બેંક કે પાન કાર્ડ સાથે આધારમાં પણ સરનેમ અપડેટ કરાવવું કેમ છે અનિવાર્ય?
લગ્ન પછી મહિલાઓ કે પુરુષો પોતાના નામ કે સરનેમમાં ફેરફાર કરતા હોય છે. મોટાભાગના લોકો બેંક એકાઉન્ટ, પાન કાર્ડ કે પાસપોર્ટમાં નવું નામ અપડેટ કરાવી લે છે, પરંતુ ઘણીવાર આધાર કાર્ડમાં નામ સુધારવાની પ્રક્રિયાને અવગણે છે. વર્તમાન સમયમાં સરકારી યોજનાઓ, નવું સિમ કાર્ડ, નવું બેંક ખાતું ખોલાવવું કે કાયદાકીય દસ્તાવેજોની ચકાસણી (Verification) માટે આધાર કાર્ડ સૌથી પ્રાથમિક અને અનિવાર્ય પુરાવો છે. તેથી લગ્ન પછી જો નામ કે અટક બદલાઈ હોય, તો આધાર રેકોર્ડને સત્વરે અપડેટ કરાવવો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
આધાર કાર્ડમાં નામ અપડેટ કરાવવું કેમ જરૂરી છે?
નામના સ્પેલિંગમાં ભૂલ હોય, કાયદેસર રીતે નામ બદલવામાં આવ્યું હોય કે લગ્ન પછી અટક બદલાઈ હોય ત્યારે આધાર કાર્ડ અપડેટ કરવું પડે છે. જો આધાર કાર્ડ અને અન્ય સરકારી દસ્તાવેજો (જેમ કે પાન કાર્ડ કે બેંક પાસબુક) પર નામ અલગ-અલગ હોય, તો ભવિષ્યમાં પાસપોર્ટ વેરિફિકેશન, લોન અરજી, પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) ક્લેમ અને અન્ય કલ્યાણકારી યોજનાઓના લાભ મેળવતી વખતે મોટી ટેકનિકલ અડચણો ઊભી થઈ શકે છે.

નામ અને સરનેમ બદલવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
UIDAI ની માર્ગદર્શિકા અનુસાર, આધાર કાર્ડમાં નામ કે અટક બદલવા માટે નીચે મુજબના માન્ય પુરાવાઓમાંથી કોઈ એક દસ્તાવેજ રજૂ કરવાનો રહે છે:
-
લગ્ન નોંધણી પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate): લગ્ન પછી અટક બદલવા માટે આ સૌથી વધુ માન્ય પુરાવો છે.
-
ગેઝેટ નોટિફિકેશન (Gazette Notification): કાયદેસર રીતે સરકારી ગેઝેટમાં નામ બદલ્યાની છપાયેલી નકલ.
-
પાસપોર્ટ અથવા પાન કાર્ડ: નવું નામ ધરાવતું પાસપોર્ટ, પાન કાર્ડ અથવા ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ.
-
મતદાર ઓળખપત્ર (Voter ID): સુધારેલા નામવાળું ચૂંટણી કાર્ડ.
-
બેંક કે પોસ્ટ ઓફિસ પાસબુક: અરજદારના ફોટા અને બેંક અધિકારીના સિક્કા સાથેની પાસબુક.
-
સરકારી ફોટો આઈડી: કોઈ માન્ય સરકારી કે અર્ધ-સરકારી વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલું ફોટો ઓળખપત્ર.
ઓનલાઈન એપોઈન્ટમેન્ટ બુક કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
આધાર સેવા કેન્દ્ર પર લાંબી લાઈનોમાં ઉભા રહેવાથી બચવા માટે ઓનલાઈન એપોઈન્ટમેન્ટ બુક કરી શકાય છે:
૧. સૌપ્રથમ UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જાઓ અને ‘My Aadhaar’ સેક્શનમાં ‘Book an Appointment’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
૨. તમારું શહેર અથવા નજીકનું આધાર સેવા કેન્દ્ર પસંદ કરો અને ‘Proceed to Book Appointment’ પર જાઓ.
૩. તમારો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અને કેપ્ચા કોડ નાખીને OTP દ્વારા લોગિન કરો.
૪. ત્યારબાદ ‘Update Aadhaar’ સિલેક્ટ કરીને નામ અપડેટનો વિકલ્પ પસંદ કરો.
૫. તમારી અનુકૂળતા મુજબ તારીખ અને સમય (Slot) પસંદ કરીને એપોઈન્ટમેન્ટ કન્ફર્મ કરો.

આધાર સેવા કેન્દ્ર પરની પ્રક્રિયા
એપોઈન્ટમેન્ટના નિયત સમયે નજીકના આધાર સેવા કેન્દ્ર પર જઈને આધાર અપડેટ ફોર્મ ભરવાનું રહેશે. તેની સાથે નામ બદલવા સંબંધિત દસ્તાવેજ (જેમ કે મેરેજ સર્ટિફિકેટ) ની મૂળ નકલ અને ઝેરોક્ષ જમા કરાવવી પડશે. ત્યારબાદ કેન્દ્રના ઓપરેટર દ્વારા બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન (ફિંગરપ્રિન્ટ કે આઈરિસ સ્કેન) કરવામાં આવશે અને નિયત પ્રોસેસિંગ ફી ચૂકવવાની રહેશે.
અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી તમને એક સ્લિપ આપવામાં આવશે, જેમાં અપડેટ રિક્વેસ્ટ નંબર (URN) લખેલો હશે. આ URN નંબરની મદદથી તમે UIDAI ની વેબસાઈટ પરથી તમારી અરજીનું સ્ટેટસ ઓનલાઈન ચેક કરી શકો છો. સામાન્ય રીતે અરજી સબમિટ થયાના કેટલાક દિવસોમાં જ આધાર રેકોર્ડમાં નવું નામ અપડેટ થઈ જાય છે, જે બાદ તમે ઈ-આધાર ડાઉનલોડ કરી શકો છો.