અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટી રાહત! કોર્નેલ યુનિવર્સિટીએ ફરી શરૂ કરી CPT અરજીઓ, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પણ ફાયદો
અમેરિકામાં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરવા ગયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાની જાણીતી કોર્નેલ યુનિવર્સિટીએ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે Curricular Practical Training (CPT)ની અરજીઓ ફરીથી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અમેરિકાની ફેડરલ કોર્ટ દ્વારા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે ઇન્ટર્નશિપ અને પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગના નિયમોને વધુ કડક બનાવતી સરકારી માર્ગદર્શિકા પર અસ્થાયી રોક લગાવ્યા બાદ યુનિવર્સિટીએ આ પગલું ભર્યું છે.
આ નિર્ણય ખાસ કરીને ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વનો છે, કારણ કે દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ માટે જાય છે. અભ્યાસ દરમિયાન ઇન્ટર્નશિપ અને કામનો અનુભવ મેળવવો તેમના માટે કારકિર્દીની દૃષ્ટિએ ખૂબ જ જરૂરી હોય છે. અગાઉના કડક નિયમોને કારણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓની CPT અરજીઓ અટકી ગઈ હતી અથવા તેમની ઇન્ટર્નશિપની યોજનાઓ પર અસર પડી હતી.
હવે કોર્ટના નવા આદેશ બાદ કોર્નેલ યુનિવર્સિટીએ 20 નવેમ્બર, 2026થી અગાઉના નિયમો હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે CPT અરજી પ્રક્રિયા ફરી શરૂ કરી છે.

અમેરિકન કોર્ટે કયા નિયમો પર લગાવી રોક?
આ સમગ્ર મામલો અમેરિકાના Student and Exchange Visitor Program (SEVP) દ્વારા ઓગસ્ટ 2026માં જાહેર કરવામાં આવેલી બે માર્ગદર્શિકાઓ સાથે જોડાયેલો છે.
અમેરિકાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી હેઠળ કાર્યરત આ વિભાગે 12 અને 24 ઓગસ્ટે યુનિવર્સિટીઓને CPTના નિયમો અંગે નવી સૂચનાઓ આપી હતી. આ સૂચનાઓમાં અગાઉથી અમલમાં રહેલા નિયમોનું વધુ કડક અર્થઘટન કરવામાં આવ્યું હતું.
નવી માર્ગદર્શિકા પ્રમાણે CPTની મંજૂરી મુખ્યત્વે એવી ઇન્ટર્નશિપ અને નોકરી માટે જ આપવાની હતી, જે ડિગ્રી પૂર્ણ કરવા માટે દરેક વિદ્યાર્થી માટે ફરજિયાત હોય. તેના કારણે અભ્યાસક્રમનો ભાગ હોવા છતાં વૈકલ્પિક રીતે ક્રેડિટ મેળવવા માટે કરવામાં આવતી કેટલીક ઇન્ટર્નશિપની તકો પ્રભાવિત થઈ હતી.
આ નિર્ણય સામે અમેરિકાની કેટલીક મોટી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સંગઠનોએ કાનૂની પડકાર ઊભો કર્યો હતો.
17 નવેમ્બર, 2026ના રોજ મેસેચ્યુસેટ્સની ફેડરલ કોર્ટે આ સરકારી માર્ગદર્શિકાના અમલ પર અસ્થાયી રોક લગાવી હતી. કોર્ટે પ્રાથમિક તબક્કે માન્યું કે સરકાર દ્વારા લાંબા સમયથી ચાલતા નિયમોના અર્થઘટનમાં ફેરફાર કરતી વખતે યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયાનું પાલન થયું ન હોવાની શક્યતા છે.
આ આદેશના કારણે યુનિવર્સિટીઓને અગાઉના નિયમો હેઠળ CPT અરજીઓની સમીક્ષા ફરી શરૂ કરવાનો માર્ગ મળ્યો છે.
કોર્નેલ યુનિવર્સિટીએ કયા વિદ્યાર્થીઓ માટે ખોલી અરજીઓ?
કોર્નેલ યુનિવર્સિટીની ઇન્ટરનેશનલ સર્વિસિસે 18 નવેમ્બરે જાહેરાત કરી હતી કે 20 નવેમ્બરથી અગાઉના નિયમો હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ CPT માટે અરજી કરી શકશે.
યુનિવર્સિટીએ ખાસ કરીને ત્રણ પ્રકારના વિદ્યાર્થીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.
- એન્જિનિયરિંગ કો-ઓપ વિદ્યાર્થીઓ: એન્જિનિયરિંગના એવા વિદ્યાર્થીઓ જેઓના અભ્યાસક્રમમાં કો-ઓપરેટિવ એજ્યુકેશન પ્રોગ્રામનો સમાવેશ થાય છે અને જેઓ પ્રેક્ટિકલ કામનો અનુભવ મેળવવા માગે છે.
- ક્રેડિટ આધારિત કોર્સ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ: એવા વિદ્યાર્થીઓ જેઓના અભ્યાસક્રમમાં ઇન્ટર્નશિપ અથવા પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ માટે શૈક્ષણિક ક્રેડિટ આપવામાં આવે છે.
- પીએચડીના વિદ્યાર્થીઓ: એવા સંશોધનકારો જેમને પોતાનું ડિસર્ટેશન પૂર્ણ કરવા માટે કોર્નેલ યુનિવર્સિટીની બહાર ઉપલબ્ધ સંસાધનો અથવા સુવિધાઓની જરૂર પડે છે.
આ ઉપરાંત, જે વિદ્યાર્થીઓના ડિગ્રી પ્રોગ્રામમાં અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા માટે પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ ફરજિયાત છે, તેમની CPT પાત્રતા અગાઉની જેમ જ ચાલુ રહેશે. આવા વિદ્યાર્થીઓ પર ઓગસ્ટની નવી માર્ગદર્શિકાની અસર થઈ નહોતી.
CPT શું છે અને F-1 વિઝા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે કેમ જરૂરી છે?
અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવા જતા મોટા ભાગના આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ F-1 સ્ટુડન્ટ વિઝા પર હોય છે. આ વિઝા હેઠળ વિદ્યાર્થીઓ સામાન્ય રીતે યુનિવર્સિટીના નિયમો અનુસાર કેમ્પસમાં કામ કરી શકે છે.
પરંતુ અભ્યાસ સાથે જોડાયેલી ઓફ-કેમ્પસ ઇન્ટર્નશિપ અથવા નોકરી કરવા માટે કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં ખાસ મંજૂરીની જરૂર પડે છે. આ મંજૂરીને Curricular Practical Training એટલે કે CPT કહેવામાં આવે છે.
CPT દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ પોતાના અભ્યાસના વિષય સાથે સંબંધિત કંપનીઓમાં ઇન્ટર્નશિપ કરી શકે છે અને વાસ્તવિક કામનો અનુભવ મેળવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કમ્પ્યુટર સાયન્સનો અભ્યાસ કરતો વિદ્યાર્થી કોઈ ટેક્નોલોજી કંપનીમાં ઇન્ટર્નશિપ કરી શકે છે, જો તે તેના અભ્યાસક્રમની શરતો પૂર્ણ કરતું હોય.
આ અનુભવ વિદ્યાર્થીઓને ભવિષ્યમાં નોકરી મેળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અમેરિકાની મોટી કંપનીઓમાં કામ કરવાનો અનુભવ કારકિર્દીની દૃષ્ટિએ મહત્વનો ગણાય છે.
શું હવે દરેક વિદેશી વિદ્યાર્થીને ઇન્ટર્નશિપ મળશે?
કોર્નેલ યુનિવર્સિટીના નિર્ણયનો અર્થ એવો નથી કે હવે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા દરેક વિદેશી વિદ્યાર્થીને પોતાની ઇચ્છા મુજબ નોકરી અથવા ઇન્ટર્નશિપ કરવાની છૂટ મળી ગઈ છે.
CPT મેળવવા માટે હજુ પણ જરૂરી શરતો પૂર્ણ કરવી પડશે. પ્રસ્તાવિત નોકરી અથવા ઇન્ટર્નશિપ વિદ્યાર્થીના મુખ્ય અભ્યાસ વિષય સાથે સીધી રીતે સંબંધિત હોવી જોઈએ. તે યુનિવર્સિટીના માન્ય અભ્યાસક્રમનો અભિન્ન ભાગ હોવી જરૂરી છે.
વિદ્યાર્થીએ યુનિવર્સિટી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની રહેશે. ઉપરાંત, નોકરીદાતા સાથે જરૂરી ઔપચારિક કરાર અને શૈક્ષણિક મંજૂરી પણ જરૂરી બની શકે છે.
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે CPTની મંજૂરી મળ્યા પહેલાં કોઈપણ વિદ્યાર્થીએ ઇન્ટર્નશિપ અથવા નોકરી શરૂ કરવી નહીં. મંજૂરી મળ્યા બાદ તેની વિગતો I-20 દસ્તાવેજમાં નોંધાયેલી હોવી જરૂરી છે.

ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે હવે શું બદલાશે?
અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે આ નિર્ણય રાહતરૂપ છે. ખાસ કરીને જેમની ઇન્ટર્નશિપની અરજીઓ ઓગસ્ટના કડક નિયમોને કારણે અટકી ગઈ હતી, તેઓ હવે પોતાની યુનિવર્સિટીના ઇન્ટરનેશનલ સ્ટુડન્ટ વિભાગનો સંપર્ક કરીને નવી અરજી કરી શકે છે.
જોકે, આ રાહત હાલ અસ્થાયી છે. કોર્ટમાં કાનૂની કાર્યવાહી હજુ ચાલુ છે અને ભવિષ્યમાં તેના પરિણામ પ્રમાણે નિયમોમાં ફરી ફેરફાર થઈ શકે છે.
આથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ માત્ર સમાચારના આધારે ઇન્ટર્નશિપ શરૂ કરવાને બદલે પોતાની યુનિવર્સિટી પાસેથી પાત્રતા અને મંજૂરી અંગે સ્પષ્ટતા મેળવવી જોઈએ.
એકંદરે, અમેરિકાની કોર્ટના નિર્ણયથી આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગની કેટલીક જૂની તકો ફરી ખુલવાનો માર્ગ મળ્યો છે. કોર્નેલ યુનિવર્સિટીનું પગલું અન્ય અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓ માટે પણ મહત્વનું બની શકે છે. હવે વિદ્યાર્થીઓની નજર આગામી કાનૂની નિર્ણય અને અમેરિકાની સરકારના નવા વલણ પર રહેશે.
