ગુજરાતમાં હવામાનનો બેવડો માર: કડકડતી ઠંડી વચ્ચે હવે કવખતના વરસાદ અને કરા પડવાની આશંકા, ખેડૂતોની ચિંતા વધી
ગુજરાતમાં અત્યારે ભીષણ ઠંડી અને કવખતના વરસાદ (માવઠું) ના બેવડા સંકટે રાજ્યની ખેતી અને જનજીવનને પ્રભાવિત કર્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને સ્થાનિક હવામાન નિષ્ણાતોએ આગામી દિવસો માટે મહત્વની ચેતવણી જાહેર કરી છે.
ક્યારેક વરસાદ અને કરા પડવાની આગાહી
જાણીતા હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલે આગાહી કરી છે કે 22 થી 26 જાન્યુઆરી 2026 વચ્ચે રાજ્યના ઘણા ભાગોમાં કવખતનો વરસાદ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં કરા (hail) સાથે વરસાદ થવાની પ્રબળ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, 19 જાન્યુઆરીએ સક્રિય થનારા નવા વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (Western Disturbance) ને કારણે 23 જાન્યુઆરીથી ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છના વિસ્તારોમાં હવામાન પલટાશે અને વરસાદની શરૂઆત થશે. જોકે, આનાથી વિપરીત IMD એ આગામી સાત દિવસ (23 જાન્યુઆરી સુધી) હવામાન મુખ્યત્વે શુષ્ક રહેવાનું અનુમાન પણ દર્શાવ્યું છે, જેના કારણે ખેડૂતો દ્વિધામાં છે.
શીતલહેરનો રેકોર્ડતોડ પ્રકોપ
જાન્યુઆરીના મધ્યમાં ગુજરાતના ઘણા ભાગોમાં દુર્લભ શીતલહેર (Cold Wave) જેવી સ્થિતિ જોવા મળી હતી. અમરેલીમાં લઘુત્તમ તાપમાન 6°C સુધી ગગડી ગયું હતું, જ્યારે રાજકોટમાં 8.4°C અને નલિયા (કચ્છ) માં 7.4°C નોંધાયું હતું. રાજધાની ગાંધીનગરમાં તાપમાન 10.5°C સુધી નીચે ઉતરી ગયું હતું, જે આ સિઝનનું સૌથી નીચું સ્તર છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તાર પોરબંદરમાં તાપમાન સામાન્ય કરતા 5°C નીચે (8.9°C) નોંધાયું હતું.
તાપમાનમાં વધારો અને ફરી વધતી ઠંડી
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 24 કલાકમાં લઘુત્તમ તાપમાનમાં 2 થી 3°C નો વધારો થવાની સંભાવના છે, જેનાથી કડકડતી ઠંડીમાંથી થોડી રાહત મળી શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની અસર ઓછી થયા પછી, 26 જાન્યુઆરી બાદ ફરી એકવાર તાપમાનમાં ઘટાડો થશે અને ઠંડીનો પ્રકોપ વધશે.
ખેડૂતો માટે વિશેષ કૃષિ સલાહ (Agro Advisory)
કવખતના વરસાદની આશંકાએ એવા ખેડૂતોની ચિંતા વધારી દીધી છે જેમના ઘઉં, ચણા, જીરું અને ડુંગળી જેવા પાક તૈયાર થવાની અવસ્થામાં છે. વિવિધ જિલ્લાઓ માટે જાહેર કરાયેલ કૃષિ સલાહના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:
- કેરી (Amba): મોર (ફૂલ) આવવાની અવસ્થામાં મધિયો (Mango Hopper) અને છારો (Powdery Mildew) ને નિયંત્રિત કરવા માટે ઇમિડાક્લોપ્રિડ અને હેક્ઝાકોનાઝોલના છંટકાવની સલાહ આપવામાં આવી છે.
- કપાસ (Cotton): ખેડૂતોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ સવારના સમયે જ કપાસની વીણી પૂરી કરે અને ગુલાબી ઈયળ (Pink Bollworm) ના વ્યવસ્થાપન માટે ફેરોમોન ટ્રેપ લગાવે.
- ચણા (Chickpea): ચણાના પાકમાં પોપટા કોરી ખાનાર ઈયળ (Pod Borer) ના વ્યવસ્થાપન માટે ‘T’ આકારના પક્ષીઓને બેસવાના સ્ટેન્ડ (bird perches) લગાવવા અને જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય કીટનાશકોનો છંટકાવ કરવા જણાવાયું છે.
- કેળા (Banana): સિગાટોકા લીફ સ્પોટને નિયંત્રિત કરવા માટે સંક્રમિત પાંદડાઓને કાપીને સળગાવી દેવા અને કાર્બેન્ડાઝિમનો છંટકાવ કરવાની સલાહ અપાઈ છે.
- પશુપાલન: ઠંડીથી બચાવવા માટે નાના વાછરડાઓને રાત્રે કોથળા અથવા સૂકા ઘાસ પર સુવડાવવા અને પશુઓને નવશેકું પાણી આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ખેડૂતોને હવામાનની સચોટ માહિતી માટે ‘મેઘદૂત’ (MEGHDOOT) મોબાઈલ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવા અને કાપણી કરેલા પાકને સુરક્ષિત સ્થાનો પર રાખવા સલાહ આપવામાં આવી છે જેથી સંભવિત વરસાદથી થતું નુકસાન ઘટાડી શકાય.
