ગાય આધારિત ખેતી અને ફ્રૂટ વેલ્યુ એડિશનથી ખેડૂત દંપતિ બન્યું ગ્રામ્ય ઉદ્યોગસાહસિક
નવસારી જિલ્લાના ગણદેવા ગામના સંજયભાઈ નાયક અને તેમના પત્ની અજીતાબેને ખેતીને નવો આયામ આપ્યો છે. ૭૦ વર્ષથી ચાલતી ચીલાચાલુ ખેતીમાં બદલાવ લાવીને આ દંપતીએ વર્ષ ૨૦૦૭થી રાસાયણિક ખાતરોનો ત્યાગ કર્યો હતો. ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવીને તેમણે જમીનની ફળદ્રુપતા સુધારવાની સાથે શુદ્ધ ખેત ઉત્પાદનો મેળવવાની શરૂઆત કરી હતી. પાયાના મૂળ સાથે જોડાયેલા રહીને કંઈક અલગ કરવાની તમન્નાએ તેમને સફળતાના શિખરે પહોંચાડ્યા છે.
મૂલ્યવર્ધન દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે મેળવી નામના
માત્ર ફળો પકવવા પૂરતું સીમિત ન રહેતા તેમણે ખેતરમાં જ ફ્રૂટ પ્રોસેસિંગ યુનિટ સ્થાપીને મૂલ્યવર્ધન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. કોઈ પણ પ્રકારના પ્રિઝર્વેટિવ્સ વગર ૧૦૦ ટકા નેચરલ પલ્પ અને જ્યુસ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા તેમણે વિકસાવી છે. આ પદ્ધતિથી ફળનો કુદરતી સ્વાદ અને ગુણવત્તા બે વર્ષ સુધી જળવાઈ રહે છે. કેરી ઉપરાંત જાંબુ, લીચી અને જેકફ્રૂટ જેવા અનેક ફળોના પલ્પની માંગ હવે લંડન, અમેરિકા અને ગલ્ફના દેશો સુધી પહોંચી છે.
રાષ્ટ્રીય કક્ષાના એવોર્ડ અને રોજગારીનું સર્જન
સંજયભાઈની આ મહેનતની નોંધ લઈને વર્ષ ૨૦૦૨માં તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે તેમને સરદાર પટેલ એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ભારત સરકાર અને આઈસીએઆર દિલ્હી દ્વારા પણ તેમને વિવિધ પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરાયા છે. આજે તેમનું આ પ્રોસેસિંગ યુનિટ આસપાસના ૫૦ થી ૧૦૦ લોકોને રોજગારી પૂરી પાડી રહ્યું છે. આ દંપતીએ સાબિત કરી દીધું છે કે જો દ્રઢ સંકલ્પ હોય તો ખેડૂત એક સફળ બિઝનેસમેન પણ બની શકે છે.
ગ્રામ્ય સશક્તિકરણનું જીવંત ઉદાહરણ
અજીતાબેન નાયકની વેલ્યુ એડિશનમાં રહેલી માસ્ટરીને કારણે આઈસક્રીમ ઉત્પાદકો અને મોટા કેટરર્સ તેમના કાયમી ગ્રાહકો બન્યા છે. વિદેશ જતા ભારતીયો પણ ખાસ આઈસબેગમાં પેક કરેલા ફ્રૂટ્સ સાથે લઈ જાય છે. ખેતીમાં આધુનિક વિચારધારા અને ટેકનોલોજીનો સમન્વય સાધીને તેમણે માત્ર આર્થિક સમૃદ્ધિ જ નથી મેળવી પરંતુ ગામડાની અન્ય મહિલાઓ માટે પણ પ્રેરણાસ્ત્રોત બન્યા છે. તેમની આ સફર આજના શિક્ષિત યુવાનો માટે ખેતીમાં કારકિર્દી બનાવવાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
