શેરબજારમાં ફરી આવશે સુનામી જેવી તેજી! સરકારના આ એક નિર્ણયથી રોકાણકારો થશે રાજીરેડ.
ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણ કરનારા લાખો નાગરિકો અને વિદેશી રોકાણકારો માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને આશાસ્પદ અહેવાલ સામે આવ્યો છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના આર્થિક સંશોધન વિભાગ એટલે કે SBI રિસર્ચ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના એક અહેવાલ અનુસાર, ભારત સરકાર લાંબા ગાળાના મૂડી નફા પર લાગતા ટેક્સ એટલે કે લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ (LTCG) ટેક્સને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી શકે છે.
સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે, જો કેન્દ્ર સરકાર આ ટેક્સ સંપૂર્ણપણે હટાવી દે, તો પણ તેનાથી થનારી મહેસૂલી ખોટને પહોંચી વળવા માટે સરકાર પાસે પૂરતી નાણાકીય જગ્યા ઉપલબ્ધ છે. SBI રિસર્ચના આ આકલન બાદ શેરબજારના નિષ્ણાતો અને રોકાણકારોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૮માં કેટલું થશે મહેસૂલી નુકસાન?
પીટીઆઈ (PTI) ના અહેવાલ મુજબ, SBI રિસર્ચે પોતાના આંકડાકીય આકલનમાં જણાવ્યું છે કે જો સરકાર તમામ કેટેગરીના રોકાણકારો માટે LTCG ટેક્સ રદ કરે છે, તો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭-૨૮ (FY28) માં સરકારને આશરે ₹૪૦,૦૦૦ કરોડથી ₹૫૦,૦૦૦ કરોડ સુધીની મહેસૂલી ખોટ (Revenue Loss) થઈ શકે છે.
સામાન્ય રીતે કોઈપણ ટેક્સ નાબૂદ કરતી વખતે સરકાર તેના નાણાકીય ખાધ (Fiscal Deficit) પર પડનારી નકારાત્મક અસરથી ડરતી હોય છે. પરંતુ SBI ના અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ નિર્ણય લેવાથી સરકારના રાજકોષીય એકત્રીકરણ (Fiscal Consolidation) ના લક્ષ્યાંકો અથવા પ્લાનને કોઈ મોટો ફટકો પડશે નહીં.
જીડીપીના ૦.૧ થી ૦.૨% જેટલી જ પડશે અસર: રાજકોષીય તંદુરસ્તી જળવાઈ રહેશે
SBI રિસર્ચના તાજેતરના ‘ઈકોવ્રેપ’ (Ecowrap) રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવાથી થનારી મહેસૂલી ક્ષતિ દેશના કુલ જીડીપી (GDP) ના માત્ર ૦.૧% થી ૦.૨% જેટલી જ હશે.
આટલી નાની રકમની ખોટને ભારત સરકાર પોતાના બજેટમાં આસાનીથી સરભર કરી શકે તેમ છે. રિપોર્ટ નોંધે છે કે સરકાર પોતાની રાજકોષીય ખાધ ઘટાડવાના રોડમેપ (Fiscal Glide Path) પર સહેજ પણ વિચલિત થયા વિના આ ખોટને સરળતાથી પચાવી (Absorb) શકવાની સ્થિતિમાં છે. આથી, જો સરકાર ઈચ્છે તો આર્થિક સુધારાના ભાગરૂપે આ સાહસિક નિર્ણય લઈ શકે છે.
ટેક્સ કલેક્શનના આંકડા શું કહે છે? કમાણીમાં ઘટાડાનું અનુમાન
SBI ના અહેવાલમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોના LTCG ટેક્સ કલેક્શનના આંકડા અને ભવિષ્યના અંદાજોનું રસપ્રદ વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે:
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ (FY25): આ વર્ષ દરમિયાન સરકારે LTCG ટેક્સ દ્વારા ₹૧.૩ લાખ કરોડ નું અભૂતપૂર્વ અને રેકોર્ડબ્રેક કલેક્શન કર્યું હતું.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ (FY26): ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં આ કલેક્શન ઘટીને આશરે ₹૧ લાખ કરોડ રહેવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ (FY27): આગામી નાણાકીય વર્ષમાં આ કલેક્શન વધુ ઘટીને ₹૪૦,૦૦૦ થી ₹૫૦,૦૦૦ કરોડ ના સ્તરે આવી જવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
FY25 માં કલેક્શન કેમ આટલું બધું ઊંચું હતું?
અહેવાલમાં એ વાતની પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં ₹૧.૩ લાખ કરોડનું ટેક્સ કલેક્શન એ એક અસાધારણ કે અપવાદરૂપ (Unusually High) ઘટના હતી.
તેનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે તેની અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં ભારતીય શેરબજારે રોકાણકારોને આશરે ૩૦% જેટલું જંગી વળતર (Returns) આપ્યું હતું. આ તેજીનો લાભ લઈને ખાસ કરીને વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs/FIIs) એ બજારમાં પોતાનો પ્રોફિટ બુક (લાભ વટાવ્યો) કર્યો હતો, જેના કારણે સરકારી તિજોરીમાં ટેક્સની ભારે આવક થઈ હતી. પરંતુ દર વર્ષે બજારમાં આવી અસાધારણ તેજી રહેતી નથી, તેથી જ ભવિષ્યમાં આ ટેક્સની આવક ઘટીને ₹૪૦,૦૦૦-૫૦,૦૦૦ કરોડના સામાન્ય સ્તરે આવી જશે.
જો LTCG ટેક્સ નાબૂદ થાય તો રોકાણકારોને શું ફાયદો થશે?
જો કેન્દ્ર સરકાર SBI રિસર્ચની આ ભલામણ કે આકલનને આધારે ભવિષ્યના બજેટમાં LTCG ટેક્સ હટાવવાની જાહેરાત કરે છે, તો તેનાથી ભારતીય અર્થતંત્ર અને રોકાણકારોને અનેક ફાયદા થશે:
૧. લાંબા ગાળાના રોકાણને પ્રોત્સાહન: ગ્રાહકો કે રોકાણકારો શેરબજારમાં ટૂંકા ગાળાના સટ્ટાખોરીને બદલે લાંબા ગાળા માટે નાણાં રોકવા માટે પ્રેરાશે.
૨. વિદેશી રોકાણકારો (FIIs) આકર્ષાશે: ટેક્સ નાબૂદ થવાથી ભારતીય બજાર વૈશ્વિક સ્તરે વધુ આકર્ષક બનશે, જેથી દેશમાં મોટા પાયે વિદેશી મૂડીરોકાણ આવશે.
૩. છૂટક રોકાણકારોની બચત: સામાન્ય મધ્યમ વર્ગના રોકાણકારો અને એસઆઈપી (SIP) કરનારા નાગરિકોને પોતાના વેલ્થ ક્રિએશન પર પૂરેપૂરું વળતર મળશે અને ટેક્સનો બોજ નહીં રહે.
