શું ૨૮ સપ્ટેમ્બરથી બેંકોમાં પડશે તાળા? 5-Day Work Week વિવાદ પર નાણા મંત્રાલયે ખોલી દીધા પાના!
દેશભરમાં બેંક કર્મચારીઓ અને યુનિયનો પોતાની લાંબા સમયથી પ્રતિક્ષિત માંગણીઓ, ખાસ કરીને ‘૫-દિવસના વર્કિંગ વીક’ (5-Day Working Week) અને અન્ય મુદ્દાઓને લઈને આગામી ૨૮ સપ્ટેમ્બરથી ત્રણ દિવસની જોરદાર હડતાળ પર જવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ હડતાળને કારણે દેશની સેવાઓ પર મોટી અસર પડી શકે છે અને સામાન્ય જનતાને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ હળતાળ અને બેંક યુનિયનોના દાવાઓ વચ્ચે હવે એક નવો જ અને મોટો ખુલાસો સામે આવ્યો છે, જેનાથી સમગ્ર મામલો વધુ ગરમાયો છે.
નાણામંત્રીના સૂત્રોનો દાવો: “સરકારે ક્યારેય નથી આપ્યું ૫-દિવસના કામનું વચન”
આ સમગ્ર વિવાદ અને હડતાળના માહોલ વચ્ચે કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલય (Ministry of Finance) ના એક ઉચ્ચ સૂત્ર તરફથી ખૂબ જ મહત્વનું અને મોટું નિવેદન સામે આવ્યું છે. મંત્રાલયના આ સૂત્રએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં એવું કહી દીધું છે કે સરકારે ક્યારેય પણ દેશની વ્યાપારી બેંકો માટે અઠવાડિયામાં માત્ર પાંચ દિવસ કામકાજ (5-Day Work Week) કરવા અંગેનું કોઈ વચન આપ્યું જ નહોતું.
આ સૂત્રએ ઉમેર્યું કે, જ્યારે બેંકો અને કર્મચારીઓ વચ્ચે વેતન સંશોધન (Wage Revision) ને લઈને વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી, ત્યારે આ ૫-દિવસીય વર્કિંગ વીકનો મુદ્દો ચર્ચાના એજન્ડામાં સામેલ જ નહોતો. એટલે કે આ વિશે ક્યારેય કોઈ સત્તાવાર બેઠકમાં ચર્ચા જ થઈ નથી.
“આ માત્ર યુનિયનોની એકતરફી માંગ છે”
નાણા મંત્રાલયના આ સૂત્રોએ વધુમાં જણાવતા કહ્યું કે, “અમે બેંકો માટે પાંચ દિવસ કામકાજ કરવાનું ક્યારેય વચન આપ્યું નથી. આ ક્યારેય વાટાઘાટોનો વિષય રહ્યો જ નથી.” સૂત્રના જણાવ્યા મુજબ, આ મુદ્દા પર બે પક્ષો (એટલે કે મેનેજમેન્ટ અને યુનિયનો) વચ્ચે ન તો કોઈ પ્રકારનો કરાર થયો છે અને ન તો કોઈ સહમતિ સધાઈ છે.
નાણા મંત્રાલયનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ કામ કરવાની આ માંગ ફક્ત બેંક કર્મચારી યુનિયનો દ્વારા પોતાની તરફથી એકતરફી રીતે ઉઠાવવામાં આવી છે. સરકાર કે બેંક મેનેજમેન્ટ તરફથી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી, તેમ છતાં આ મુદ્દાને લઈને હવે હડતાળનું એલાન કરી દેવામાં આવ્યું છે, જે તદ્દન અયોગ્ય છે.
ઓલ ઈન્ડિયા બેંક ઓફિસર્સ કન્ફેડરેશન (AIBOC) નો વિપરીત દાવો
એક તરફ જ્યાં સરકાર અને મંત્રાલયના સૂત્રો આ વાતનું સ્પષ્ટ ખંડન કરી રહ્યા છે કે આવો કોઈ જ કરાર થયો નથી, તો બીજી તરફ બેંક યુનિયનોનો દાવો આનાથી બિલકુલ વિપરીત છે. ‘ઓલ ઈન્ડિયા બેંક ઓફિસર્સ કન્ફેડરેશન’ (AIBOC) ના જનરલ ગુપ્તરી રૂપમ રોયે મોટો દાવો કરતા જણાવ્યું છે કે, માર્ચ ૨૦૨૪ માં ‘ઈન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન’ (IBA) સાથે થયેલા દ્વિપક્ષીય વેતન સંશોધન કરાર (Bilateral Wage Revision Agreement) હેઠળ જ ૫-દિવસીય વર્કિંગ વીકને લઈને સહમતિ સધાઈ હતી.
રૂપમ રોયનું કહેવું છે કે જો અગાઉ આ બાબતે સમજૂતી થઈ ચૂકી છે, તો હવે સરકાર અથવા સક્ષમ અધિકારીઓ આ મામલે પીછેહઠ કેમ કરી રહ્યા છે? કર્મચારીઓનું એવું પણ માનવું છે કે આજના આધુનિક યુગમાં અને કોર્પોરેટ સેક્ટરની જેમ બેંક કર્મચારીઓને પણ સપ્તાહમાં બે દિવસ (શનિવાર અને રવિવાર) ની રજા મળવી જ જોઈએ, જેથી તેઓ પોતાના પરિવારને સમય આપી શકે અને તેમની કાર્યક્ષમતા પણ વધી શકે.
૨૮ સપ્ટેમ્બરથી હડતાળ: ગ્રાહકોની મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે
સરકારના આ કડક રૂખ અને યુનિયનોની જીદ વચ્ચે હવે આગામી ૨૮ સપ્ટેમ્બરથી બેંક કર્મચારીઓની ત્રણ દિવસીય હડતાળ નિશ્ચિત માનવામાં આવી રહી છે. આ હડતાળના કારણે દેશભરમાં સરકારી અને અનેક ખાનગી બેંકોના કામ પર માઠી અસર પડી શકે છે. બેંકોમાં નાણાકીય લેણદેણ, ચેક ક્લિયરિંગ, લોન મંજૂરી અને નવી બેંક ખાતા ખોલવા જેવી મહત્વની કામગીરી ઠપ થઈ શકે છે. જો કે, ડિજિટલ પેમેન્ટ અને UPI સેવાઓ ચાલુ રહેશે, પરંતુ બેંક શાખાઓ બંધ રહેવાને કારણે ગ્રાહકોને રૂબરૂ થતાં કામો માટે મુશ્કેલી વેઠવી પડી શકે છે.
