બંગાળમાં બંધારણીય કટોકટી? I-PAC રેડને લઈને મમતા બેનર્જી અને ED વચ્ચે કાનૂની જંગ; હાઈકોર્ટમાં કાર્યવાહીનું લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ
અમલીકરણ નિર્દેશાલય (ED) દ્વારા રાજકીય પરામર્શ ફર્મ I-PAC ના પરિસરો પર કરવામાં આવેલી દરોડાની કાર્યવાહીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં એક મોટો બંધારણીય અને કાનૂની વિવાદ છેડી દીધો છે. આ મામલો હવે કલકત્તા હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વારે પહોંચ્યો છે, જ્યાં મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી પર તપાસમાં અવરોધ ઊભો કરવા અને પુરાવાઓ સાથે ચેડાં કરવાના ગંભીર આરોપો લાગ્યા છે.
મામલાની પૃષ્ઠભૂમિ અને EDના આરોપો:
આ વિવાદ 8 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ થયો હતો, જ્યારે EDએ કરોડો રૂપિયાના કોલસા ચોરી કૌભાંડ (Coal Pilferage Scam) સાથે જોડાયેલા મની લોન્ડરિંગ કેસમાં I-PAC ના ડિરેક્ટર પ્રતીક જૈનના નિવાસસ્થાન અને સોલ્ટ લેક સ્થિત ઓફિસ સહિત અનેક સ્થળોએ તપાસ હાથ ધરી હતી. એજન્સીનો દાવો છે કે આ કૌભાંડના ગુનાની કમાણીના ઓછામાં ઓછા 20 કરોડ રૂપિયા હવાલા ચેનલો દ્વારા I-PAC ને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા.
EDએ કોર્ટમાં દાખલ કરેલી અરજીમાં આરોપ લગાવ્યો છે કે જ્યારે સર્ચની કાર્યવાહી શાંતિપૂર્ણ રીતે ચાલી રહી હતી, ત્યારે મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી પોલીસ અધિકારીઓ સાથે ત્યાં પહોંચ્યા અને તપાસમાં અવરોધ નાખ્યો. એજન્સીનો દાવો છે કે મુખ્યમંત્રીએ અધિકારીઓને ધમકાવ્યા અને તેમના કબજામાંથી લેપટોપ, મોબાઈલ ફોન અને મહત્વના દસ્તાવેજો “બળજબરીથી” છીનવી લીધા. EDએ આ ઘટનાને કાયદાના શાસન પર હુમલો ગણાવી મુખ્યમંત્રી અને પોલીસ અધિકારીઓ વિરુદ્ધ CBI તપાસની માંગ કરી છે.
મમતા બેનર્જી અને TMCનું વલણ:
મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ આ આરોપોને સદંતર ફગાવી દેતા આ કાર્યવાહીને “લોકશાહીની હત્યા” અને રાજકીય વેરની ભાવના ગણાવી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપ કેન્દ્રીય એજન્સીઓનો ઉપયોગ કરીને 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણી માટે તેમની પાર્ટીની વ્યૂહરચના, ડેટા અને ઉમેદવારોની યાદી ચોરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) એ કલકત્તા હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને માંગ કરી હતી કે તેમના ગોપનીય રાજકીય ડેટાને મીડિયામાં લીક થતા અથવા અન્ય સંસ્થાઓ સાથે શેર કરતા રોકવામાં આવે.
હાઈકોર્ટની કાર્યવાહી અને લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ:
કલકત્તા હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ શુબ્રા ઘોષે ગત સપ્તાહે કોર્ટરૂમમાં થયેલી ભારે ભીડ અને હોબાળાને જોતા કાર્યવાહીના સુચારુ સંચાલન માટે પ્રવેશ પર કડક નિયંત્રણો લાદ્યા છે. કોર્ટે જનતા અને મીડિયા માટે સુનાવણીના લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ (YouTube દ્વારા) ની પરવાનગી આપી છે જેથી પારદર્શિતા જળવાઈ રહે.
સુનાવણી દરમિયાન એક મહત્વનો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ (ASG) એસ.વી. રાજુએ કોર્ટમાં નિવેદન આપ્યું કે “EDએ કંઈપણ જપ્ત કર્યું નથી કારણ કે બધું જ મમતા બેનર્જી પોતાની સાથે લઈ ગયા છે”. આ નિવેદનના આધારે, કોર્ટે TMCની તે અરજીનો નિકાલ કર્યો જેમાં ડેટા સુરક્ષાની માંગ કરવામાં આવી હતી, કારણ કે જ્યારે કંઈ જપ્ત જ નથી થયું તો ડેટા લીકનો પ્રશ્ન જ રહેતો નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં મામલો:
આ દરમિયાન, EDએ કલકત્તા હાઈકોર્ટમાં થઈ રહેલી ઘટનાઓને પડકારતા સુપ્રીમ કોર્ટમાં તાત્કાલિક સુનાવણીની વિનંતી કરી છે. બીજી તરફ, પશ્ચિમ બંગાળ સરકારે પણ સર્વોચ્ચ અદાલતમાં કેવિયેટ (caveat) દાખલ કરી છે, જેથી તેમનો પક્ષ સાંભળ્યા વિના કોઈ એકતરફી આદેશ પસાર કરવામાં ન આવે.
