હૃદય બ્લોકેજના સંકેતો: ઘરમાં જ ચેક કરો કે હૃદયમાં પ્લાક જામી રહ્યો છે કે નહીં, આ 5 રીતો મદદ કરશે
આજકાલ આપણી જીવનશૈલીમાં ઘણા ફેરફારો આવ્યા છે, જેની અસર શરીર પર પણ જોવા મળે છે. આનાથી ધમનીઓમાં (આર્ટરીઝમાં) ઘણી મુશ્કેલીઓ થઈ રહી છે.
ધમનીઓમાં પ્લાક જમા થવો એ ધીમે ધીમે વધતી એક જોખમી પ્રક્રિયા છે, જે જો સમયસર ન પકડાય તો હૃદયરોગનો હુમલો, સ્ટ્રોક અને ગંભીર હૃદય રોગોનું કારણ બની શકે છે. જ્યારે ધમનીઓ સાંકડી થવા લાગે છે, ત્યારે હૃદય સુધી લોહી પહોંચવામાં અવરોધ આવે છે, તેથી પ્રારંભિક સંકેતોને સમજવા ખૂબ જ જરૂરી છે.
અહીં 5 એવી રીતો આપી છે જે તમને ઘરમાં જ પ્રારંભિક સંકેતો જાણવામાં મદદ કરી શકે છે:
1. બ્લડ પ્રેશરની દૈનિક તપાસ
બ્લડ પ્રેશરની (BP) દરરોજ તપાસ આ દિશામાં સૌથી સરળ સંકેત આપે છે. સતત વધેલું BP ઘણીવાર દર્શાવે છે કે ધમનીઓ સખત થઈ રહી છે અને હૃદયને લોહી પમ્પ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે.
2. હાર્ટ રેટ અને રિધમ પર નજર
હાર્ટ રેટ (હૃદયના ધબકારા) અને રિધમ (લય) પર નજર રાખવી પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. અનિયમિત ધબકારા, ખૂબ ઝડપી અથવા ખૂબ ધીમી હાર્ટ રેટ ધમનીઓમાં ફેરફાર અથવા હૃદય પર તાણનો પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે.
3. સ્ટેયર ક્લાઇમ્બ ટેસ્ટ (સીડી ચઢવાની કસોટી)
સીડી ચઢવાની કસોટી તમારી ક્ષમતાનું સરળ ઘરેલું માપદંડ છે. જો ચાર ફ્લાઇટ સીડીઓ ચઢતી વખતે શ્વાસ જલ્દી ફૂલવા લાગે, ચક્કર આવે અથવા છાતી ભારે લાગે, તો હૃદય સુધી લોહીનો પ્રવાહ ઓછો હોઈ શકે છે.
4. એન્કલ-બ્રેકિયલ ઇન્ડેક્સ ટેસ્ટ (ABI)
એન્કલ-બ્રેકિયલ ઇન્ડેક્સ ટેસ્ટ પણ ઘરે કરી શકાય છે. જો હાથ અને પગની ઘૂંટીના BP માં ફરક દેખાય, ખાસ કરીને પગની ઘૂંટીનું BP ઓછું હોય, તો તે પગની ધમનીઓમાં બ્લોકેજનો સંકેત આપે છે.
5. લક્ષણોનું સતત નિરીક્ષણ
લક્ષણોનું નિરીક્ષણ કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. છાતીમાં દબાણ, થાક, ચક્કર આવવા, શ્વાસ ચડવો અથવા અસામાન્ય પરસેવો આ બધું ધમનીની સમસ્યાના પ્રારંભિક સંકેતો હોઈ શકે છે અને તેને અવગણવા ન જોઈએ.
નોંધ: આજકાલ ઘરમાં ECG ડિવાઇસ પણ ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થઈ રહ્યા છે. તે હૃદયની ઇલેક્ટ્રિક પ્રવૃત્તિ રેકોર્ડ કરીને જણાવે છે કે ધમનીઓમાં અવરોધને કારણે હૃદય પર વધુ પડતો તાણ તો નથી વધી રહ્યો.
ધમનીઓમાં પ્લાક જમા થતાં અટકાવવું શક્ય છે, ફક્ત સતત સંભાળ જરૂરી છે. નિયમિત વ્યાયામ, યોગ્ય આહાર, તણાવ ઘટાડવાની આદતો અને સમયાંતરે તપાસ તમને લાંબા સમય સુધી હૃદયની મજબૂતી અને બહેતર હૃદય સ્વાસ્થ્ય આપી શકે છે.
