ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા ધારી તાલુકાના ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ આધારસ્તંભો અંગે માર્ગદર્શન
અમરેલી જિલ્લાના ધારી તાલુકામાં પ્રાકૃતિક ખેતીના અભિયાનને વેગ આપવા માટે ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા એક વિશેષ પહેલ કરવામાં આવી છે. નાના ચરખા અને પાણિયાદેવ ગામોમાં ખેડૂતો માટે એક દિવસીય તાલીમ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ખેતીના ખર્ચમાં ઘટાડો કરી ખેડૂતોની આવક કેવી રીતે વધારી શકાય અને ઝેરમુક્ત ખેતી દ્વારા સ્વાસ્થ્યપ્રદ પાક કેવી રીતે મેળવી શકાય, તે અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ આધારસ્તંભો અને માર્કેટિંગની સમજ
તાલીમ દરમિયાન માર્કેટિંગ મેનેજર રાજભાઈ અકબરીએ ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ મુખ્ય આધારસ્તંભો વિશે ઊંડાણપૂર્વક સમજ આપી હતી. તેમણે ખેતી પદ્ધતિમાં સુધારો કરવા, જમીનનું પોષણ જાળવી રાખવા અને ઉત્પાદન ખર્ચને ન્યૂનતમ સ્તરે લઈ જવાના ઉપાયો બતાવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, ખેડૂતો પોતાના પ્રાકૃતિક ઉત્પાદનોનું યોગ્ય માર્કેટિંગ કરીને કેવી રીતે વધુ ભાવ મેળવી શકે, તે અંગે પણ ખૂબ જ ઉપયોગી માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી હતી.
જીવામૃત અને નીમાસ્ત્ર જેવા કુદરતી ખાતરો બનાવવાની પ્રત્યક્ષ સમજ
પાણિયાદેવ ગામના ખેડૂતોને ખેતીમાં ઉપયોગી એવા કુદરતી ઈનપુટ્સ જેવા કે જીવામૃત, ઘનજીવામૃત, બીજામૃત અને નીમાસ્ત્ર જાતે બનાવવાની પદ્ધતિ શીખવવામાં આવી હતી. બી.ટી.એમ. નિતિન સાવલિયાએ દશપર્ણી અર્ક જેવી દવાઓના ઉપયોગથી રોગ અને જીવાત પર કેવી રીતે નિયંત્રણ લાવી શકાય તેની માહિતી આપી હતી. આ પદ્ધતિથી ખેડૂતોને બજારમાંથી મોંઘા રાસાયણિક ખાતરો કે જંતુનાશકો ખરીદવાની જરૂર રહેતી નથી, જેનાથી ખેતી વધુ નફાકારક બને છે.
જમીનની જીવંતતા અને પર્યાવરણ સુરક્ષા પર વિશેષ ભાર
પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર આર્થિક ફાયદો જ નથી આપતી, પરંતુ તે જમીનની ફળદ્રુપતા અને જીવંતતા પણ વધારે છે. તાલીમમાં એગ્રી આસિસ્ટન્ટ તેજસ સભાડ અને અન્ય નિષ્ણાતોએ પર્યાવરણના સંરક્ષણ અંગે ખેડૂતો સાથે ચર્ચા કરી હતી. આ પ્રકારની તાલીમો ખેડૂતોને ટકાઉ અને પર્યાવરણ મિત્ર ખેતી તરફ આગળ વધવાની પ્રેરણા આપે છે. આગામી સમયમાં આ અભિયાન દ્વારા વધુમાં વધુ ખેડૂતો પ્રાકૃતિક કૃષિ અપનાવે તેવો આશાવાદ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
