સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ભારતને આગળ વધારવા માનવ બુદ્ધિ અનિવાર્ય: ડૉ. પ્રીતિ અદાણી
ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા માટે આધુનિક ટેક્નોલોજીની સાથે કુશળ માનવ સંસાધન વિકસાવવું પણ જરૂરી છે. માત્ર અદ્યતન મશીનો અને ઉત્પાદન સુવિધાઓથી આ ક્ષેત્રમાં સફળતા મેળવી શકાય નહીં, પરંતુ ચિપ્સની ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને નવી ટેક્નોલોજીના વિકાસ માટે નિષ્ણાતોની જરૂર છે. અદાણી યુનિવર્સિટીનાં પ્રેસિડેન્ટ ડૉ. પ્રીતિ અદાણીએ ઉદ્યોગ અને શિક્ષણ જગત વચ્ચે વધુ ગાઢ ભાગીદારી પર ભાર મૂકતાં આ વાત જણાવી હતી.
અમદાવાદ સ્થિત અદાણી યુનિવર્સિટી ખાતે યોજાયેલા ‘કોન્ક્લેવ ઓન હાર્ડવેર, ઇનોવેશન, પ્રોસેસિંગ એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર ટેક્નોલોજીસ’ (CHIPS) 2026માં તેઓ સંબોધન કરી રહ્યાં હતાં. આ પરિસંવાદનો મુખ્ય હેતુ સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો અને શૈક્ષણિક સંશોધન વચ્ચે વધુ સારો તાલમેલ સ્થાપિત કરવાનો હતો.
ટેક્નોલોજીની પ્રગતિમાં માનવ બુદ્ધિનું મહત્ત્વ
ડૉ. પ્રીતિ અદાણીએ જણાવ્યું હતું કે ટેક્નોલોજીની પ્રગતિનું સાચું માપદંડ મશીનો કેટલાં બુદ્ધિશાળી છે તે નહીં, પરંતુ માનવ બુદ્ધિનો ઉપયોગ કેટલો અસરકારક રીતે થાય છે તે છે. ભારતને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે યુવાનોને જરૂરી ટેક્નિકલ જ્ઞાન, વ્યવહારુ અનુભવ અને સંશોધન માટેની તક આપવી પડશે.
ભારતની સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે આગળ વધવાની યોજના માત્ર ચિપ્સના ઉત્પાદન પૂરતી મર્યાદિત નથી. ચિપ ડિઝાઇન, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને પેકેજિંગ જેવા વિવિધ તબક્કામાં નિપુણતા મેળવવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન દ્વારા આ દિશામાં પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. ગુજરાતમાં ધોલેરા અને સાણંદ ખાતે ચાલી રહેલી સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રની પહેલો પણ રાજ્ય માટે નવી તકો ઊભી કરી રહી છે.
અદાણી યુનિવર્સિટીમાં વિશેષ અભ્યાસક્રમો
સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે કુશળ યુવાનો તૈયાર કરવા અદાણી યુનિવર્સિટી અમદાવાદ ખાતે વિશેષ કાર્યક્રમો શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. તેમાં ચિપ ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને પેકેજિંગ સંબંધિત તાલીમનો સમાવેશ થશે. યુવા એન્જિનિયરો માટે વિશેષ અભ્યાસક્રમો ઉપરાંત ઉદ્યોગના વ્યાવસાયિકો માટે એક્ઝિક્યુટિવ એજ્યુકેશન અને શિક્ષકો માટે ફેકલ્ટી ડેવલપમેન્ટ કાર્યક્રમો પણ યોજવામાં આવશે.
આ પહેલનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓને માત્ર પુસ્તકી જ્ઞાન પૂરતું મર્યાદિત રાખવાને બદલે ઉદ્યોગની વાસ્તવિક જરૂરિયાતો અનુસાર તૈયાર કરવાનો છે.
વૈશ્વિક કંપનીઓના નિષ્ણાતોએ કરી ચર્ચા
CHIPS 2026માં Qualcomm, NXP Semiconductors, Micron Technology, Synopsys અને Infineon Technologies જેવી અગ્રણી વૈશ્વિક કંપનીઓના નિષ્ણાતોએ ભાગ લીધો હતો. સિરિલ અમરચંદ મંગળદાસના નિષ્ણાતોએ પણ કાનૂની પાસાં અંગે ચર્ચા કરી હતી.
પરિસંવાદમાં ચિપ ડિઝાઇન, સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન, મેમરી ટેક્નોલોજી, પાવર સિસ્ટમ્સ અને કારકિર્દીની નવી તકો જેવા વિષયો પર વિચારવિમર્શ થયો હતો. IIT મંડી, VLSI Society of India અને અન્ય સંસ્થાઓના સહયોગથી યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં શિક્ષણવિદો અને ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ પણ જોડાયા હતા.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના વધતા ઉપયોગને કારણે અદ્યતન ચિપ્સ, ડેટા સેન્ટર્સ અને વિશ્વસનીય વીજળી પુરવઠાની માંગ વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત માટે સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે કુશળતા વિકસાવવી મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે. ઉદ્યોગ અને શિક્ષણ વચ્ચેનું સહયોગી માળખું દેશને આ ક્ષેત્રમાં નવી સંભાવનાઓ તરફ લઈ જવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
