IIT-NIT થી ONGC સુધીની સફર: JEE Mains 2026 માટે આ એન્જિનિયરિંગ બ્રાન્ચની છે ભારે ડિમાન્ડ!
એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરતા દેશના લાખો વિદ્યાર્થીઓનું સપનું હોય છે કે તેઓ IIT અથવા NIT જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાંથી ડિગ્રી મેળવે અને ત્યારબાદ IOCL (Indian Oil), ONGC અથવા HPCL જેવી ‘મહારત્ન’ સરકારી કંપનીઓમાં અધિકારી બને.
JEE Mains 2026ના સેશન 1 ની પરીક્ષાની તારીખો નજીક આવી રહી છે. પરીક્ષા ૨૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ થી ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાશે. એવામાં વિદ્યાર્થીઓ માટે એ જાણવું ખૂબ જરૂરી છે કે જો તેઓ દેશની મોટી તેલ અને ગેસ કંપનીઓમાં (Oil & Gas Sector) કારકિર્દી બનાવવા માંગતા હોય, તો તેમણે કઈ બ્રાન્ચમાંથી બી.ટેક (B.Tech) કરવું જોઈએ.
કઈ બ્રાન્ચ પસંદ કરવી? (Best B.Tech Branch for IOCL & ONGC)
સરકારી તેલ કંપનીઓમાં મિકેનિકલ, સિવિલ અને ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરોની પણ ભરતી થાય છે, પરંતુ પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગ (Petroleum Engineering) એક એવી સ્પેશિયલિસ્ટ બ્રાન્ચ છે જેની આ કંપનીઓમાં સૌથી વધુ ડિમાન્ડ રહે છે.
-
પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગનું મહત્વ: આ બ્રાન્ચમાં વિદ્યાર્થીઓને ક્રૂડ ઓઈલ (કચું તેલ) અને કુદરતી ગેસની શોધ, નિષ્કર્ષણ (Extraction) અને ઉત્પાદનની ટેકનિક શીખવવામાં આવે છે.
-
કારકિર્દીની તકો: આ ફિલ્ડમાં અભ્યાસ કર્યા પછી તમે IOCL, ONGC, GAIL, BPCL જેવી દિગ્ગજ સરકારી કંપનીઓમાં ‘ગ્રેજ્યુએટ એન્જિનિયર ટ્રેની’ (GET) તરીકે જોડાઈ શકો છો.
એડમિશન પ્રોસેસ: JEE Mains થી IIT સુધીની સફર
ટોચની એન્જિનિયરિંગ કોલેજોમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે તમારે આ તબક્કાઓમાંથી પસાર થવું પડે છે:
૧. JEE Mains 2026: સૌથી પહેલા નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા આયોજિત જેઈઈ મેઈન્સ પાસ કરવી પડે. તેના સ્કોર પરથી NITs અને સરકારી કોલેજોમાં એડમિશન મળે છે.
૨. JEE Advanced: જો તમે મેઈન્સના ટોપ ૨.૫ લાખ વિદ્યાર્થીઓમાં સ્થાન મેળવો છો, તો તમે જેઈઈ એડવાન્સ્ડ આપી શકો છો, જે IITs માં પ્રવેશ મેળવવાનો માર્ગ છે.
૩. કાઉન્સેલિંગ: પરીક્ષા પછી JoSAA દ્વારા કાઉન્સેલિંગ થાય છે, જેમાં તમારે તમારી પસંદગીની કોલેજ અને બ્રાન્ચ પસંદ કરવાની હોય છે.
લાયકાત અને એલિજિબિલિટી (Eligibility)
-
શૈક્ષણિક લાયકાત: ધોરણ ૧૨ વિજ્ઞાન પ્રવાહ (PCM – ફિઝિક્સ, કેમિસ્ટ્રી, મેથ્સ) સાથે પાસ હોવું જોઈએ.
-
ન્યૂનતમ ગુણ: જનરલ અને OBC કેટેગરીના વિદ્યાર્થીઓ માટે ૧૨માં ધોરણમાં ઓછામાં ઓછા ૭૫% હોવા જોઈએ. SC/ST માટે આ મર્યાદા ૬૫% છે.
-
પરીક્ષા: જેઈઈ મેઈન્સમાં ઉચ્ચ રેન્ક હોવો જરૂરી છે કારણ કે પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગની બેઠકો મર્યાદિત સંસ્થાઓમાં જ ઉપલબ્ધ છે.
પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગ માટે ટોચની કોલેજો
પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગ માટે ટોચની કોલેજો૧. IIT (ISM) Dhanbad: આ સંસ્થાને પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગ માટે દેશની સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
૨. IIT Bombay: અહીં પણ આ બ્રાન્ચ માટે ઉત્તમ રિસર્ચ પ્રોગ્રામ ઉપલબ્ધ છે.
૩. RGIPT: રાજીવ ગાંધી પેટ્રોલિયમ ટેકનોલોજી સંસ્થા જે ખાસ આ સેક્ટર માટે બનાવવામાં આવી છે.
૪. વિવિધ NITs: દેશની ઘણી NIT સંસ્થાઓમાં પણ આ બ્રાન્ચનો અભ્યાસ કરાવાય છે.
પગાર અને પ્લેસમેન્ટ
પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરોનો પગાર અન્ય એન્જિનિયરોની સરખામણીએ ઘણો ઉંચો હોય છે.
-
સરકારી સેક્ટર: શરૂઆતી પેકેજ વાર્ષિક ૧૨ લાખથી ૨૦ લાખ રૂપિયા સુધીનું હોઈ શકે છે.
-
ખાનગી સેક્ટર: રિલાયન્સ અને શેલ (Shell) જેવી કંપનીઓ પણ કરોડોમાં પેકેજ ઓફર કરે છે.
નિષ્કર્ષ
જો તમને વિજ્ઞાન અને નવી શોધોમાં રસ હોય, તો પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગ તમારા માટે સુવર્ણ તક છે. JEE Mains 2026 ની તૈયારી અત્યારથી જ તેજ કરી દો, કારણ કે યોગ્ય બ્રાન્ચની પસંદગી જ તમને સફળતાના શિખરે પહોંચાડશે.
