Gen Zની હરિત વિચારધારા: સુરતથી શરૂ થયેલી પ્રેરણાદાયક સફર
પર્યાવરણ પ્રદૂષણ આજના સમયની ગંભીર સમસ્યા બની ગયું છે, ત્યારે સુરતના Gen Z વિદ્યાર્થીઓએ એક નવી દિશા દર્શાવતી પહેલ કરી છે. રોજ રસ્તા પર ફેંકાતા સિગારેટના બડમાં રહેલા ઝેરી તત્ત્વો જમીન, પાણી અને સૂક્ષ્મ જીવસૃષ્ટિને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે. આ સમસ્યાને સમજીને સાર્વજનિક યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓએ પર્યાવરણ માટે હકારાત્મક અને સર્જનાત્મક ઉકેલ શોધવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેમની આ પહેલ આજે શહેરભરમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની રહી છે.
સિગારેટ બડમાંથી ઉપયોગી વસ્તુઓનું સર્જન
વિદ્યાર્થીઓની ટીમે સિગારેટના કચરાને બિનઉપયોગી માનવાની માનસિકતા બદલી છે. ખાસ વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા દ્વારા સિગારેટના ફિલ્ટરને ડીટોક્સિફાય કરીને તેમાંથી રિસાયકલ પેપર, થ્રેડ, ડાયરી, બુકમાર્ક, કીચેન અને ફોટોફ્રેમ જેવી વસ્તુઓ તૈયાર કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે વર્ષો સુધી ન નષ્ટ થનારા સિગારેટ બડ હવે પર્યાવરણ માટે ઉપયોગી સાબિત થઈ રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ કચરામાંથી સંભાવના શોધવાની ઉત્તમ મિસાલ છે.
ક્લીન-અપ ડ્રાઇવ અને જનજાગૃતિ અભિયાન
આ પહેલને આગળ વધારવા માટે વિદ્યાર્થીઓ નિયમિત રીતે ક્લીન-અપ ડ્રાઇવ અને જનજાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજે છે. શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં ખાસ સિગારેટ આકારની કચરાપેટીઓ મૂકીને બડ એકત્ર કરવામાં આવે છે. એકત્ર કરાયેલો કચરો સુરક્ષિત રીતે રિસાયકલ થાય છે, જેથી પર્યાવરણ પર થતી નકારાત્મક અસર ઘટાડી શકાય. મહત્વનું એ છે કે આ તમામ પ્રયાસો નફા માટે નહીં, પરંતુ સામાજિક પરિવર્તન માટે કરવામાં આવી રહ્યા છે.
સંશોધન પાછળનો વિચાર અને હેતુ
આ પ્રોજેક્ટની રિસર્ચ એનાલિસ્ટ લિપ્સા પરસાલા જણાવે છે કે કચરાને અવગણવા બદલે તેને નવી રીતે ઉપયોગમાં લેવાનો વિચાર જ આ પ્રયાસનું મુખ્ય પ્રેરક તત્વ છે. સિગારેટ બડમાં રહેલા કેમિકલ્સ પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડે છે, તેથી તેને ડિગ્રેડ થવા માટે વર્ષો રાહ જોવાને બદલે રિસાયકલ કરવું વધુ અસરકારક છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા સસ્ટેનેબિલિટી તરફ એક મજબૂત પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
સિગારેટ બડ કલેક્શનના પડકારો
વિદ્યાર્થીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર સિગારેટ બડ એકત્ર કરવાનો છે. પાનના ગલ્લા અને જાહેર સ્થળોએ જઈને બડ એકત્ર કરતી વખતે સમાજના અલગ અલગ પ્રતિભાવનો સામનો કરવો પડે છે. ખાસ કરીને લોકો આ કામગીરીનો હેતુ તરત સમજી શકતા નથી. આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે અનેક ગલ્લાઓ પર રિસાયકલ બિન મૂકવામાં આવ્યા છે, છતાં હજુ પૂરતી જાગૃતિ આવવાની જરૂર છે.
સુરતીઓની ભાગીદારીથી શક્ય બદલાવ
વિદ્યાર્થીઓ માને છે કે તેમની આ પહેલ ત્યારે જ સફળ થશે જ્યારે શહેરના નાગરિકો તેમાં સહભાગી બનશે. સિગારેટ બડને યોગ્ય જગ્યાએ નાંખવાની આદત અને પર્યાવરણ માટે જવાબદારીની ભાવના વિકસે તો આ પ્રયાસ વધુ વિસ્તૃત બની શકે છે. સુરતના યુવાનોની આ પહેલ એ સંદેશ આપે છે કે નાનો પ્રયાસ પણ મોટા પર્યાવરણીય બદલાવનું કારણ બની શકે છે.
