મિશ્ર ખેતી અને ક્વોલિટી પાકથી ખેડૂત દર વર્ષે 7-8 લાખ રૂપિયાનું ઉત્પાદન કરે છે
પ્રાકૃતિક ખેતી આજના સમયમાં માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પરંતુ ખેડૂતો માટે આવકનો મજબૂત સ્ત્રોત બની રહી છે. અમરેલીના ચતુરભાઈ હંસરાજભાઈ રુદાણી પોતાના 10 વીઘા ખેતરમાં પંચસ્તરીય મોડેલ અને મિશ્ર ખેતીના પ્રયોગ દ્વારા દર વર્ષે 7 થી 8 લાખ રૂપિયાનું ઉત્પાદન મેળવી રહ્યા છે. તેઓ રાસાયણિક ખાતર અને દવાઓનો ઉપયોગ કર્યા વિના માત્ર કુદરતી પદ્ધતિથી ખેતીને સફળ બનાવી રહ્યા છે.
પંચસ્તરીય મોડેલ અને મિશ્ર ખેતી
ચતુરભાઈના ખેતરમાં પાંચ સ્તરવાળા બાગાયતી મોડેલ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. પ્રથમ સ્તરે ઊંચા વૃક્ષો જેમ કે સરગવો અને આંબા છે. બીજા અને ત્રીજા સ્તરે શેરડી, કેળા અને અન્ય ફળદાયી પાકો ઉગાડવામાં આવ્યા છે. નીચેના સ્તરે શાકભાજી, હળદર અને ફુદીના જેવા પાકો છે. આ મિશ્ર ખેતીના કારણે પાકનું મૂલ્ય વધે છે અને એક જ જમીનમાં સતત આવક પ્રાપ્ત થાય છે, જે ખેડૂત માટે નફાકારક સાબિત થાય છે.
પાકમાંથી વિશેષ નફો મેળવવાનો માર્ગ
ચતુરભાઈ સરગવાના પાનથી પાવડર બનાવીને વેચાણ કરે છે, જે બજારમાં સારી કિંમત પામે છે. ફુદીનાનું પાવડર પણ તેઓ વેચાણ માટે તૈયાર કરે છે. હળદર, શેરડી અને શાકભાજી સ્થાનિક બજારમાં સીધા વેચાતા હોવાથી મધ્યસ્થ ખર્ચ ઘટાડે છે અને નફો વધે છે. આંબાનું વાવેતર ખાસ ગોટલી પદ્ધતિથી કરવામાં આવ્યું છે, જે દુષ્કાળ અને જોરદાર પવન સામે પણ ટકાઉ છે.
સરકારની યોજનાઓ અને ખેતીના લાભ
સરકારની વિવિધ સહાય યોજના ચતુરભાઈની ખેતીને મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ બની છે. ખેતરમાં વિવિધ પાકોથી ખેતીનું ઉત્પાદન વધ્યું છે અને વર્ષભરના સતત આવકની શક્યતા ઉભી થઈ છે. તેઓ જણાવે છે કે મિશ્ર ખેતી, પાકનું મૂલ્યવર્ધન અને પંચસ્તરીય મોડેલ ફાર્મનો સંગમ તેમને સફળતા તરફ લઈ જઈ રહ્યો છે.
અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત
ચતુરભાઈની આ પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિ અન્ય ખેડૂતો માટે પણ પ્રેરણા બની રહી છે. તે દર્શાવે છે કે યોગ્ય યોજના, કુદરત સાથે સહકાર અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમથી ખેતીને નફાકારક વ્યવસાયમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. તેમના અનુભવથી ખેડૂતો વધુ સુઘડ અને પર્યાવરણ સાથે અનુકૂળ ખેતી તરફ આગળ વધી શકે છે.
