ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો મોટો નિર્ણય: ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ માંથી કેનેડા બહાર; શું ઓટાવા હવે વોશિંગ્ટનના રડાર પર છે?
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના મહત્વાકાંક્ષી અને વિવાદાસ્પદ આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ (BoP) માંથી કેનેડાનું આમંત્રણ પાછું ખેંચી લીધું છે. આ નિર્ણય કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની દ્વારા દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) દરમિયાન આપવામાં આવેલા તીખા ભાષણના થોડા દિવસો બાદ આવ્યો છે, જેમાં તેમણે “મહાન શક્તિ પ્રતિસ્પર્ધાના યુગ” ની ચેતવણી આપી હતી અને સૂચવ્યું હતું કે અમેરિકાના નેતૃત્વવાળી વૈશ્વિક વ્યવસ્થા હવે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે.
‘બોર્ડ ઓફ પીસ’: શાંતિનું મંચ કે “પે-ટુ-પ્લે” ક્લબ?
‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ ની સ્થાપના જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ માં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેનો સત્તાવાર ઉદ્દેશ્ય શાંતિ સ્થાપના અને ગાઝા પટ્ટીના પુનઃનિર્માણની દેખરેખ રાખવાનો છે. જોકે, ‘ધ ગાર્ડિયન’ જેવા ટીકાકારો તેને ટ્રમ્પ કેન્દ્રિત “પે-ટુ-પ્લે ક્લબ” ગણાવી રહ્યા છે. આ સંગઠનનું માળખું અત્યંત વિશિષ્ટ છે:
- ૧ બિલિયન ડોલરની ફી: કાયમી સભ્ય બનવા ઈચ્છતા દેશોએ ટ્રમ્પ દ્વારા નિયંત્રિત ફંડમાં ૧ બિલિયન અમેરિકી ડોલરની ચૂકવણી કરવી પડશે.
- ટ્રમ્પનું પૂર્ણ નિયંત્રણ: ટ્રમ્પ આ બોર્ડના આજીવન અધ્યક્ષ છે અને તેમની પાસે વીટોની વિશેષ શક્તિ છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પ આ સંગઠનને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ના વિકલ્પ તરીકે વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
કેનેડા અને અમેરિકા વચ્ચે વધતો તણાવ
ટ્રમ્પ અને કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની વચ્ચે વાકયુદ્ધ ત્યારે તેજ થયું જ્યારે ટ્રમ્પે સૂચવ્યું કે કેનેડાએ અમેરિકાનું ‘૫૧મું રાજ્ય’ બની જવું જોઈએ. કાર્નીએ આના પર કડક પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે કેનેડા “વેચાણ માટે નથી”. તણાવ તે સમયે ચરમસીમાએ પહોંચ્યો જ્યારે ટ્રમ્પે એક AI-જનરેટેડ નકશો શેર કર્યો, જેમાં કેનેડા, ગ્રીનલેન્ડ અને વેનેઝુએલાને અમેરિકન ક્ષેત્ર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, ટ્રમ્પે કાર્નીને ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે, “યાદ રાખજો માર્ક, કેનેડા અમેરિકાને કારણે જીવંત છે”.
સૈન્ય તૈયારી: ‘મુજાહિદ્દીન’ મોડેલ પર કેનેડિયન સેના
વધતા જોખમો વચ્ચે, કેનેડિયન સેનાએ કાલ્પનિક અમેરિકન આક્રમણનો સામનો કરવા માટે યુદ્ધ મોડેલ તૈયાર કર્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, જો અમેરિકા હુમલો કરે છે, તો કેનેડાની વ્યૂહરચના પરંપરાગત યુદ્ધને બદલે ગેરીલા યુદ્ધ (ગેરિલા વોરફેર) પર આધારિત હશે, જેવું અફઘાન મુજાહિદ્દીનોએ સોવિયત સેના સામે કર્યું હતું. તેનો હેતુ નાના જૂથોમાં અચાનક હુમલા અને તોડફોડ દ્વારા અમેરિકી સેનાને ભારે નુકસાન પહોંચાડવાનો હશે.
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા અને ભવિષ્ય
જ્યાં આર્જેન્ટિના, ઇઝરાયેલ, પાકિસ્તાન અને તુર્કી જેવા ૨૦ થી વધુ દેશોએ આ બોર્ડમાં સામેલ થવા પર સંમતિ દર્શાવી છે, ત્યાં બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મની જેવા યુરોપિયન દેશોએ તેનાથી દૂરી બનાવી લીધી છે. ફ્રાન્સે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે આ સંગઠન સંયુક્ત રાષ્ટ્રની ભૂમિકા હડપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પે એવો દાવો પણ કર્યો છે કે તેમનું આ બોર્ડ ભવિષ્યમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની જગ્યા લઈ શકે છે. હાલમાં, અમેરિકાએ કેનેડા પર ઓટોમોબાઈલ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓ પર ભારે ટેરિફ લાદી દીધા છે, જેનાથી બંને પડોશીઓ વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધો વધુ વણસ્યા છે.
