સવારે ઉઠતાની સાથે જ કેમ ન કરવો જોઈએ બ્રશ? યોગગુરુએ જણાવ્યું દાંત સાફ કરવાનો સાચો સમય અને રીત
આપણે બાળપણથી જ શીખવવામાં આવે છે કે સવારે ઉઠતાની સાથે જ સૌથી પહેલું કામ બ્રશ કરવાનું હોવું જોઈએ. માનવામાં આવે છે કે તેનાથી મોંની ગંદકી સાફ થાય છે અને તાજગી અનુભવાય છે. પરંતુ, જાણીતા યોગગુરુ દીપક શર્માની સલાહ આનાથી તદ્દન વિપરીત છે. સોશિયલ મીડિયા પર સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત માહિતી શેર કરતા યોગગુરુના જણાવ્યા અનુસાર, સવારે ઉઠતાની સાથે જ તરત બ્રશ કરવું એ સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે.
કેમ સવારની લાળ છે અમૃત સમાન?
યોગગુરુ દીપક શર્મા સમજાવે છે કે જ્યારે આપણે રાત્રે સૂઈએ છીએ, ત્યારે આપણા મોંમાં કુદરતી રીતે લાળ (Saliva) બને છે. આ લાળમાં ‘લાઈસોઝાઈમ’ (Lysozyme) નામનું એક અત્યંત મહત્વનું એન્ઝાઇમ હોય છે. આ એન્ઝાઇમ કુદરતી એન્ટિ-સેપ્ટિક તરીકે કામ કરે છે.
જ્યારે તમે સવારે ઉઠીને બ્રશ કર્યા વગર પાણી પીવો છો, ત્યારે આ લાળ તમારા પેટમાં જાય છે. આ પ્રક્રિયાથી શરીરને નીચે મુજબના ફાયદા થાય છે:
- રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં વધારો: લાળમાં રહેલા તત્વો શરીરની ઇમ્યુનિટી બૂસ્ટ કરવામાં મદદ કરે છે.
- પાચનતંત્રની સફાઈ: આ એન્ઝાઇમ પેટના હાનિકારક બેક્ટેરિયા અને રોગાણુઓને નષ્ટ કરવામાં મદદરૂપ થાય છે, જેનાથી પેટ શુદ્ધ રહે છે.
- એસિડિટીમાં રાહત: મોંની લાળ ક્ષારીય (Alkaline) હોય છે, જે પેટમાં રહેલા એસિડને શાંત કરવામાં મદદ કરે છે.
જો તમે ઉઠતાની સાથે જ બ્રશ કરી લો છો, તો તમે આ કિંમતી એન્ઝાઇમને થૂંકી દો છો અને તેના અદભૂત ફાયદાઓથી વંચિત રહી જાઓ છો.
બ્રશ ક્યારે અને કેવી રીતે કરવું જોઈએ?
યોગગુરુની સલાહ મુજબ, સવારે ઉઠ્યા પછી બ્રશ કરવાને બદલે નીચે મુજબની દિનચર્યા અપનાવવી જોઈએ:
- નવશેકું પાણી પીવો: સવારે ઉઠીને કોગળા કર્યા વગર અથવા બ્રશ કર્યા વગર એકથી બે ગ્લાસ નવશેકું પાણી પીવો. આનાથી મોંની લાળ પેટમાં જશે.
- બ્રશ કરવાનો સાચો સમય: નાસ્તો કર્યાના અડધા કલાક પછી બ્રશ કરવું સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. જો તમે નાસ્તા પહેલા બ્રશ કરવા માંગતા હોવ, તો પાણી પીધાના થોડા સમય પછી કરી શકો છો, પરંતુ ઉઠતાની સાથે જ નહીં.
- રાત્રિનું બ્રશ સૌથી મહત્વનું: નિષ્ણાતો માને છે કે સવાર કરતા રાત્રે સૂતા પહેલા બ્રશ કરવું વધુ મહત્વનું છે. રાત્રે દાંત સાફ કરવાથી ખોરાકના કણો નીકળી જાય છે અને આખી રાત મોંમાં ખરાબ બેક્ટેરિયા જમા થતા નથી.
વૈજ્ઞાનિક અભિગમ
માત્ર યોગ જ નહીં, પરંતુ આધુનિક વિજ્ઞાન પણ માને છે કે સવારની લાળ સ્વાસ્થ્ય માટે સારી છે. લાળમાં સોડિયમ, પોટેશિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવા મિનરલ્સ પણ હોય છે જે દાંતના ઇનેમલ (Enamel) ને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. જો તમે કંઈપણ ખાધા-પીધા વગર તે લાળને ગળી જાઓ છો, તો તે શરીરની આંતરિક સફાઈ માટે ‘ડિટોક્સ વોટર’ જેવું કામ કરે છે.
નાની દેખાતી આ આદત તમારા સ્વાસ્થ્ય પર મોટી અસર કરી શકે છે. જો તમે અત્યાર સુધી ઉઠતાની સાથે જ બ્રશ કરતા હતા, તો હવે આ આદત બદલીને જુઓ. પહેલા પાણી પીવાની આદત કેળવો અને પછી જ દાંતની સફાઈ કરો. આનાથી ન માત્ર તમારા દાંત, પણ તમારું પાચન અને એકંદર સ્વાસ્થ્ય પણ સુધરશે.
