નિર્મલા સીતારમણનું બજેટ 2026: મધ્યમ વર્ગના ખિસ્સામાં વધશે રોકડ, જાણો નવા ટેક્સ સ્લેબનું ગણિત
સમગ્ર દેશની નજર આગામી 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થનારા કેન્દ્રીય બજેટ પર ટકેલી છે. નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આ વખતે મધ્યમ વર્ગ અને પગારદાર કરદાતાઓ (Salaried Taxpayers) માટે કેટલીક ઐતિહાસિક જાહેરાતો કરે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. આર્થિક સર્વેક્ષણમાં જોવા મળેલી તેજી અને મજબૂત ટેક્સ કલેક્શનના આંકડા સૂચવે છે કે સરકાર પાસે સામાન્ય જનતાને રાહત આપવા માટે પૂરતું આર્થિક ભંડોળ છે.
સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનમાં મોટો વધારો
પગારદાર વર્ગ માટે સૌથી મહત્વની અપેક્ષા સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનની મર્યાદામાં વધારો છે. અત્યારે આ મર્યાદા ₹75,000 છે.
-
સંભવિત ફેરફાર: સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને તેને વધારીને ₹1,00,000 કરવામાં આવી શકે છે.
-
સીધી અસર: જો આ વધારો થાય છે, તો પગારદાર કર્મચારીઓની કરપાત્ર આવક ઘટશે અને વર્ષે આશરે ₹5,000 થી ₹10,000 સુધીની વધારાની બચત થઈ શકે છે.
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થામાં ફેરફાર (New Tax Regime Enhancements)
સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ‘નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા’ ને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. આ બજેટમાં તેને વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે સ્લેબ દરોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
-
કરમુક્તિની મર્યાદા: હાલમાં નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ ₹7 લાખ સુધીની આવક પર કોઈ ટેક્સ નથી (રિબેટ સાથે). એવી શક્યતા છે કે આ મર્યાદા વધારીને ₹8 લાખ કરવામાં આવે.
-
સ્લેબમાં સુધારો: 5%, 10% અને 15% ના ટેક્સ સ્લેબની રેન્જમાં વધારો કરીને મધ્યમ આવક ધરાવતા જૂથોને મોટી રાહત આપવાનું આયોજન હોઈ શકે છે.
કલમ 80C અને 80D હેઠળ રાહતની માંગ
લાંબા સમયથી જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) પસંદ કરતા કરદાતાઓ કલમ 80C ની મર્યાદા વધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
-
80C મર્યાદા: છેલ્લા 10 વર્ષથી આ મર્યાદા ₹1.5 લાખ પર સ્થિર છે. તેને વધારીને ₹2.5 લાખ કરવાની દરખાસ્ત વિચારણા હેઠળ છે. આનાથી PPF, ELSS અને LIC જેવી યોજનાઓમાં રોકાણ વધશે.
-
હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ (80D): કોરોના પછી સ્વાસ્થ્ય વીમાના પ્રીમિયમમાં વધારો થયો છે. વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આ મર્યાદા ₹50,000 થી વધારીને ₹75,000 કરવામાં આવી શકે છે.
હોમ લોન લેનારાઓ માટે સારા સમાચાર (Section 24b)
રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરને વેગ આપવા અને ‘પોતાના ઘર’ ના સપનાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે હોમ લોનના વ્યાજ પર મળતી કપાત (Interest Deduction) વધારવાની જરૂર છે.
-
વ્યાજમાં છૂટ: હાલમાં હોમ લોનના વ્યાજ પર વાર્ષિક ₹2 લાખની મર્યાદા છે. નિષ્ણાતોના મતે તેને વધારીને ₹3 લાખ કરવામાં આવી શકે છે. આ ફેરફાર ખાસ કરીને મેટ્રો શહેરોમાં રહેતા મધ્યમ વર્ગના કરદાતાઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સમાં સુધારા (Capital Gains Tax)
શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતા લોકો માટે ટેક્સના નિયમો જટિલ છે. સરકાર આ બજેટમાં ‘લોન્ગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ’ (LTCG) અને ‘શોર્ટ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ’ (STCG) ના માળખાને સરળ બનાવી શકે છે.
-
હોલ્ડિંગ પીરિયડ: અલગ-અલગ એસેટ્સ (સ્થાવર મિલકત, સોનું, શેર) માટે હોલ્ડિંગ પીરિયડને સમાન કરવાની યોજના હોઈ શકે છે, જેથી કરની ગણતરી સરળ બને.
નિષ્કર્ષ: તમારી જેબ પર શું અસર થશે?
નિર્મલા સીતારમણનું આ બજેટ ‘કન્ઝમ્પશન બૂસ્ટ’ એટલે કે લોકોના હાથમાં વધુ નાણાં બચે તેવા હેતુથી તૈયાર થઈ રહ્યું છે. જો સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન અને ટેક્સ સ્લેબમાં અપેક્ષિત ફેરફારો થાય છે, તો મધ્યમ વર્ગના કુટુંબની માસિક બચતમાં ₹2,000 થી ₹5,000 નો વધારો થઈ શકે છે. આ વધારાના નાણાં બજારમાં ખર્ચ થશે, જે અર્થતંત્રના પૈડાને ગતિ આપશે.
