ખરીદદારો માટે સોનેરી તક: સોનામાં 25,000 અને ચાંદીમાં 85,000 રૂપિયાનો જંગી ઘટાડો, શોરૂમ્સમાં ભીડ ઉમટી
સોના અને ચાંદીના બજારમાં એવો ભૂકંપ આવ્યો છે જેની કલ્પના ભાગ્યે જ કોઈએ કરી હશે. વૈશ્વિક બજારોમાં થયેલી મોટા પાયે પ્રોફિટ બુકિંગ એટલે કે મુનાફા વસૂલીને કારણે ભારતીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાનો ઐતિહાસિક ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટાડો એટલો તીવ્ર હતો કે બજાર ખુલતાની સાથે જ રોકાણકારોમાં દોડધામ મચી ગઈ હતી. સોનાની સાથે સાથે ચાંદીમાં પણ મોટો કડાકો બોલાયો છે, જેમાં માત્ર ૨૪ કલાકના ટૂંકા ગાળામાં ચાંદીના ભાવ પ્રતિ કિલો ૮૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધી નીચે ગગડી ગયા છે. આ અચાનક આવેલા ઘટાડાએ બજારના નિષ્ણાતો અને સામાન્ય જનતા બંનેને ચોંકાવી દીધા છે.
કિંમતોમાં અચાનક થયેલા ઘટાડાનું સ્વરૂપ
જાન્યુઆરી મહિનાની શરૂઆત સુધી સોનું અને ચાંદી તેમના સર્વોચ્ચ સ્તરે ટ્રેડ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ મહિનાના અંતિમ દિવસે બજારની સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ હતી. જે સોનું થોડા દિવસો પહેલા નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યું હતું, તેમાં ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાનો સીધો ઘટાડો એ આ દાયકાની સૌથી મોટી ઘટના માનવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે ચાંદીના ભાવમાં ૮૫,૦૦૦ રૂપિયાનો ઘટાડો એ ઈતિહાસનો સૌથી મોટો સિંગલ-ડે કડાકો છે. આ ઘટાડાને કારણે જે રોકાણકારોએ ઊંચા ભાવે ખરીદી કરી હતી તેઓ અત્યારે ભારે નુકસાનમાં દેખાઈ રહ્યા છે, જ્યારે નવા ખરીદદારો માટે આ એક અણધારી તક બનીને સામે આવ્યું છે.
વૈશ્વિક પ્રોફિટ બુકિંગ અને ડોલરની મજબૂતીની અસર
આ મહા-કડાકા પાછળનું મુખ્ય કારણ મોટા પાયે થયેલી પ્રોફિટ બુકિંગ માનવામાં આવે છે. જ્યારે કિંમતો ખૂબ જ ઊંચી સપાટીએ પહોંચે છે, ત્યારે મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો અને હેજ ફંડ્સ પોતાનો નફો સુરક્ષિત કરવા માટે સોનું વેચવાનું શરૂ કરે છે, જેનાથી બજારમાં વેચવાલીનું ભારે દબાણ સર્જાય છે. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકી ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલી તેજીએ પણ સોનાની કિંમતો પર દબાણ વધાર્યું છે. રોકાણકારો હવે સોનામાંથી નાણાં પાછા ખેંચીને ડોલર અને અમેરિકી બોન્ડ જેવા વધુ વ્યાજ આપતા સાધનો તરફ વળી રહ્યા છે, જે કિંમતી ધાતુઓના ભાવ ઘટાડવામાં મુખ્ય પરિબળ સાબિત થયું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય સ્થિરતા અને તેની અસર
સોનાના ભાવમાં ઘટાડા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય સ્થિરતાના સંકેતો પણ એટલા જ જવાબદાર છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે વિશ્વમાં યુદ્ધ અથવા તણાવની સ્થિતિ હોય ત્યારે લોકો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોનામાં નાણાં રોકે છે, પરંતુ જાન્યુઆરીના અંતમાં શાંતિ વાટાઘાટો અને ભૌગોલિક તણાવમાં ઘટાડાના અહેવાલો આવતા જ ‘સેફ હેવન’ તરીકે સોનાની માંગમાં ઘટાડો થયો છે. આ રાજકીય નરમ વલણને કારણે રોકાણકારોનો ઉત્સાહ સોનામાં ઘટ્યો છે અને તેનાથી કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
જ્વેલર્સ અને રોકાણકારોની વર્તમાન સ્થિતિ
આ ઘટાડાને કારણે બજારમાં અત્યારે બે પ્રકારની મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. એક તરફ એવા રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાયો છે જેમણે તાજેતરમાં જ ઊંચા ભાવે સોનું ખરીદ્યું હતું, કારણ કે તેમના રોકાણની કિંમત રાતોરાત ઘટી ગઈ છે. બીજી તરફ, સામાન્ય જનતા અને લગ્ન પ્રસંગો માટે ખરીદી કરનારા લોકો માટે આ એક સોનેરી તક સાબિત થઈ રહી છે. લગ્નની સીઝન નજીક હોવાથી જ્વેલરી શોરૂમ્સમાં અચાનક ગ્રાહકોની ભીડ વધવાની શક્યતા છે, કારણ કે આટલો મોટો ઘટાડો ખરીદી માટે ખૂબ જ સાનુકૂળ માનવામાં આવે છે.
ચાંદીમાં આવેલા રેકોર્ડબ્રેક કડાકાના કારણો
ચાંદીના ભાવમાં સોના કરતા પણ વધુ તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે કારણ કે ચાંદી માત્ર કિંમતી ધાતુ નથી પણ તે એક મહત્વની ઔદ્યોગિક ધાતુ પણ છે. વૈશ્વિક સ્તરે ઉત્પાદન ક્ષેત્રે મંદીના સંકેતો અને ઔદ્યોગિક માંગમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે ચાંદીના ભાવ ઝડપથી નીચે આવ્યા છે. વધુમાં, ચાંદીના બજારમાં સટ્ટાખોરીનું પ્રમાણ ઘણું વધારે હોય છે, જેના કારણે જ્યારે બજારમાં ઘટાડો શરૂ થાય છે ત્યારે તે ખૂબ જ તીવ્ર અને આક્રમક હોય છે, જેનો પુરાવો ૮૫,૦૦૦ રૂપિયાના આ કડાકા પરથી મળે છે.
ભવિષ્યની આગાહી અને બજારનો નિષ્કર્ષ
ટેકનિકલ એનાલિસ્ટ્સના મતે સોનું હવે એક મહત્વપૂર્ણ સપોર્ટ લેવલ પર પહોંચ્યું છે અને જો અહીંથી કિંમતો સ્થિર નહીં થાય તો હજુ પણ ૫ થી ૭ ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતો એવું પણ માને છે કે સોનું હંમેશા લાંબા ગાળે સારું વળતર આપે છે, તેથી લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ ગભરાવાની જરૂર નથી. સોનામાં ૨૫,૦૦૦ અને ચાંદીમાં ૮૫,૦૦૦ રૂપિયાનો ઘટાડો એ બજારના ઈતિહાસની એક મોટી ચેતવણી છે કે બજારમાં કંઈ પણ કાયમી નથી, તેથી રોકાણકારોએ આ ઘટાડાને ‘બાય ઓન ડીપ્સ’ એટલે કે નીચા ભાવે ખરીદી કરવાની વ્યૂહરચના તરીકે જોવો જોઈએ.
