment), સ્કાઈડાન્સની પેરામાઉન્ટ (Paramount) અને વોર્નર બ્રધર્સ (Warner Bros.) જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ પણ અગાઉ હજારો કર્મચારીઓની છટણી કરી ચૂકી છે.
આ સમગ્ર વૈશ્વિક સંકટ પાછળ દર્શકોની બદલાતી આદતો સૌથી મોટું કારણ છે:
૧. ટીવી કમાણીમાં ઘટાડો: પરંપરાગત કેબલ અને સેટેલાઇટ ટેલિવિઝન પરથી જાહેરાતો અને સબ્સ્ક્રિપ્શનથી થતી કમાણી સતત ઘટી રહી છે.
૨. સ્ટ્રીમિંગ સેચ્યુરેશન: ઓટીટી (OTT) અને સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પર નવા ગ્રાહકો/સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ઉમેરાવાની સ્પીડ હવે ધીમી પડી ગઈ છે.
૩. ડિજિટલ શિફ્ટ: આજનો દર્શક ઝડપથી શોર્ટ-ફોર્મ વિડીયો, સોશિયલ મીડિયા અને ફ્રી ઓનલાઈન વિડીયો પ્લેટફોર્મ્સ તરફ વળી રહ્યો છે.
૪. ટેક જાયન્ટ્સની એન્ટ્રી: એમેઝોન (Amazon Prime) અને એસલ (Apple TV+) જેવી ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓએ સ્ટ્રીમિંગ ક્ષેત્રે ઝંપલાવીને સ્પર્ધા ખૂબ જ કઠિન બનાવી દીધી છે.
આ બદલાતા અને પડકારજનક માહોલમાં પોતાનું પ્રભુત્વ ટકાવી રાખવા માટે ડીઝ્ની જેવી સદી જૂની કંપનીઓએ પણ અત્યારે આવા કડક અને અપ્રિય નિર્ણયો લેવા પડી રહ્યા છે.
