નિર્મલા સીતારમણનું હેલ્થ પેકેજ! હોસ્પિટલ અને મેડિકલ બિલમાં ઘટાડો લાવશે આ બજેટ?
૧ ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થનારા કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૬માં હવે ગણતરીના દિવસો બાકી છે. આજે ૨૭ જાન્યુઆરીના રોજ દિલ્હીના વર્તુળોમાંથી મળતી વિગતો મુજબ, નાણાં મંત્રાલય આ વખતે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ‘ઐતિહાસિક ફાળવણી’ કરવાની તૈયારીમાં છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મોંઘી દવાઓના ભાવ ઘટાડવા પર સરકારનું મુખ્ય ધ્યાન છે.
સ્વાસ્થ્ય બજેટમાં વધારો: ૨.૫% જીડીપીનો લક્ષ્યાંક
ભારત સરકારે નેશનલ હેલ્થ પોલિસી હેઠળ સ્વાસ્થ્ય પાછળનો ખર્ચ જીડીપીના ૨.૫% સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
-
અપેક્ષા: નિષ્ણાતોના મતે આ વખતે બજેટમાં ૧૨% થી ૧૫% નો વધારો થઈ શકે છે.
-
ડિજિટલ હેલ્થ: આયુષ્માન ભારત ડિજિટલ મિશન માટે ફાળવણી વધારી શકાય છે, જેથી દરેક નાગરિકનો હેલ્થ રેકોર્ડ ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ બને.
આયુષ્માન ભારત ૫.૦: વીમાની રકમમાં વધારો?
આજે સૌથી વધુ ચર્ચા એ વાતની છે કે શું આયુષ્માન ભારત (PM-JAY) યોજના હેઠળની ₹૫ લાખની મર્યાદા વધારીને ₹૧૦ લાખ કરવામાં આવશે?
-
મધ્યમ વર્ગ માટે રાહત: સરકાર આ યોજનાના દાયરામાં મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને પણ સામેલ કરવા માટે નવા માપદંડો લાવી શકે છે.
-
વરિષ્ઠ નાગરિકો: ૭૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે અગાઉ જાહેર કરાયેલી મફત સારવારની સુવિધા માટે બજેટમાં અલગથી મોટી રકમ ફાળવવામાં આવશે.
દવાઓ અને મેડિકલ ઈક્વિપમેન્ટ પર GSTમાં રાહત
સામાન્ય માણસ માટે સૌથી મોટી રાહત દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો હોઈ શકે છે.
-
જીએસટી ઘટાડો: ફાર્મા સેક્ટરની માંગ છે કે કેન્સર, કિડની અને હૃદય રોગની જીવનરક્ષક દવાઓ પરનો GST ૧૨% થી ઘટાડીને ૫% અથવા ૦% કરવામાં આવે.
-
મેડિકલ ડિવાઈસ: ડાયાલિસિસ મશીન અને ઓક્સિજન કોન્સન્ટ્રેટર જેવા ઉપકરણોના આયાત શુલ્કમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
હોસ્પિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને નવી AIIMS
સરકાર ‘ટાયર-૨’ અને ‘ટાયર-૩’ શહેરો (જેમ કે રાજકોટ, સુરત જેવા શહેરોની આસપાસના વિસ્તારો) માં સુપર-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલોના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપી શકે છે.
-
પીપીપી મોડલ: ખાનગી હોસ્પિટલો જો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સેવા શરૂ કરે, તો તેમને ટેક્સમાં મોટી છૂટછાટ આપવાની જાહેરાત થઈ શકે છે.
-
મેડિકલ કોલેજ: દરેક જિલ્લામાં એક મેડિકલ કોલેજ સ્થાપવાના લક્ષ્યાંકને પૂર્ણ કરવા માટે વધુ ભંડોળ ફાળવવામાં આવશે.
નિવારક સ્વાસ્થ્ય (Preventive Health) અને તપાસ
“રોગ આવે તે પહેલાં જ સાવચેતી” એ સરકારનો નવો મંત્ર છે.
-
હેલ્થ ચેકઅપ ટેક્સ છૂટ: ઈન્કમ ટેક્સની કલમ 80D હેઠળ પ્રિવેન્ટિવ હેલ્થ ચેકઅપ માટેની ₹૫,૦૦૦ની છૂટ વધારીને ₹૧૦,૦૦૦ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. આનાથી લોકો રેગ્યુલર તપાસ કરાવવા પ્રેરાશે.
બજેટ ૨૦૨૬ પાસે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રની ૫ મુખ્ય માંગણીઓ
| ક્ષેત્ર | અપેક્ષિત ફેરફાર | ફાયદો |
| બજેટ ફાળવણી | ₹૯૮,૦૦૦ કરોડથી વધુ | સારી સરકારી હોસ્પિટલો |
| દવાઓના ભાવ | કેન્સર/ડાયાબિટીસ દવા પર GST રાહત | સસ્તો ઈલાજ |
| રિસર્ચ (R&D) | ફાર્મા ઈનોવેશન માટે અલગ ફંડ | નવી રસીઓની શોધ |
| નર્સિંગ સ્ટાફ | નવી નર્સિંગ કોલેજોની સ્થાપના | સ્ટાફની અછત દૂર થશે |
| ઇન્શ્યોરન્સ | પ્રીમિયમ પર GST માં ઘટાડો | સસ્તો હેલ્થ વીમો |
નિષ્કર્ષ
૨૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ના સંકેતો મુજબ, સરકાર આ વખતે ‘સ્વાસ્થ્ય’ ને સૌથી વધુ પ્રાથમિકતા આપવા જઈ રહી છે. જો આ જાહેરાતો અમલમાં આવશે, તો સામાન્ય ભારતીય માટે ઈલાજ કરાવવો સરળ અને સસ્તો બનશે.
