ભાદ્રપદ પૂનમની રાત્રિએ ચંદ્ર દર્શન અને અર્ધ્ય આપવાથી દૂર થાય છે નકારાત્મક ઊર્જા
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, વર્ષભરમાં આવતી તમામ પૂનમ તિથિઓમાં ભાદ્રપદ પૂનમનું વિશેષ અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સ્થાન માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે ભાદ્રપદ પૂનમ (26 સપ્ટેમ્બર 2026) ના દિવસે વ્રત રાખવા, સ્નાન-દાન કરવા અને ભગવાન વિષ્ણુના સત્યનારાયણ સ્વરૂપ તથા માતા લક્ષ્મીની પૂજા-આરાધના કરવાનો વિધાન છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ જ પૂનમ તિથિથી પિતૃપક્ષ (મહાલય) ની શરૂઆત પણ થઈ જાય છે.
આ પાવન દિવસે વ્રત રાખવા અને કથા સાંભળવાથી જીવનના તમામ કષ્ટ દૂર થાય છે તથા માં લક્ષ્મીની કૃપાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિનો વાસ થાય છે. આવો વિગતવાર જાણીએ ભાદ્રપદ પૂનમની પૌરાણિક કથા (ઉમા-મહેશ્વર વ્રત) અને તેનું મહત્વ.
ભાદ્રપદ પૂનમની પૌરાણિક કથા (ઉમા-મહેશ્વર વ્રત કથા)
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, એકવાર મહર્ષિ દુર્વાસા ભગવાન શિવના દર્શન કરીને પાછા ફરી રહ્યા હતા. રસ્તામાં તેમની મુલાકાત સૃષ્ટિના પાલનહાર ભગવાન વિષ્ણુ સાથે થઈ. મહર્ષિ દુર્વાસાએ આદરપૂર્વક ભગવાન શિવ દ્વારા પ્રસાદ રૂપે આપવામાં આવેલી બિલ્વપત્રોની એક દિવ્ય માળા શ્રીવિષ્ણુને ભેટ કરી.
ભગવાન વિષ્ણુએ તે પવિત્ર માળાનો આદર કરવાના બદલે તેને પોતાના વાહન ગરુડના ગળામાં પહેરાવી દીધી. પોતાના ઇષ્ટ દેવની પ્રસાદી અને ભગવાન શિવ દ્વારા આપેલી માળાનો આ અનાદર મહર્ષિ દુર્વાસાથી સહન ન થયો અને તેમને અત્યંત ક્રોધ આવી ગયો. તેમણે આવેશમાં આવીને શ્રીવિષ્ણુને શ્રાપ આપ્યો કે તમારી અર્ધાંગિની માતા લક્ષ્મી તમારાથી છૂટા પડી જશે, તમારું ધામ ક્ષીરસાગર છીનવાઈ જશે અને સંકટના સમયે શેષનાગ પણ તમારી સહાયતા કરી શકશે નહીં. આ ભયંકર શ્રાપથી સમગ્ર સૃષ્ટિમાં હલચલ મચી ગઈ.
શ્રાપથી મુક્તિનો માર્ગ
જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ નમ્રતાપૂર્વક મહર્ષિ દુર્વાસાને આ શ્રાપમાંથી મુક્તિનો ઉપાય પૂછ્યો, ત્યારે મહર્ષિનો ક્રોધ શાંત થયો અને તેમનું હૃદય દ્રવી ઉઠ્યું. તેમણે શ્રીહરિને ભાદ્રપદ પૂનમના દિવસે વિધિ-વિધાનથી ઉમા-મહેશ્વર વ્રત કરવાની સલાહ આપી.
ભગવાન વિષ્ણુએ મહર્ષિના જણાવ્યા અનુસાર આ વ્રતનું પૂર્ણ અનુષ્ઠાન કર્યું. આ વ્રતના પ્રભાવથી માતા લક્ષ્મી પુનઃ તેમની પાસે પાછા ફર્યા અને તેમનું ખોવાયેલું વૈભવ, સુખ તથા સમસ્ત શક્તિઓ પાછી મળી ગઈ. ત્યારથી જ આ વ્રત અને ભાદ્રપદ પૂનમની કથાનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
32 પૂનમ વ્રતનો આરંભ અને તેનું મહત્વ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભાદ્રપદ પૂનમથી જ 32 પૂનમ વ્રતનો આરંભ કરવાનો વિશેષ વિધાન છે:
મનોકામના પૂર્તિ: જે પણ સ્ત્રી-પુરુષ આ દિવસથી વ્રત રાખીને સત્યનારાયણ ભગવાન અથવા ઉમા-મહેશ્વરની કથા સાંભળે છે, તેમને જીવનમાં તમામ સુખો અને મનોવાંછિત ફળોની પ્રાપ્તિ થાય છે.
અખંડ સૌભાગ્ય: સુહાગિન મહિલાઓ માટે આ વ્રત અખંડ સૌભાગ્ય, સારા સ્વાસ્થ્ય અને સુખી વૈવાહિક જીવનનો આશીર્વાદ લઈને આવે છે.
નકારાત્મકતાનો નાશ: પૂનમની રાત્રિમાં ચંદ્રમાને દૂધ મિલાવેલા જળથી અર્ધ્ય આપવાથી માનસિક શાંતિ મળે છે અને ઘરની નકારાત્મક ઉર્જા દૂર થાય છે. આ દિવસે પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન તથા અન્ન, વસ્ત્ર અને શ્વેત વસ્તુઓનું દાન કરવું અત્યંત પુણ્યકારી માનવામાં આવ્યું છે.
આ પાવન પૂનમ પર સાચા મનથી ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીનું સ્મરણ કરો, જેથી તમારા જીવનમાં પણ સુખ-સમૃદ્ધિનો સંચાર થઈ શકે.
