ખાલિદા ઝિયાના નિધન પર ભારતની ભાવપૂર્ણ શ્રદ્ધાંજલિ: જયશંકરે ઢાકામાં શોક વ્યક્ત કરી જૂના સંબંધો યાદ કર્યા
બાંગ્લાદેશના પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન અને બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) ના કદાવર નેતા બેગમ ખાલિદા ઝિયાનું 80 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. લાંબા સમયથી બીમાર રહેલા ઝિયાએ મંગળવારે સવારે ઢાકાની એવરકેર હોસ્પિટલમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેમના નિધનને બાંગ્લાદેશના રાજકારણમાં ‘એક યુગનો અંત’ માનવામાં આવે છે.
લાખોની ભીડ અને રાજકીય સન્માન
બુધવારે ઢાકાના માનિક મિયા એવન્યુ અને સંસદ સંકુલના સાઉથ પ્લાઝામાં તેમની ‘નમાઝ-એ-જનાઝા’ યોજવામાં આવી હતી, જેમાં સમર્થકો અને સામાન્ય નાગરિકોનું જનસૈલાબ ઉમટી પડ્યું હતું. બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે તેમના માનમાં ત્રણ દિવસના રાજકીય શોકની જાહેરાત કરી અને અંતિમ સંસ્કારના દિવસે જાહેર રજા જાહેર કરી હતી. ઝિયાને તેમના પતિ અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ઝિયાઉર રહેમાનની કબર પાસે જિયા ઉદ્યાનમાં સંપૂર્ણ રાજકીય સન્માન સાથે દફનાવવામાં આવ્યા હતા.
ભારતનો વ્યૂહાત્મક સંદેશ અને જયશંકરની મુલાકાત
ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોમાં વર્તમાન તણાવ છતાં, ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર વ્યક્તિગત રીતે અંતિમ સંસ્કારમાં સામેલ થવા ઢાકા પહોંચ્યા હતા. તેમણે ખાલિદા ઝિયાના પુત્ર અને BNP ના કાર્યકારી અધ્યક્ષ તારિક રહેમાન સાથે મુલાકાત કરી અને તેમને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો શોક સંદેશ પત્ર સોંપ્યો હતો. વડાપ્રધાન મોદીએ ઝિયાના યોગદાનને યાદ કરતા કહ્યું કે, બાંગ્લાદેશના વિકાસ અને ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોમાં તેમની ભૂમિકા હંમેશા યાદ રાખવામાં આવશે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જયશંકરની આ મુલાકાત એક સોચી-સમજેલી રાજદ્વારી ચાલ છે. તે દર્શાવે છે કે ભારત કોઈ એક નેતા કે પક્ષને બદલે બાંગ્લાદેશ સાથેના સંસ્થાકીય અને લાંબા ગાળાના સંબંધોને મહત્વ આપે છે.
ચૂંટણી પર અસર અને રાજકીય ભવિષ્ય
વિદેશી બાબતોના નિષ્ણાત રોબિન્દર સચદેવના જણાવ્યા અનુસાર, ખાલિદા ઝિયાનું નિધન બાંગ્લાદેશ માટે અત્યંત નાજુક વળાંક પર થયું છે, કારણ કે દેશમાં ફેબ્રુઆરી 2026 માં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. તેમણે કહ્યું કે આ દુઃખદ સમયે BNP અને 17 વર્ષના દેશનિકાલ પછી પરત ફરેલા તારિક રહેમાન પ્રત્યે સહાનુભૂતિની લહેર પેદા થઈ શકે છે, જે આગામી ચૂંટણીઓમાં BNP ને બહુમતી અપાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ખાલિદા ઝિયાની સફર
1946 માં જન્મેલા ખાલિદા ઝિયા 1991 માં બાંગ્લાદેશના પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન બન્યા અને કુલ ત્રણ વખત આ પદ સંભાળ્યું હતું. તેમણે 1990 માં જનરલ ઇરશાદના સૈન્ય શાસન સામે લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના માટે ઐતિહાસિક આંદોલનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. જોકે, પાછળથી બેગમ ઝિયા અને શેખ હસીના વચ્ચેની કડવાશ બાંગ્લાદેશી રાજકારણની ઓળખ બની ગઈ હતી.
ઝિયાનું જવું માત્ર એક પક્ષ માટે ખોટ નથી, પરંતુ તે બાંગ્લાદેશની ભવિષ્યની દિશા અને આ ક્ષેત્રમાં ભારતની રાજદ્વારી પહોંચ માટે પણ એક નવી શરૂઆતનો સંકેત છે.
