ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં સુધારાની દિશામાં મોટું પગલું, NSA અજીત ડોભાલની ઓટાવા યાત્રામાં ખાલિસ્તાનનો મુદ્દો પણ ઉઠ્યો
ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધોને સુધારવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. તાજેતરમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજીત ડોભાલે ઓટાવાની મુલાકાત લીધી અને કેનેડાના NSA નતાલી ડ્રોઈન સાથે મુલાકાત કરી. આ યાત્રા એવા સમયે થઈ છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે 2023થી ચાલી રહેલી ખટાશને દૂર કરવાના પ્રયાસો તેજ થઈ રહ્યા છે.
2023નો વિવાદ અને વર્તમાન સુધારો
વર્ષ 2023માં ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં ગંભીર તણાવ ત્યારે પેદા થયો હતો, જ્યારે તત્કાલીન વડાપ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોએ ભારત અને ભારતીય અધિકારીઓ પર હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યામાં કથિત ભૂમિકા હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ પછી બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી ખટાશ વધી ગઈ હતી. હવે લગભગ ત્રણ વર્ષ પછી, કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીના નેતૃત્વમાં સંબંધોને સામાન્ય કરવાની પ્રક્રિયા તેજીથી ચાલી રહી છે.
8 ફેબ્રુઆરી 2026ની મહત્વની બેઠક
મળેલી માહિતી મુજબ, 8 ફેબ્રુઆરીએ NSA અજીત ડોભાલે ઓટાવામાં કેનેડાના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર નતાલી ડ્રોઈન સાથે મુલાકાત કરી હતી. બેઠકમાં બંને પક્ષોએ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, કાયદા અમલીકરણ (Law enforcement) અને સાયબર સુરક્ષાના મુદ્દાઓ પર દ્વિપક્ષીય સહયોગને મજબૂત કરવા માટે એક સંયુક્ત કાર્ય યોજના પર સહમતિ વ્યક્ત કરી હતી. આ ઉપરાંત, બંને દેશોએ એ પણ નક્કી કર્યું કે તેઓ એકબીજાના દેશોમાં સુરક્ષા અને કાયદા અમલીકરણ સંપર્ક અધિકારીઓની નિમણૂક કરશે, જેથી એજન્સીઓ વચ્ચેના કાર્યકારી સંબંધો વધુ મજબૂતીથી સ્થાપિત થાય.
બેઠકમાં ચર્ચાના મુખ્ય મુદ્દાઓ
- સુરક્ષા સહયોગ અને કાયદા અમલીકરણ: બંને દેશોએ સંયુક્ત કાર્ય યોજના તૈયાર કરી અને વ્યવહારુ સહયોગને પ્રાથમિકતા આપવાનો સંકલ્પ લીધો.
- સાયબર સુરક્ષા: સાયબર જોખમો અને માહિતી શેર કરવાના મુદ્દાઓ પર ઔપચારિક સહયોગને મજબૂત કરવા પર સહમતિ.
- ખાલિસ્તાની જૂથો પર નિયંત્રણ: ઉત્તર અમેરિકામાં સક્રિય ચરમપંથી ખાલિસ્તાની જૂથો દ્વારા ભારતને નિશાન બનાવવા, ફંડ ઉઘરાવવા અને ધમકીઓ ફેલાવવાના મામલાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા થઈ. કેનેડા સરકારે સ્વીકાર્યું કે આ હિંસક ચરમપંથ માત્ર રાજદ્વારી નહીં, પરંતુ સાર્વજનિક સુરક્ષાનો મુદ્દો પણ છે.
- ઇમિગ્રેશન સહયોગ: છેતરપિંડી અને ઇમિગ્રેશન એન્ફોર્સમેન્ટના મુદ્દાઓ પર સહયોગ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય.
કેમ મહત્વની છે આ યાત્રા?
રાજકીય નિવેદનબાજી અને સુરક્ષા ચિંતાઓને કારણે ભારત-કેનેડા સંબંધો છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં તણાવપૂર્ણ રહ્યા હતા. આ બેઠકને એક હકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે કે બંને દેશોની સરકારો સ્થિર અને ભરોસાપાત્ર સંબંધોને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વિશેષ કરીને ખાલિસ્તાની ચરમપંથીઓના મુદ્દે સંયુક્ત નીતિ અને સહયોગથી દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં નવા યુગની શરૂઆત થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે NSA અજીત ડોભાલની આ યાત્રા માત્ર સુરક્ષાના મુદ્દાઓને ઉકેલવામાં મદદ નહીં કરે, પરંતુ આગામી મહિનાઓમાં બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે વધુ ઊંડા સંવાદ માટેનો માર્ગ પણ તૈયાર કરશે.
