અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા સામે ઊભું કર્યું જોખમ: ક્રૂડ ઓઈલના જહાજો બની રહ્યા છે નિશાન
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષની વિનાશક અસરો હવે વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર માર્ગો પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) માં ઓમાન નજીકથી પસાર થઈ રહેલું એક વિશાળ તેલ ટેન્કર દરિયાઈ લેન્ડમાઈન (નૌકાદળની ખાણ) સાથે અથડાતા ભીષણ આગની લપેટમાં આવી ગયું છે. આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ ઉદ્યોગ અને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે.
સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ પ્રદેશમાં છેલ્લા માત્ર ૨૪ કલાકના ટૂંકા ગાળામાં વેપારી જહાજો પર થયેલા હુમલા કે અકસ્માતની આ ચોથી ઘટના છે. સતત બની રહેલી આ હિંસક ઘટનાઓએ વિશ્વના મુખ્ય તેલ પરિવહન માર્ગની સુરક્ષા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
UKMTO અને ઈરાની નૌકાદળ દ્વારા ઘટનાની સત્તાવાર પુષ્ટિ
દરિયાઈ સુરક્ષા પર નજર રાખતી બ્રિટિશ સંસ્થા ‘યુકે મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન’ (UKMTO) એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ (X) પર સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને આ દુર્ઘટનાની માહિતી આપી છે. UKMTO ના જણાવ્યા અનુસાર, ઓમાનના દરિયાકાંઠા નજીક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થઈ રહેલા એક તેલ ટેન્કર પર હુમલા અને વિસ્ફોટની જાણકારી મળી હતી. દરિયામાં બિછાવવામાં આવેલી નૌકાદળની ખાણ સાથે જહાજ ટકરાતા જ પ્રચંડ વિસ્ફોટ થયો હતો અને જહાજના મુખ્ય ભાગમાં આગ ફાટી નીકળી હતી.
UKMTO WARNING 208-26
Click here to view the full product.⤵️
https://t.co/1JXxssoZve
#MaritimeSecurity #MarSec https://t.co/SU61tvuxKj
— UKMTO Operations Centre (@UK_MTO) November 16, 2026
બીજી તરફ, ઈરાની નૌકાદળે પણ આ ઘટનાની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું છે કે વિસ્ફોટને કારણે તેલ ટેન્કરને નોંધપાત્ર માળખાકીય નુકસાન પહોંચ્યું છે. જો કે, બંને પક્ષો અને દરિયાઈ એજન્સીઓએ રાહતની વાત એ જણાવી છે કે આ ભયાનક દુર્ઘટના છતાં જહાજ પર સવાર તમામ ક્રૂ સભ્યો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને કોઈ જાનહાનિના સમાચાર નથી.
એન્જિન રૂમમાં ભીષણ આગ અને જહાજની ગતિ થંભી
UKMTO દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી વિગતો મુજબ, લેન્ડમાઈન સાથે અથડાયા બાદ તરત જ તેલ ટેન્કરના એન્જિન રૂમમાં ભીષણ આગ લાગી ગઈ હતી. આગ એટલી ઝડપથી ફેલાઈ હતી કે જહાજનું એન્જિન રૂમ સંપૂર્ણપણે બળીને ખાખ થઈ ગયું હતું. એન્જિન નિષ્ક્રિય થઈ જવાને કારણે જહાજની અવરજવર અને ગતિ અચાનક મધદરિયે જ થંભી ગઈ હતી.
હાલમાં બચાવ દળો અને દરિયાઈ સુરક્ષા એજન્સીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને સ્થિતિ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. સંગઠને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જહાજને થયેલા નુકસાનનું ચોક્કસ અને સંપૂર્ણ પ્રમાણ હજુ સુધી જાણી શકાયું નથી, પરંતુ પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ જહાજને મોટું આર્થિક અને ટેકનિકલ નુકસાન થયું છે.
વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અને અર્થતંત્ર પર તોળાતું સંકટ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ વિશ્વના કુલ દરિયાઈ ક્રૂડ ઓઈલ વેપારનો મોટો હિસ્સો વહન કરતો અત્યંત સંવેદનશીલ જળમાર્ગ છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા લશ્કરી તણાવ અને છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ચાર જહાજોને નિશાન બનાવવાની ઘટનાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓમાં ભયનો માહોલ પેદા કર્યો છે. જો આ જળમાર્ગ પર જહાજોની અવરજવર જોખમી બનશે, તો આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવી શકે છે અને સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
