રાસાયણિક ખેતી છોડીને ગાય આધારિત ખેતીથી લાખોની આવક
બનાસકાંઠા જિલ્લાના વડગામ તાલુકાના ઢેલાણા ગામના ખેડૂત ભીખાભાઈ ગોળે પરંપરાગત રાસાયણિક ખેતીથી અલગ દિશા પસંદ કરી છે. સતત વધી રહેલા ખર્ચ અને જમીનની બગડતી હાલતને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવાનો નિર્ણય કર્યો. આજે તેઓ સંપૂર્ણ રીતે ઝેરમુક્ત ખેતી કરીને સારી આવક મેળવી રહ્યા છે. તેમની સફળતા આસપાસના ખેડૂતો માટે નવી આશા બની છે. પ્રાકૃતિક ખેતીથી જમીન અને માનવ સ્વાસ્થ્ય બંનેને ફાયદો થાય છે તે તેમણે સાબિત કરી બતાવ્યું છે.
ગાય આધારિત ખેતીથી બદલાયું ખેતીનું ચિત્ર
છેલ્લા આઠ વર્ષથી ભીખાભાઈ ગોળ ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી કરી રહ્યા છે. ડીસામાં યોજાયેલા માર્ગદર્શન શિબિરોમાંથી પ્રેરણા લઈને તેમણે પોતાના ખેતરમાં આ પદ્ધતિ અમલમાં મૂકી. ગાયના છાણ અને ગૌમૂત્રથી તૈયાર થતા જૈવિક દ્રાવણોનો ઉપયોગ કરીને તેઓ પાક ઉગાવે છે. કોઈપણ પ્રકારના રાસાયણિક ખાતર કે દવાઓનો ઉપયોગ ન થવાથી જમીનની તંદુરસ્તી સતત સુધરી રહી છે. આ પદ્ધતિ ખેતીને કુદરત સાથે જોડે છે.
દસ એકરમાં સંકલિત ખેતીનું સફળ મોડેલ
ભીખાભાઈ પોતાની દસ એકર જમીનમાં સંકલિત ખેતીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ઊભું કરી રહ્યા છે. તેમના ખેતરમાં પપૈયા, જામફળ, ખજૂરી, નાળિયેર સહિત અનેક ફળાઉ વૃક્ષો સાથે શાકભાજી અને ઘાસચારાનું વાવેતર થાય છે. વિવિધ પાકોના કારણે આવકના સ્ત્રોતો વધ્યા છે અને જોખમ પણ ઘટ્યું છે. પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી પાકનું રક્ષણ કુદરતી રીતે થાય છે. આ મોડેલ અન્ય ખેડૂતો સરળતાથી અપનાવી શકે તેવો છે.
ઓછા ખર્ચે વધુ નફાની ખેતી
પ્રાકૃતિક ખેતીમાં ઉત્પાદન ખર્ચ અત્યંત ઓછો હોવાથી ભીખાભાઈને નોંધપાત્ર નફો મળી રહ્યો છે. રાસાયણિક ખેતીમાં ખાતર અને દવાઓ પાછળ થતો મોટો ખર્ચ અહીં બચી જાય છે. ઉચ્ચ ગુણવત્તાની પેદાશને કારણે બજારમાં પણ સારો ભાવ મળે છે. તેમના ખેતરમાંથી દર વર્ષે લાખો રૂપિયાનું શુદ્ધ આવક મોડેલ ઉભું થયું છે. આથી સાબિત થાય છે કે ખેતીમાં નફો મેળવવા માટે ભારે ખર્ચ જરૂરી નથી.
અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણાનો સંદેશ
ઝેરમુક્ત ખોરાક અને જમીનની દીર્ઘકાલીન ઉપજાઉ ક્ષમતા જાળવવા માટે ભીખાભાઈ અન્ય ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાનું આહ્વાન કરે છે. તેમના મતે આ પદ્ધતિ ખેડૂતને આર્થિક રીતે સ્વાવલંબી બનાવે છે. પર્યાવરણનું સંતુલન જળવાય છે અને સ્વાસ્થ્યને નુકસાન થતું નથી. આજે ભીખાભાઈ ગોળ માત્ર સફળ ખેડૂત નથી, પરંતુ બદલાતી ખેતીનું જીવંત પ્રેરણાસ્ત્રોત બની ગયા છે.
