શું હવે ‘ઝીરો’ માર્ક્સ પર પણ મળશે MD-MSમાં એડમિશન? જાણો શું છે NEET PGનો નવો વિવાદ
પ્રસ્તાવના દેશની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ પરીક્ષાઓમાંની એક એવી NEET PG 2025 હાલમાં વિવાદોના ઘેરામાં છે. નેશનલ બોર્ડ ઓફ એક્ઝામિનેશન્સ ઇન મેડિકલ સાયન્સ (NBEMS) દ્વારા ક્વોલિફાઈંગ પર્સન્ટાઈલ ઘટાડીને ‘શૂન્ય’ (Zero Percentile) કરવાના નિર્ણયે દેશભરના તબીબી જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. જ્યાં એક તરફ સરકાર તેને ખાલી બેઠકો ભરવાનો ઉકેલ ગણાવી રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ ડોક્ટરો અને નિષ્ણાતો તેને મેડિકલ શિક્ષણના ઘટતા સ્તર અને ખાનગી કોલેજોને ફાયદો કરાવવાનું કાવતરું ગણાવી રહ્યા છે.
શું છે સમગ્ર મામલો? (ઝીરો પર્સન્ટાઈલનું ગણિત)
નીટ પીજી રાઉન્ડ ૨ ના કાઉન્સેલિંગ પૂર્ણ થયા બાદ ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા છે. દેશભરની સરકારી અને પ્રાઈવેટ મેડિકલ કોલેજોમાં પીજી (MS/MD) ની ૧૮,૦૦૦ થી વધુ બેઠકો ખાલી રહી ગઈ હતી. આ બેઠકો ભરવા માટે NBEMS એ એક અભૂતપૂર્વ ડગલું ભર્યું અને તમામ કેટેગરી (General, OBC, SC, ST) માટે કટ-ઓફ ઘટાડીને ઝીરો પર્સન્ટાઈલ કરી દીધો છે.
આનો સીધો અર્થ એ છે કે જે વિદ્યાર્થીએ NEET PG ની પરીક્ષા આપી છે અને તેના ગુણ ભલે ગમે તેટલા ઓછા હોય, તે હવે પીજી બેઠકો માટે પાત્ર (Eligible) ગણાશે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી: શિક્ષણના સ્તર પર પ્રહાર
NBEMS ના આ નિર્ણય સામે મેડિકલ એસોસિએશન અને સામાજિક કાર્યકરોએ મોરચો ખોલ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ મામલે જાહેર હિતની અરજી (PIL) દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજી કરનારાઓમાં મુખ્ય નામો સામેલ છે:
-
ડોક્ટર લક્ષ્ય મિત્તલ: યુનાઈટેડ ડોક્ટર્સ ફ્રન્ટના અધ્યક્ષ.
-
ડોક્ટર સૌરવ કુમાર: જાણીતા ન્યુરોસર્જન.
-
હરિશરણ દેવગન: સામાજિક કાર્યકર.
-
ડોક્ટર આકાશ સોની: વર્લ્ડ મેડિકલ એસોસિએશનના સભ્ય.
અરજદારોની દલીલ છે કે કટ-ઓફ શૂન્ય કરવો એ મેરિટોક્રસી (યોગ્યતા) નું અપમાન છે. તબીબી વ્યવસાય સીધો માનવ જીવન સાથે જોડાયેલો છે. જો લઘુત્તમ યોગ્યતાનું કોઈ માપદંડ જ નહીં રહે, તો ભવિષ્યના ડોક્ટરોની ગુણવત્તા પર ગંભીર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઉભા થશે.
નિષ્ણાતોની દલીલ: ખાનગી કોલેજોને ફાયદો કરાવવાનો આરોપ
ડોક્ટર લક્ષ્ય મિત્તલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આ નિર્ણયની કડક આલોચના કરી છે. તેમણે કેટલાક મહત્વના મુદ્દા ઉઠાવ્યા છે:
-
શિક્ષણના સ્તરમાં ઘટાડો: તેમણે કહ્યું કે ઝીરો પર્સન્ટાઈલનો અર્થ છે કે હવે બેઠકો માત્ર પૈસાના જોરે જ ખરીદાશે, યોગ્યતાના આધારે નહીં.
-
ખાનગી કોલેજોને લાભ: નિષ્ણાતોનો આરોપ છે કે ખાલી બેઠકો મોટે ભાગે ખાનગી મેડિકલ કોલેજોની છે, જેની ફી કરોડોમાં હોય છે. કટ-ઓફ ઘટાડવાથી આ કોલેજોને હવે એવા વિદ્યાર્થીઓ પણ મળી જશે જેમના ગુણ ખૂબ ઓછા છે, જેનાથી કોલેજોનું આર્થિક નુકસાન બચશે.
-
મેરિટનું હનન: જે વિદ્યાર્થીઓ દિવસ-રાત મહેનત કરીને સારો રેન્ક લાવે છે, તેમના માટે આ નિર્ણય ઉત્સાહ તોડી નાખનારો છે.
સરકાર અને NBEMSનો પક્ષ
NBEMS અને સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયનું માનવું છે કે પીજીની બેઠકો ખાલી રહેવી દેશના સ્વાસ્થ્ય માળખા માટે નુકસાનકારક છે. બેઠકો ખાલી રહેવાથી નિષ્ણાત ડોક્ટરોની અછત બની રહે છે. અધિકારીઓની દલીલ છે કે પાત્રતા (Eligibility) ઓછી કરવાનો અર્થ એ નથી કે પસંદગી પ્રક્રિયામાં કોઈ બાંધછોડ થશે; આ માત્ર વધુ વિદ્યાર્થીઓને કાઉન્સેલિંગ પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવાની તક આપે છે.
તબીબી જગતમાં પ્રતિક્રિયા
સોશિયલ મીડિયા પર આ નિર્ણયને લઈને #SaveMedicalEducation જેવા હેશટેગ ટ્રેન્ડ કરી રહ્યા છે. ઘણા ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે જો ઝીરો પર્સન્ટાઈલ પર જ એડમિશન આપવાનું હતું, તો કરોડો રૂપિયા ખર્ચીને પ્રવેશ પરીક્ષા યોજવાનો હેતુ જ શું રહ્યો? બીજી તરફ, વિદ્યાર્થીઓનો એક નાનો વર્ગ આ નિર્ણયને આવકારી રહ્યો છે, જેમને હવે પોતાની પસંદગીની બ્રાન્ચ મળવાની આશા જાગી છે.
નિષ્કર્ષ
NEET PG 2025 નો આ વિવાદ હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતના દરવાજે છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય નક્કી કરશે કે ભારતમાં મેડિકલ શિક્ષણ ‘યોગ્યતા’ ના આધારે ચાલશે કે ‘બેઠકો ભરવાની મજબૂરી’ ના આધારે. આ મામલો માત્ર ડોક્ટરોનો નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકનો છે જે ભવિષ્યમાં એક યોગ્ય ડોક્ટર પાસે સારવારની અપેક્ષા રાખે છે.
શું છે સમગ્ર મામલો? (ઝીરો પર્સન્ટાઈલનું ગણિત)
નિષ્ણાતોની દલીલ: ખાનગી કોલેજોને ફાયદો કરાવવાનો આરોપ