સુવર્ણ અક્ષરે અંકિત 16 ડિસેમ્બર: 1971ના પાકિસ્તાન પરના વિજયની ઉજવણી, રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વએ શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપી
આજનો દિવસ (૧૬ ડિસેમ્બર) ભારતના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરોથી અંકિત છે. સમગ્ર દેશ આજે વિજય દિવસ (Vijay Diwas) ની ઉજવણી કરી રહ્યો છે, જે ૧૯૭૧ના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાન પર ભારતીય સેનાના ઐતિહાસિક વિજયનું પ્રતીક છે. આ દિવસે, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂ, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સહિત અનેક મહાનુભાવોએ દેશના વીર સપૂતોના અદમ્ય સાહસ અને સર્વોચ્ચ બલિદાનને નમન કર્યું.
રાષ્ટ્રપતિ અને પ્રધાનમંત્રીએ વીર શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપી
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ પોતાના સંદેશમાં કહ્યું કે, “વિજય દિવસ ભારતના ઇતિહાસની એક અનમોલ ઘટના છે. આ દિવસે આપણા બહાદુર સૈનિકોએ વીરતા અને વ્યાવસાયિકતાના શિખરને સ્પર્શીને વિશ્વને આપણી સેનાની તાકાતનો પરિચય કરાવ્યો હતો. હું ૧૯૭૧ના યુદ્ધના તમામ શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરું છું અને દેશના રક્ષણ માટે તેમના બલિદાનને સદૈવ યાદ રાખીશું.”
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરતાં લખ્યું, “વિજય દિવસ પર હું ભારતની વીરતાના પ્રતીક એવા સશસ્ત્ર દળોના જવાનોને હૃદયપૂર્વક નમન કરું છું. ૧૯૭૧માં આપણી સેનાએ જે પરાક્રમ દાખવ્યું હતું તે આજે પણ દરેક ભારતીયના હૃદયમાં ગૌરવની લાગણી જગાડે છે. તેમના અસાધારણ બલિદાને એક નવા રાષ્ટ્રના નિર્માણનો માર્ગ મોકળો કર્યો.”
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પણ ભારતીય સેનાના શૌર્યને યાદ કરતાં કહ્યું કે, “૧૯૭૧નું યુદ્ધ એ ભારતીય સેનાના ઇતિહાસનું એક એવું પ્રકરણ છે જે આપણી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે. આજના દિવસે આપણે એ વીરોને યાદ કરીએ છીએ, જેમણે રાષ્ટ્રના ગૌરવ માટે પોતાના પ્રાણોની આહુતિ આપી.”
૧૯૭૧નું યુદ્ધ: એક ઐતિહાસિક વિજય
૧૯૭૧નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ માત્ર ૧૩ દિવસ ચાલ્યું હતું, પરંતુ તે વિશ્વના ઇતિહાસમાં સૌથી ઓછા સમયમાં લડાયેલા અને નિર્ણાયક યુદ્ધોમાંથી એક ગણાય છે. આ યુદ્ધ પૂર્વ પાકિસ્તાન (વર્તમાન બાંગ્લાદેશ)માં ફેલાયેલા માનવ અધિકારોના ગંભીર ઉલ્લંઘન અને લાખો શરણાર્થીઓના ભારત તરફ પ્રવાહને કારણે શરૂ થયું હતું.
યુદ્ધની મુખ્ય ઘટનાઓ:
૧. વ્યૂહાત્મક કૌશલ્ય: ભારતીય સેનાએ પશ્ચિમી અને પૂર્વીય બંને મોરચે એકસાથે હુમલો કરવાની અદ્ભુત વ્યૂહરચના અપનાવી. ભારતીય વાયુસેના (IAF) અને નૌકાદળ (Indian Navy) દ્વારા આપવામાં આવેલો સચોટ સહયોગ વિજય માટે નિર્ણાયક સાબિત થયો.
૨. ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ: ભારતીય નૌકાદળે ‘ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ’ હેઠળ કરાચી બંદર પર હુમલો કરીને પાકિસ્તાની નૌકાદળને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું.
૩. ઢાકાનું શરણાગતિ: યુદ્ધની પરાકાષ્ઠા ૧૬ ડિસેમ્બર, ૧૯૭૧ના રોજ આવી, જ્યારે પાકિસ્તાની સૈન્યના પૂર્વી કમાન્ડના વડા લેફ્ટનન્ટ જનરલ એ.એ.કે. નિયાઝી અને તેમના ૯૩,૦૦૦ સૈનિકોએ ઢાકા ખાતે ભારતીય સેના અને મુક્તિ બાહિની (બાંગ્લાદેશી સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ) સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું.
આ આત્મસમર્પણ એક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર, બાંગ્લાદેશ ના જન્મ તરફ દોરી ગયું.
विजय दिवस के अवसर पर मैं भारत माता के वीर सपूतों को सादर नमन करती हूं। उनके साहस, पराक्रम और मातृभूमि के लिए अनन्य निष्ठा ने राष्ट्र को सदा गौरवान्वित किया है। उनकी वीरता और राष्ट्रप्रेम देशवासियों को प्रेरित करते रहेंगे। भारतीय सेना की ‘स्वदेशीकरण से सशक्तिकरण’ की पहल भविष्य की…
— President of India (@rashtrapatibhvn) December 16, 2025
વિજય દિવસ: ગૌરવ અને પ્રેરણાનો દિવસ
આ વિજય માત્ર એક સૈન્ય સફળતા નહોતી, પરંતુ ભારતની રાજદ્વારી કુશળતા, માનવીય મૂલ્યો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા અને સેનાની અદમ્ય ભાવનાનો વિજય હતો. આ યુદ્ધમાં ભારતે લગભગ ૩,૮૪૩ બહાદુર સૈનિકો ગુમાવ્યા હતા, પરંતુ તેમના બલિદાને દેશના ઇતિહાસની દિશા બદલી નાખી.
આજના દિવસે, દેશભરમાં શહીદોને યાદ કરવામાં આવે છે. નવી દિલ્હીમાં નેશનલ વોર મેમોરિયલ (National War Memorial) ખાતે શ્રદ્ધાંજલિ સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું, જ્યાં ત્રણેય સેનાના વડાઓએ વીર શહીદોને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી. વિવિધ રાજ્યોમાં પણ વીર શહીદોને યાદ કરીને તેમના પરિવારજનોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું.
On Vijay Diwas, we remember the brave soldiers whose courage and sacrifice ensured India had a historic victory in 1971. Their steadfast resolve and selfless service protected our nation and etched a moment of pride in our history. This day stands as a salute to their valour and…
— Narendra Modi (@narendramodi) December 16, 2025
વિજય દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે આઝાદી અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવ સરળતાથી મળતા નથી, તેના માટે અનેક વીર સપૂતોએ પોતાનું સર્વસ્વ ન્યોછાવર કર્યું છે. આ દિવસ યુવાનોને રાષ્ટ્ર સેવા અને દેશભક્તિની ભાવનાથી પ્રેરિત કરવા માટેનું એક મહાન માધ્યમ છે.
અંતમાં, ભારતીય સેનાના જવાનોને સલામ: વિજય દિવસના આ અવસર પર, દેશ આપણી સરહદોની રક્ષા કરતા દરેક બહાદુર જવાનને સલામ કરે છે. તેમનો અડગ નિશ્ચય અને દેશ પ્રત્યેનો પ્રેમ જ ભારતના ગૌરવનું સાચું કારણ છે.
