નેસ્લે બેબી ફૂડ રિકોલ: ખતરનાક ટોક્સિનની આશંકા વચ્ચે વિશ્વભરમાંથી પ્રોડક્ટ્સ પાછી ખેંચાઈ; ભારતમાં ખાંડનો વિવાદ પણ ઘેરાયો
ફૂડ સેક્ટરની દિગ્ગજ કંપની નેસ્લે (Nestlé) એ વૈશ્વિક સ્તરે તેની ઘણી અગ્રણી બેબી ન્યુટ્રિશન પ્રોડક્ટ્સને સ્વેચ્છાએ પાછી ખેંચવાની (Recall) જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણય એક ખતરનાક ટોક્સિન, ‘સેર્યુલાઇડ’ (Cereulide), ની સંભવિત હાજરીના ડરથી લેવામાં આવ્યો છે, જે શિશુઓમાં ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે.
ખતરનાક ટોક્સિન ‘સેર્યુલાઇડ’ અને તેના લક્ષણો
નેસ્લેના જણાવ્યા અનુસાર, આ રિકોલ સાવચેતીના પગલા તરીકે કરવામાં આવ્યું છે કારણ કે બહારના સપ્લાયર દ્વારા આપવામાં આવેલા એક ઘટક (એરાકિડોનિક એસિડ) માં ખામી હોવાની આશંકા હતી. સેર્યુલાઇડ એ એક એવું ટોક્સિન છે જે ‘બેસિલસ સેરેસ’ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
આ ટોક્સિનની સૌથી ખતરનાક બાબત એ છે કે તે રાંધવા, ઉકાળવા કે ફરીથી ગરમ કરવાથી પણ નષ્ટ થતું નથી. જો કોઈ બાળક આનાથી દૂષિત ઉત્પાદનનું સેવન કરે છે, તો તેમાં નીચે મુજબના લક્ષણો જોવા મળી શકે છે:
- જીવ મિચલાવો અને વારંવાર ઉલટી થવી.
- પેટમાં અસહ્ય દુખાવો અને ખેંચાણ.
- ઝાડા, તાવ અને નબળાઈ.
કઈ પ્રોડક્ટ્સ અને દેશો પ્રભાવિત છે?
આ રિકોલ નેસ્લેના ઇતિહાસનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો રિકોલ માનવામાં આવે છે. મુખ્યત્વે પ્રભાવિત બ્રાન્ડ્સમાં SMA, NAN, ALFAMINO, BEBA, S-26 GOLD અને S-26 ULTIMA સામેલ છે.
આ રિકોલ બ્રિટન, આયર્લેન્ડ, કઝાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઓસ્ટ્રિયા અને અન્ય ઘણા યુરોપિયન દેશોમાં જારી કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, કંપનીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અત્યાર સુધી કોઈ પણ બાળકના બીમાર થવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.
ભારત અને આફ્રિકામાં ખાંડને લઈને વિવાદ
એક તરફ કંપની ટોક્સિનના કારણે રિકોલનો સામનો કરી રહી છે, તો બીજી તરફ નેસ્લે પર “બેવડા માપદંડ” નો આરોપ પણ લાગ્યો છે. એક તાજેતરની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે નેસ્લે ભારત અને આફ્રિકન દેશોમાં વેચાતા ‘સેરેલેક’ (Cerelac) માં વધારાની ખાંડ (Added Sugar) ઉમેરે છે, જ્યારે બ્રિટન અને જર્મની જેવા વિકસિત દેશોમાં તે જ ઉત્પાદન કોઈ પણ વધારાની ખાંડ વગર વેચવામાં આવે છે.
રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં સેરેલેકના એક સર્વિંગમાં લગભગ 2.7 ગ્રામ થી 3 ગ્રામ સુધી વધારાની ખાંડ હોય છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના મતે, 3 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના ખોરાકમાં વધારાની ખાંડ ન હોવી જોઈએ, કારણ કે તેનાથી ભવિષ્યમાં મેદસ્વીતા અને અન્ય બીમારીઓનું જોખમ વધી જાય છે.
માતા-પિતાએ શું કરવું?
નેસ્લે અને સ્વાસ્થ્ય નિયમનકારી સંસ્થાઓએ ગ્રાહકોને નીચે મુજબની સલાહ આપી છે:
- બેચ કોડની તપાસ કરો: પાવડરના ડબ્બાની નીચે અથવા કન્ટેનરની બાજુમાં લખેલા બેચ કોડને તપાસો.
- ઉત્પાદનનો ઉપયોગ બંધ કરો: જો તમારો બેચ પ્રભાવિત યાદીમાં છે, તો તરત જ તેનો ઉપયોગ બંધ કરો અને તમારા ડોક્ટરની સલાહ લો.
- રિફંડ માટે સંપર્ક કરો: પ્રભાવિત ગ્રાહકો કંપનીની હેલ્પલાઇન અથવા વેબસાઇટ દ્વારા ફોટો શેર કરીને રિફંડનો દાવો કરી શકે છે.
નેસ્લેએ આ પરિસ્થિતિ માટે ખેદ વ્યક્ત કર્યો છે અને ખાતરી આપી છે કે શિશુઓની સુરક્ષા તેમની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે.
