દરિયાકાંઠે બદલાતું ખેતી ચિત્ર, નારિયેળ તરફ વળતા સૌરાષ્ટ્રના ખેડૂત
બાગાયત ક્ષેત્રમાં નારિયેળ એવો પાક છે જેની બજારમાં બારેય મહિના સતત જરૂરિયાત રહે છે. ખેડૂતો તેને કલ્પવૃક્ષ તરીકે ઓળખે છે કારણ કે તેના દરેક ભાગમાંથી આવક મેળવી શકાય છે. લીલું અને સૂકું નારિયેળ, નારિયેળનું પાણી, તેલ, પાંદડા, થડ અને છાલ જેવી તમામ વસ્તુઓ ઉપયોગી બને છે. આ ગુણધર્મોના કારણે નારિયેળ લાંબા ગાળે આર્થિક સુરક્ષા આપતો પાક બની ગયો છે.
સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠે નારિયેળ વાવેતરમાં નોંધપાત્ર વધારો
સૌરાષ્ટ્રના અમરેલી, ભાવનગર, જૂનાગઢ, ગીર સોમનાથ અને દેવભૂમિ દ્વારકા જેવા જિલ્લાઓમાં નારિયેળનું વાવેતર ઝડપી ગતિએ વધી રહ્યું છે. દરિયા નજીકનું હવામાન અને જમીનની ક્ષારિય ગુણવત્તા નારિયેળ માટે અનુકૂળ સાબિત થઈ રહી છે. નવી સુધારેલી જાતોના ઉપયોગથી હવે ઉત્પાદન ક્ષમતા પણ વધી છે. પરિણામે ખેડૂતો પરંપરાગત પાકો છોડીને નારિયેળ તરફ વળતા જોવા મળે છે.
સુધારેલી જાતો અને યોગ્ય સંભાળથી વધે ઉપજ
કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ DT અને F2 જાતો સૌરાષ્ટ્રમાં ખાસ સફળ રહી છે. આ જાતોમાં વધુ ફળધારણ અને સારી ગુણવત્તા મળતી હોવાથી ખેડૂતોમાં તેની પસંદગી વધી રહી છે. યોગ્ય સિંચાઈ, ખાતર વ્યવસ્થાપન અને જીવાત નિયંત્રણ કરવામાં આવે તો બગીચો વર્ષો સુધી સતત આવક આપે છે. નારિયેળ એક વખત સ્થાપિત થયા બાદ લાંબા સમય સુધી લાભ આપતો પાક છે.
જીવાત અને જૂના બગીચા બન્યા પડકાર
હાલ કેટલાક વિસ્તારોમાં સફેદ માખી જેવી જીવાતનો ઉપદ્રવ જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે ઉત્પાદન ઘટ્યું છે. સાથે જ યોગ્ય બિયારણ ન મળવું અને જૂના બગીચાની અવગણના થવાથી કેટલાક ખેડૂતોને નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે. સમયસર રોગ-જીવાત નિયંત્રણ, સંતુલિત ખાતર અને પોષક તત્વો આપવામાં આવે તો આ સમસ્યાઓ દૂર થઈ શકે છે. યોગ્ય સંચાલનથી બગીચાનું આયુષ્ય અને ઉપજ બંને વધે છે.
બજાર માંગ અને મૂલ્યવર્ધનથી વધતી આવક
નારિયેળની સૌથી મોટી તાકાત તેની સતત બજાર માંગ છે. ઉનાળામાં લીલા નારિયેળનું વેચાણ વધે છે, જ્યારે સૂકું નારિયેળ અને તેલની માંગ આખું વર્ષ રહે છે. સાથે સાથે નારિયેળ આધારિત મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનો તૈયાર કરીને ખેડૂત વધુ નફો મેળવી શકે છે. આ રીતે નારિયેળ ખેતી સ્થિર અને ટકાઉ આવકનો મજબૂત આધાર બને છે.
